Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Fyra: hopelijk voorgoed afgeschaft

ReizenGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 19, 2013 13:34:28

Vrijdagnamiddag, omstreeks 15u15 in Brussel Centraal. In vier talen laat de omroepster weten dat de Fyra van 15u22 niet zal rijden. Afgeschaft. Dat klinkt zo. 'Dames en heren, wegens problemen op het Nederlandse spoorwegnet wordt de Fyra vandaag afgeschaft. Gelieve ons hiervoor te verontschuldigen. Reizigers voor Amsterdam moeten een trein nemen tot in Essen, waar de aansluiting zal worden verzekerd.' De Franstalige boodschap is hieraan voorafgegaan. In het Duits en het Engels ontbreekt, vreemd genoeg, de verwijzing naar het Nederlandse spoorwegnet.

Vrijdagnamiddag, nauwelijks een tiental minuten later. De NMBS kondigt aan dat de Fyra officieel rijverbod krijgt. De Dienst Veiligheid en Interoperabiliteit van de Spoorwegen, DVIS, een organisme dat onafhankelijk van de directie van de NMBS beslissingen kan nemen, is tot de vaststelling gekomen dat de Fyra niet meer veilig is, nadat eerder in de week onderdelen van de veelbesproken trein op de sporen zijn teruggevonden. Vervelend.

Maar wat is het nu? De schuld van de Nederlandse Spoorwegen (NS) of van de Belgische? Of van beide? In een crisissituatie is een spelletje zwartepieten nooit veraf. De communicatie van de NMBS is trouwens wel vaker het spoor bijster. Wie staat er intussen letterlijk in de kou? De treinreiziger. (En dan vraag je je terloops nog af waar je op het perron informatie vindt over treinen die naar Essen rijden.)

En daar is... de Fyra (of toch niet)

Een dag later blijkt dat de NMBS de Fyra liever kwijt dan rijk is. 'Dumpen' is het werkwoord dat kranten en nieuwssites gebruiken. Nochtans werd die ultrasnelle Brussel-Amsterdam-verbinding minder dan anderhalve maand geleden met veel poeha voorgesteld. De bestaande intercity-verbinding, de Benelux-trein oftewel 'Amsterdammer' (in de mond van de pendelaars), werd zomaar geschrapt. In plaats van drie uur zou je voortaan nauwelijks meer dan twee uur doen over de afstand Bxl-A'dam, met dien verstande dat je er ook wat meer zou voor moeten betalen.

Ik vond dat geen goed idee. Die twee keer drie uur heen en weer naar Amsterdam waren voor mij perfect: kon ik rustig een boek lezen, een paar koffies drinken, een gevulde koek eten. In vrij comfortabele omstandigheden. Die keuze werd mij opeens ontnomen: nu moest ik vooraf een ticket boeken, daar een pak meer voor betalen en was ik verplicht om sneller te reizen. In theorie, althans...

Zondag 9 december werd de Fyra plechtig ingehuldigd. De eerste rit gaf al een indicatie van de miserie die op til was, want de trein vertrok met vertraging. Ha! Eén op vijf Fyra's liep sindsdien meer dan een kwartier vertraging op, zes procent reed niet eens uit. Afgeschaft. Het modewoord in onze stations. Als ik goed kan rekenen, wil dat zeggen dat 26 (zesentwintig!) procent van de Fyra's niet of niet normaal reed. Meer dan één op vier.

De NMBS pakte met andere cijfers uit: 7 op 10 Fyra's reed volgens de afspraak. In schooltermen is dat nog altijd onderscheiding, nietwaar? De NMBS hanteert dan ook andere normen: afgeschafte treinen worden niet mee opgenomen in de statistieken en een vertraging van minder dan vijf minuten wordt niet eens meegerekend. Ik wou dat mijn examenresultaten op het klotevak fysica destijds zo waren berekend, ik was verdorie primus geworden!

21 miljoen euro

Ik lees in De Standaard dat de NS zestien Fyra-treinstellen heeft besteld bij de Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda, waarvan er al zeven geleverd werden, en de NMBS drie, waarvan er nog geen enkele tot hier is geraakt. Ik lees ook dat één Fyra 21 miljoen euro kost en dat NMBS en NS contractueel tot maximaal 70 miljoen euro aan schadeclaims mogen indienen. Ik lees verder dat de Fyra enkele jaren geleden gelijkaardige problemen heeft veroorzaakt voor de Deense spoorwegmaatschappij DSB, waarna die een andere oplossing heeft gezocht.

Een paar opmerkingen. Eénentwintig miljoen euro voor een treintje? Dat niet naar behoren rijdt? En waarvan men had kunnen weten dat ie niet normaal presteerde, gezien de ervaringen in het toch niet zo verafgelegen Denemarken? Is er dan niemand die even een vergelijkende studie maakt? Voor een investering van 63 miljoen euro zou dat geen slecht idee geweest zijn, neen?

