Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Innovation, 50 jaar later

GeschiedenisGeplaatst door Frank Van Laeken zo, mei 21, 2017 11:40:53

Als u morgen op het middaguur in het centrum van Brussel rondloopt, bedenk dan even dat zich daar in de buurt precies vijftig jaar geleden een van de grootste rampen uit onze geschiedenis voltrok. In de Nieuwstraat, waar nu het spuuglelijke winkelcentrum City 2 geflankeerd wordt door het al even saaie gebouw van Galeria Inno, reden toen nog auto's rond, in één richting vanaf de Kruidtuinlaan. Aan beide zijden van de smalle straat stonden auto's geparkeerd. Mensen flaneerden de drukke winkelstraat op en af: de mannen keurig in het pak mét das, de vrouwen in een zedige rok tot net onder de knie, de jongens in korte broek, de meisjes in een fleurig rokje. Beetje saai, als je dat nu terugziet in nostalgisch zwart en wit.

Iets voor halftwee brak de hel los. U mag dat letterlijk opvatten. Een vonk werd een vuurtje, een vuurtje werd een brand, een brand werd een inferno. En dat alles binnen het kwartier. De imposante inkomhal van het stijfdeftige warenhuis A l'Innovation, waar zowat iedereen Frans sprak, zoals dat toen hoorde in de beau monde, fungeerde als schoorsteen. Lichterlaaie, geen ander woord drukt het juister uit. U moet zich dat proberen voor te stellen: mensen die kriskras door elkaar lopen, die elkaar verdringen om eerst bij de trap te komen, die niet weten waar de uitgangen zijn, die zonder nadenken moeten beslissen: ga ik naar beneden? Of naar boven? En als ze naar boven gingen, drong zich al snel een nieuwe vraag op: laat ik mij door de brand inhalen of spring ik, ook al maak ik nauwelijks kans om het te overleven?

Hulpverleners konden niet meer naar binnen: dat zou hun eigen dood betekend hebben. Persoonlijke drama's speelden zich af. Zoals: een moeder die zich een weg baande door de dikke rook en op straat vaststelde dat het kind aan haar hand niet haar eigen dochter was. Ze had andermans kind gered, het hare bleef achter in de brand. Geen enkele scenarioschrijver kan zoiets verzinnen. De werkelijkheid overtrof fictie, alweer.

Als u morgen rond één uur niet in Brussel bent, sta dan toch even stil bij iets wat zo lang geleden gebeurde, wellicht lang voor uw geboorte. Tweehonderd eenenvijftig doden (driehonderd drieëntwintig volgens andere bronnen) vielen er te betreuren. Een veelvoud aan familieleden en vrienden bleef verweesd achter. Het onbegrijpelijke was gebeurd. We begrijpen het vandaag nog altijd niet.

Ik zag toen, als jongen van acht, de beelden van die gigantische rookpluim om halfzeven 's avonds op Brussel Vlaams, de enige Nederlandstalige tv-zender die er was toen. Het nieuwsbericht begreep ik niet goed, maar het beeld bleef wel hangen. Onheilspellend was het. Het was een van de drijfveren om er zoveel jaar later een boek over te schrijven. Het werd een onvergetelijke ervaring. Collega-auteur Geert De Vriese dook in het archief en deed dat op zijn typische manier: zeer grondig, met oog voor de meest pietluttige en toch relevante details, op zoek naar verbanden die niemand anders zou zien. Ik zocht de zeldzaam geworden geredden, nabestaanden, hulpverleners en getuigen op en sprak uitgebreid met hen. Nooit eerder was ik zo onder de indruk van interviews. Elk beeld dat werd opgeroepen nam ik mee naar huis: het bleef uren, soms nachten door mijn hoofd spoken. Ik zag de vlammen, ik hoorde het knetteren, ik kon me zo voor de geest halen hoe dat moet geweest zijn, mensen zien springen en horen vallen. Alsof ik er zelf bij was.

Ik zit morgen van half één tot twee in een panel in het Literair Salon van Muntpunt voor wat de organisatie vooraf al omschrijft als een "aangrijpend" en "bloedstollend" panelgesprek. Precies op het moment dat het driehonderd meter verderop begon te branden. Precies vijftig jaar later. Mijn bloed zal heus niet stollen, maar de kans is groot dat mijn stem even stokt op dat moment.

www.muntpunt.be

Geert De Vriese en Frank Van Laeken, INferNO. De brand in de Innovation, Houtekiet, 21,99 euro.



  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.