Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Zero Dark Thirty (Kathryn Bigelow)

FilmGeplaatst door Frank Van Laeken di, februari 19, 2013 09:03:01

Zero Dark Thirty begint met een fel gecontesteerd openingskwartier, waarin de folterpraktijken van Al Qaeda-verdachten door de CIA wel bijzonder realistisch in beeld worden gebracht. U wou altijd al weten hoe dat waterboarding nu precies in zijn werk gaat? Het wordt hier met akelige precisie en in ijzingwekkende close-ups in beeld gebracht. De gevangene wordt verder ook nog, kruipend als een hond, rondgeleid aan een halsketting of gedurende een etmaal in een kleine houten kist opgesloten.

De tegenstanders van zoveel realisme waren niet van de minsten. Amnesty International, Naomi Wolf, Martin Sheen en verschillende Amerikaanse senatoren reageerden heftig tegen de scènes. Hun weerzin varieerde van 'ongepast' over 'nodeloos gewelddadig' en 'geweld verheerlijkend' tot 'fascistoïde'. Eén van de bezwaren was dat deze weerzinwekkende passages folteren toejuichen als één van de onmisbare middelen om terroristen op te sporen.

Het begin van Zero Dark Thirty schokkend noemen is inderdaad een understatement van jewelste. Je wordt als toeschouwer direct met je neus op de feiten gedrukt. Da's allesbehalve prettig, maar moet je - om de kijker zoveel ellende te besparen - dan het martelen verbloemen of achterwege laten? Dat zou pas geschiedenisvervalsing geweest zijn!

Centraal in deze openingssequentie staan CIA-medewerkers Dan (gespeeld door Jason Clarke) en Maya (een uitstekende Jessica Chastain). Hij: een geharde ondervrager die de onmenselijke methodes niet schuwt. Zij: een jonge vrouw die voordien alleen maar bureauwerk had gedaan en die nu wordt geconfronteerd met het stuitende leven achter de frontlinie. Daarna volgen we Maya's fanatieke zoektocht naar de spin in het terroristenweb: Al Qaeda-leider Osama Bin Laden. Ze klampt zich vast aan strohalmen, houdt bureaucratische gevechten met haar oversten, neemt persoonlijke risico's en offert haar privé-leven op in functie van die ene queeste.

Het einde van de film mogen we u gerust verklappen, het is immers waargebeurd: op 1 mei 2011, om 12u30 's nachts (vandaar de titel: 'zero dark thirty' slaat op de militaire term voor dit tijdstip) wordt Bin Laden na een klopjacht die uiteindelijk meer dan een decennium in beslag heeft genomen genadeloos neergeknald.

Meer dan tweeëneenhalf uur lang word je aan je bioscoopstoel gekluisterd door Zero Dark Thirty, een film die als een 'rollercoaster' op je af dendert. Als ik al een bezwaar heb tegen dit soort cinema, dan is het dat je een eenzijdige kijk krijgt vanuit Amerikaans oogpunt. Omdat dit een zeer methodische reconstructie is van de zoektocht naar Bin Laden, mag je dit ongetwijfeld embedded filmmaking noemen. Maar - en dan komt die openingsscène mooi van pas - door te tonen dat de Amerikanen het zelf niet al te nauw namen tijdens ondervragingen van verdachten, weet je dat dit geen eenzijdige propagandafilm is, waarin de 'goeden' domweg tegenover de 'slechten' staan. Aan het eind zie je geen triomfantelijke Maya die begint te juichen wanneer ze de man met de baard in de body bag herkent. Haar reactie is integendeel ingetogen en sereen.

Bovendien: als Bigelow de intentie had om een pro-CIA-film te maken, dan had ze wel gekozen voor een fictief onderwerp, waarbij ze niet had moeten tonen hoe lang en onhandig de speurtocht was, hoeveel red tape er aan te pas kwam ("red tape" is de Amerikaanse term voor overdreven bureaucratie) en hoe correct de Amerikaanse inlichtingendienst de internationale conventies toepaste. Dat doet ze nadrukkelijk niet. Ze toont haarfijn dat de CIA (en de Amerikaanse regering) zeer onhandig zijn omgesprongen met de hun beschikbare middelen om Bin Laden op te sporen en dat ze zelf het geweld niet schuwden. Mijn persoonlijke aversie voor de CIA is er in elk geval niet kleiner op geworden.

Regisseuse Kathryn Bigelow maakt haar reputatie als excellente actiefilmster weer meer dan waar. De 61-jarige ex van James Cameron won er in 2009 al een Oscar voor Beste Film mee voor The Hurt Locker. Ze zal ook nu niet ver af zijn wanneer volgende zondag de Oscars voor 2012 worden uitgereikt in Hollywood.

Minder prettig vergaat het tegenwoordig de man die Osama Bin Laden doodschoot, zo vernamen we een dag of tien geleden. Hij verliet het leger en omdat hij dat deed voor hij aan twintig jaar dienst zat, heeft hij geen recht op een pensioen. Zo zou het wel eens kunnen dat de held van 1 mei 2011 straks een bestaan als dakloze moet lijden. Dat is dan de keerzijde van de American Dream en misschien wel een volgend onderwerp voor een Hollywoodfilm.

  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.