Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Vanthology, deel 6 (#2)

MuziekGeplaatst door Frank Van Laeken zo, augustus 30, 2015 12:20:30

Morgen wordt Van Morrison zeventig. Geboren op 31 augustus 1945 in Belfast, een periode waarnaar hij verwijst in het nummer Wild Children op de elpee Hard Nose The Highway. Zijn invloed op de muziekwereld is groot, maar vooral is hij een eigen label in de cd-rekken waard, want niet onder één hoedje te vangen. Rock, soul, blues, jazz, pop, rhythm & blues, rock-'n-roll, het zit er allemaal in bij Van The Man.

Op twee staat een plaat die veel mensen zal afschrikken wegens té gesloten, té ambitieus, té spiritualistisch. U staat niet alleen met die mening, ook de meeste critici vonden dat destijds. Ik sta daarentegen wel vaak alleen met mijn mening dat dit een van zijn allerbeste albums is. So be it.

***

2 Common One (1980) ★★★★★

'Kosmisch vervelend'. 'Een egoïstische kijk op spiritualiteit'. 'Hij is helemaal de weg kwijt'. Nee, echt positief werd Common One niet onthaald toen het album in augustus 1980 op de mensheid — en in de eerste plaats op een stel hooghartige journalisten met meer ego dan schrijftalent — werd losgelaten. Er valt wat voor te zeggen dat dit een zeer ambitieuze plaat is, pompeus misschien wel, getuigend van een je m'en-foutistische houding ten aanzien van het grote publiek, een flinke luisteropdracht voor de fans. Common One is geen makkelijke plaat. Je moet er even voor gaan zitten.

Amper zes nummers voor volle vijfenvijftig minuten. Twee kleppers klokken af op ruim een kwartier. Een zoektocht vol vraagtekens en twijfels. Afwisselend breedvoerige en spaarzame arrangementen. Common One afbranden tot op de grond ligt eigenlijk zelfs een beetje voor de hand. Hier moet je moeite voor doen. Proberen de muziek te doorgronden. 'Into the music' gaan, om de titel van de vorige, in vergelijking hiermee o zo toegankelijke elpee van The Man te citeren. Op weg naar Avalon bestaat er geen gulden middenweg. Je gaat er 'all the way' naartoe of je keert al snel op je passen terug omdat je de weg kwijt bent of de zoektocht beu.

De band die meer doet dan Van Morrison begeleiden is dezelfde van alle elpees uit die periode. Vrij uitzonderlijk, want meestal hield Morrison het niet al te lang vol bij dezelfde muzikanten, en vice versa. David Hayes op bas (al klinkt 'David Bayes on bass' leuker door het rijm), Mark Isham op trompet, Pee Wee Ellis op sax, John Allair op keyboards, Peter Van Hooke op drums, strijkarrangementen van Jeff Labes, nog wat andere virtuozen op hun instrument. Een uitgelezen gezelschap, dat zich liet leiden door een artiest die volop in een esoterische periode zat en zich laafde aan de zogeheten natuurpoëten.

Haunts Of Ancient Peace opent: gospel ontmoet traditionele ballade. De lucht is ijl. Het gras nat. De hemel bewolkt. Zo probeer ik het me althans voor te stellen. "Beside the garden walls / We walk in haunts of ancient peace / At night we rest and go to sleep / In haunts of ancient peace". Het mag ook iets verhevener: "The holy grail we seek" en "We see the new Jerusalem". Ik kan enigszins begrijpen waarom sommigen dit overdreven pretentieus vinden. Maar luister in de eerste plaats toch vooral en laat die tekst niet domineren: dit is zo mooi, zo verstild, zo diep.

Volgt Summertime In England, 15 minuten en 35 seconden lang en nog veel te kort, als je 't mij vraagt. Een nummer dat afwisselend uptempo en bijna-no-tempo is, dat je voortdurend op de verkeerde voet zet. Ontstaan als gedicht over William Wordsworth en Samuel Taylor Coleridge, de 'Lake Poets', die een literaire reis maken door hun Lake District. Avalon wordt gezocht, Jezus wandelt voorbij, William Blake, T.S. Eliot en William Butler Yeats spelen een belangrijke bijrol, de stem van Mahalia Jackson weerklinkt op de radio, namedropping à volonté. "Call me the common one / I said, oh, common one, my illuminated one / Oh my high in the art of sufferin' one / Take a walk with me / Take a walk with me down by Avalon". En op het eind is er... stilte, niets dan gewijde stilte. "Put your head on my shoulder... / And you listen to the silence / Can you feel the silence?" De verklaring dat hij dit nummer schreef tijdens een zomerse tocht met zijn geliefde klinkt plots heel plausibel. De artiest neemt haar mee op een tocht en wil haar het echte leven leren kennen, het leven dat in ons zit. Enfin, ik kan interpreteren tot in het oneindige, maar vergeet vooral niet op te gaan in de muziek.

