Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

#opdevlucht

Radio en TelevisieGeplaatst door Frank Van Laeken za, september 12, 2015 13:02:00

God ja, de VRT moet besparen, dat waren we haast vergeten. Ik heb het even terug opgezocht: in de vijfjarige legislatuur-Bourgeois dalen de inkomende middelen van Vlaanderen met 27 miljoen euro. Dus werd er lang en diep en in alle discretie nagedacht en een transformatieplan opgesteld dat onmiddellijk gelekt werd en vervolgens lang en diep werd geanalyseerd. Dinsdag wordt er gestaakt. Afhankelijk van de bijsturingen aan het plan: grondig (alles stil en op zwart) of in pieken (af en toe een pesterijtje en vervangprogramma's).

U heeft ze ook wel gelezen, de niet voor uw ogen bestemde kracht-van-veranderingslijnen van het plan. Er wordt vooral regionaal gehakt: West-Vlaanderen, Antwerpen en Limburg zouden verdwijnen. Nee, niet de provincies, dat is voor een later stadium, maar wel de VRT-gebouwen in Kortrijk, Antwerpen en Hasselt. Alleen in Gent en Leuven zou er een regionaal huis overeind blijven. Wat vreemd lijkt: Radio 2 is veruit de meest succesvolle radiozender van het land. Wat op een toegeving kan lijken: de openbare omroep geeft een deel van de markt in handen van de commerciële zenders. Wat ook een provocatie kan zijn: ik kan me niet voorstellen dat regionalistische politici het prettig vinden dat er net op dat punt wordt afgebouwd. Wat er ook van aan is: er kwam heisa van.

***

Veel heeft te maken met de geschiedenis en dan met name de relatie tussen de huidige Vlaamse coalitiepartners en 'hun' openbare omroep. Even terug in de tijd. Met de radio had de politiek weinig problemen in het verre verleden. Dat piep-tuut-krakmedium was af en toe zelfs nuttig om de bevolking moed in te pompen in tijden dat de vluchtelingen niet naar hier kwamen, maar van hieruit vertrokken. Toen op 31 oktober 1953 de televisie ons grijze bestaan zwart-witte impulsen kwam geven, werd dat ook nog op algemeen gejuich onthaald. Het was maar voor een paar uur per dag, volksverheffing was nog het algemeen Leitmotiv en interviews met politici waren nog van een hoffelijkheid die de tijd typeerde: keurig in pak-met-das gestoken journalisten waren al blij dat de hoogedelachtbare meneer de minister wilde antwoorden op hun vragen en knikten beleefd toen die aan een vanzelfsprekend niet door kritische tussenvragen onderbroken raison van pakweg vijf minuten begon.

Maar in de tweede helft van de jaren zestig sloeg de sfeer om. Vooral toen een in Vlaanderen aangewaaide Nederlandse professor op de Vlaamsche televisie 'voorhuwelijkse betrekkingen' verdedigde. Schande! 't Was dat de brandstapel in 1967 ergens plompverloren op zolder stof stond te garen, of die Jaap Kruithof zou er pardoes op beland zijn. Seks voor het trouwen (uiteraard in de kerk!), wat een gedacht. (Dat zowat de helft van de Vlaamse kinderen al een paar decennia op die manier verwekt werden, ach, wat niet weet, wat niet deert.)

En dan was er mei 68: de gedachten waren vrij, er ontstonden gemeenschappen waarin de vrouwen snorren hadden en de mannen baarden, de poster van Che Guevara sierde de slaapkamer van menige, in de beslotenheid van zijn eigen geheime verblijf onanerende puber, er gebeurde iets in de samenleving. Op de VRT sijpelde een nieuwe lichting journalisten binnen. Kereltjes en wijfjes met lef, die een politieke partijkaart weigerden, stel je dat voor. De grote baas, CVP-vazal Paul Vandenbussche — die erom bekend stond dat je een vergadering met hem vóór de middag moest plannen, anders was die fles whisky al soldaat gemaakt — zag het met lede ogen aan en schakelde zijn adjudant, chef informatie Karel Hemmerechts (vader van, maar vooral: ook een CVP-getrouwe), in om het journaille onder de knoet te houden.