Een telefoontje met de Denen had toch gekund? Die spreken heus wel een mondje Engels, doorgaans een pak beter dan Vlamingen zelfs. En zelf spreken we dankzij tv-series als The Killing, Borgen en The Bridge intussen al enkele woorden Deens. 'Undskyld', bijvoorbeeld. 'Sorry'. Een woord dat de NMBS sowieso al wat vaker zou mogen hanteren.

Undskyld, ik was even op een zijspoor beland, maar hier komt al een wissel aan. De Fyra is dus Italiaans. Agusta, u weet wel: van de helikopters, was dat ook. Is dit een vergelijkbaar verhaal? Ook die Agusta-helikopters werden aangekocht ondanks negatieve adviezen van verschillende deskundigen en slechte ervaringen in andere landen. Achteraf bleek het om een steekpenningenkermis te gaan. Hallo, NMBS? Hallo, minister van Mobiliteit? Ik wil niets insinueren, maar dat het stinkt lijkt me wel duidelijk. Op zijn minst is er sprake van een lichtzinnige beslissing. Het is een dossier dat behoorlijk, euh, ontspoord is.

Wie neemt zijn verantwoordelijkheid?

En nu? 'Dumpen', is het nieuwe ordewoord. En toch denkt de NMBS er niet aan om de oude 'Amsterdammer' opnieuw op de rails te zetten. Zogezegd omdat men in Nederland al andere dienstregelingen heeft uitgewerkt, waardoor dat traject niet meer mogelijk zou zijn. Vreemd. Een nieuwe dienstregeling kan altijd vervangen worden door een andere, zo dunkt me. Bovendien wordt de zwartepiet opnieuw doorgeschoven van Brussel naar Amsterdam (of is het Den Haag?). Wat wel quasi zeker is: dit verhaal krijgt je nooit meer positief op de rails.

De NS heeft inmiddels beslist om de fabrikant van de Fyra verantwoordelijk te stellen en heeft zijn bestelling van negen treinstellen bij AnsaldoBreda geannuleerd. Bij de NMBS moet zo'n beslissing waarschijnlijk nog worden gepingpongd tussen de verschillende directies. Dat zorgt wel vaker voor vertraging.

In België zijn in een niet zo ver verleden ministers afgetreden omdat de diensten, waarvoor ze de eindverantwoordelijke waren, flaterden. Denk aan de potsierlijke ontsnapping van Marc Dutroux in april 1998 (waarna de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie, Johan Vande Lanotte en Stefaan De Clerck, gezamenlijk aftraden) of de in een rijkswachtkussentje verstikte asielzoekster Semira Adamu in september 1998 (die minister van Binnenlandse Zaken Louis Tobback tot opstappen noopte). Telkens kozen ministers van de federale regering voor de ultieme consequentie, hoewel ze niet rechtstreeks bij de feiten betrokken waren.

Wat doet de federale minister van mobiliteit, Melchior Wathelet, vandaag? Maar vooral: wat doen de NMBS-directieleden die beslisten om de Fyra te bestellen én te laten rijden? Persoonlijk vind ik niet dat Wathelet hiervoor een stap opzij moet zetten - dat vond ik destijds ook overdreven van Vande Lanotte, De Clerck en vader Tobback -, maar het kan toch niet dat de NMBS-top dit straffeloos overleeft?

Als er nog enig politiek-economisch fatsoen is in dit land, mag dit duur incident niet worden versmoord onder het zingen van 'In een klein stationnetje' of 'Ze dronken nog een glas, ze deden nog een plas en alles bleef zoals het was' (in het geval van de Fyra: afgeschaft!). Dat zou al te gortig zijn. De NMBS bestaat voor een flink stuk bij gratie van de belastingbetaler. Een parlementaire onderzoekscommissie lijkt me hier toch op zijn plaats.

Tweestedentocht

Reizigers zoeken naar alternatieven. Zij willen immers op hun bestemming geraken. Dus nemen ze de wagen. Of zelfs het vliegtuig. Of ze zijn veel langer onderweg door veelvuldig over te stappen. Thuiswerk is ook een mogelijkheid. De nóg duurdere Thalys nemen is zelden een alternatief, omdat die meestal al volgeboekt is.

We zijn creatief in het zoeken van zulke noodoplossingen. Kan ook niet anders, want de overheid en de NMBS zullen ons niet helpen. Reizigers morren, actiegroepen roepen wat in een megafoon of schrijven negatieve opiniestukken, maar uiteindelijk blijft het protest ontzettend braaf. We kijken al te vaak lijdzaam toe. Terwijl hier wel met ons geld wordt gegoocheld.

Ik zag vorige zondag een journaalitem over de Costa Concordia, het cruiseschip dat een jaar na het kapseizen nog altijd op haar zij ligt voor de Toscaanse kust. Je kan je cynisch afvragen wie het eerst zijn bestemming zal bereiken: de Costa Concordia of de Fyra? Ik weet het zo nog niet. De weddenschappen zijn geopend!

En terwijl in Friesland weer luidop gedroomd wordt van de Elfstedentocht, vraagt de NMBS zich bij ons af of de Fyra ooit wel zal toekomen aan een ietwat normale Tweestedentocht.

  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.