En net wanneer je voelt dat je toe bent aan wat lichtvoetigheid komt daar al Satisfied voorbij huppelen. "Let's go walkin' up that mountainside / Look down in the valley down below / And we survey this wondrous scene". Van de mooiste soulmuziek die ooit gemaakt werd. En een zanger die gelukkig is, stel je dat voor! "I'm satisfied / With my world / Cause I made it / The way it is". Aanstekelijke vrolijkheid, net de ontspanning die je nodig had. Perfecte plaatkant.

Op kant B wacht een van de mooiste ballads die werd voortgebracht in de hele geschiedenis van de moderne muziek: Wild Honey. Leen gerust die ene zin die altijd weer terugkeert: "Can't you hear my heart beat just for you? / It's beating so wild, honey". Niet direct een ideale openingszin, maar om je toekomstig lief ervan te overtuigen dat jij de ware bent bestaat er geen betere formulering, me dunkt. Het positivisme dat Morrison die dagen moet overvallen hebben, wordt doorgetrokken in de slotmijmering: "And the light comes shining through". Licht aan het einde van de tunnel? Of is dat hineininterpretierung? Of is het Morrisons manier om à la Cohen "There's a crack in everything / That's how the light gets in" te zeggen?

Ook Spirit lijkt aan te geven dat de zanger nog niet zo lang voordien door een persoonlijk dal is gegaan. "When you've given up hope and you're down in despair" wordt tot drie keer toe herhaald. Maar hij houdt vol ("Oh, no, never let spirit die") en vindt de weg ("And you follow the road / And you get you back out / And you follow the road / And you get you back home"). Nie pleuje, maar dan met een zware Noord-Ierse tongval uitgesproken. Spirit klinkt zoals de titel suggereert: spiritueel. Maar nooit zwaarwichtig.

Eindigen doet Common One met de tweede song van meer dan een kwartier, When Heart Is Open. 'New Age', noemden haters het. Hermetischer klonk ie nooit. Dit nummer komt niet traag op gang, het komt gewoon níet op gang, maar het is van de eerste tot de laatste noot intens en subliem in al zijn eenvoud. "And when heart is open / You will meet your lover'. 'You will change just like a flower slowly openin''. Ik ben de romanticus die de bloem voor zich ziet, niet de cynicus die zich ergert aan de plechtstatige traagheid. Gun me dat contemplatieve moment.

"Can you feel the silence?" Stilte is het enige wat na When Heart Is Open gepast is. Geen stoorgeluiden, nog even 'into the music' blijven hangen, dat unieke gevoel vasthouden. Noem het gerust pretentieus en egocentrisch, hoor, wat meneer Morrison gedaan heeft op deze plaat, ik zal ondertussen wel intens genieten in mijn luisterhoekje. Common One is een meesterwerk van een artiest die op de piek van zijn tweede grote periode zit. Daarna kon het alleen maar bergaf gaan, maar dat deert niet. Common One blijft troost bieden.

***

Morgen: de primus inter pares, Numero Uno.

***

Vanthology

1

2 Common One ★★★★★

3 Astral Weeks ★★★★★

4 It's Too Late To Stop Now ★★★★★

5 No Guru, No Method, No Teacher ★★★★★

6 Moondance ★★★★★

7 Poetic Champions Compose ★★★★★

8 Beautiful Vision ★★★★

9 Into The Music (1979) ★★★★

10 The Philosopher's Stone ★★★★

11 Astral Weeks: Live At The Hollywood Bowl ★★★★

12 Tupelo Honey ★★★★

13 Saint Dominic's Preview ★★★★

14 Days Like This ★★★★

15 Hymns To The Silence ★★★★

16 A Night In San Francisco ★★★★

17 Inarticulate Speech Of The Heart ★★★★

18 Blowin' Your Mind! ★★★★

19 His Band And The Street Choir ★★★★

20 Enlightenment ★★★★

21 Live At The Grand Opera House Belfast ★★★★

22 The Healing Game ★★★★

23 Too Long In Exile ★★★

24 Born To Sing: No Plan B ★★★

25 Hard Nose The Highway ★★★

26 Back On Top ★★★

27 A Sense Of Wonder ★★★

28 Wavelength ★★★

29 Magic Time ★★★

30 Duets: Re-working The Catalogue ★★★

31 Irish Heartbeat ★★★

32 A Period Of Transition ★★

33 Keep It Simple ★★

34 Avalon Sunset ★★

35 Down The Road ★★

36 What's Wrong With This Picture? ★★

37 You Win Again ★★

38 How Long Has This Been Going On ★★

39 The Skiffle Sessions - Live In Belfast 1998 ★★

40 Pay The Devil ★★



  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.