Partij 1 die uitermate ontevreden was met de drang naar onafhankelijkheid van de nieuwsdienst: CVP.

Partij 2 die ontevreden was over de monopolistische overheidszender, vanwege het gebrek aan commerciële concurrentie: PVV. De liberalen ijverden samen met de christendemocraten voor het doorbreken van het monopolie. De CVP, omdat ze zo die nieuwsdienst in het hart hoopte te treffen (premier Tindemans ging zelfs nog op de RTL pleiten voor een commerciële zender in Vlaanderen!); de PVV, omdat ze zo het liberale vrijemarktdenken wilde ondersteunen. De broer van Guy Verhofstadt, Dirk, schreef daar nog een merkwaardig boekje over: Het einde van het BRT monopolie.

In de jaren tachtig kwamen christendemocraten en liberalen samen aan de macht, zonder die vervloekte sociaaldemocraten, en werd er achter de schermen geijverd om het monopolie te breken. De regering Martens-Verhofstadt viel in oktober 1987 en werd drie maanden later vervangen door een coalitie zonder PVV, maar de kiemen waren gelegd. Op 1 februari 1989 mocht VTM starten. Missie geslaagd.

***

Tja, nu was het monopolie doorbroken en was het een jaar of zes, zeven lachen met die weinig performante, oubollige, op oude ideeën voortdrijvende BRTN. Tot er een nieuw management kwam aan de Reyerslaan, programma's niet meer voor de unhappy few mochten worden gemaakt, en commerciële principes ook bij de openbare omroep binnen sijpelden. Sindsdien, nu al achttien jaar lang, is de VRT de dominante speler op het vlak van radio én televisie, tot spijt van wie 't benijdt. Marktleider, ze horen het niet graag in sommige kringen.

Enter, een nieuwe speler op de politieke markt, want je kunt de huidige N-VA bezwaarlijk een logisch vervolg op de Volksunie van weleer noemen. Ook (neo)liberaal, maar ook tegen al te kritische berichtgeving van al die rode jongens in hun slordige kleren. Kortom, partij 3 die anti-VRT is, kwam zich roeren. Het Vlaams-nationalisme heeft altijd een dubbelzinnige houding tegenover de openbare omroep gehad, vanwege te weinig Vlaams, te links, te dit, te dat.

Laat nu net die drie partijen die ofwel vanuit het verleden, ofwel vanuit het heden een eitje te pellen hebben met de openbare omroepen voor nog bijna vier volle jaren ononderbroken aan de macht zijn. Een uitgelezen kans om de stoute VRT een nieuwe les te leren.

Dit besparingsplan heeft echt niets met centen te maken, een te hoge dotatie, middelen die ten onrechte aan de markt worden onttrokken (die adverteerders zullen niet zomaar naar de andere zenders lopen, waar ze meestal trouwens al aanwezig zijn): dit is puur ideologisch. Revanchisme. Wat? Jullie hebben jaren niet leren luisteren? We zullen jullie eens een lesje leren.

Ik ben blij dat ik opnieuw voorzichtige stapjes mag zetten in dat vaak verwarrende, ondoorgrondelijke, spuuglelijke huis van — wat mij betreft — vertrouwen. Ik leef mee met al wie zich bedreigd voelt. Ik wens hen sterkte en hopelijk nog heel lang, heel veel werkvreugde. Het zijn harde tijden aan de Reyerslaan 52.

***

Donderdag bewees de VRT tot wat een openbare omroep in staat is als het op informatieverstrekking aankomt. #opdevlucht was een hele dag onmisbare radio, televisie en digitale media.





  • Reacties(1)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.
Geplaatst door Charles Urbain za, september 12, 2015 19:16:08

Wow. Dit is tenminste een duidelijke analyse. Als je dan het interview met Bracke in Tijd leest..... Gelukkig was er Slangen & de column van Van Massenhove wat de onzin van Bracke counterde. Nog eens: geweldig artikel.