Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Help! Gevaar!! Oorlog!!!

CommunicatieGeplaatst door Frank Van Laeken vr, september 05, 2014 13:00:12

Terzake bestaat vandaag exact twintig jaar en die verjaardag werd door de redactie van het programma aangegrepen om op de vooravond van de Blijde Gebeurtenis een extra lange uitzending te maken, met één actualiteitsonderwerp (Marianne Thyssen mag Eurocommissaris worden) en voor de rest nostalgische terugblikken met de ankers van weleer. Makkelijke televisie, waar ik overigens graag naar kijk, want ik ben dan ook een Homo Nostalgicus.

"De mens verandert niet, de omstandigheden wel", was zowat de meest filosofische uitspraak van de avond en ze kwam uit de mond van Siegfried Bracke. ("Zijn er dan minderwaardige mensen, maar geen minderwaardige omstandigheden?", dacht ik er zelf bij, want bij momenten ben ik een Homo Cynicus.) De gewezen anker reageerde daarmee op een compilatie van de voornaamste nieuwsfeiten uit 1994, het jaar van de geboorte van Terzake.

Hallucinante beelden werden in een korte montage op ons afgevuurd: wapenstilstand in Bosnië na de bloederige Joegoslavische burgeroorlog, de genocide in Rwanda, de plechtige opening van de kanaaltunnel, schermutselingen in Gaza, Vlaams Blok wordt de grootste partij van Antwerpen, Willy Claes wordt secretaris-generaal van de NAVO en de Nobelprijs van de Vrede wordt uitgereikt aan Yasser Arafat, Yitzhak Rabin en Shimon Peres, Zaten er niet eens in: de zelfmoord van Kurt Cobain, de dodelijke Formule 1-crashes van Roland Ratzenberger en Ayrton Senna, Nelson Mandela die president van Zuid-Afrika wordt, 85 doden bij een bomaanslag op de joodse gemeenschap in Buenos Aires, Rusland en China richten geen kernwapens meer op elkaar, Amerika valt Haïti binnen, Jordanië en Israël ondertekenen een vredesverdrag, de geboorte van Justin Bieber en Frank Van Laeken die zelfstandig journalist wordt.

Om maar te zeggen dat 1994, op dat laatste feit na, een rampjaar was. Wellicht een nog veel groter rampjaar dan 2014, met zijn MH17, IS en, opnieuw, Gaza, als we alleen maar naar de voorbije zomermaanden kijken. Ik kauw nog even voort op de woorden van de amateurfilosoof, "De mens verandert niet, de omstandigheden wel", en ik zie wat hij bedoelt: oorlog, terreur, rampspoed en grote vreugde en verdriet zijn van alle tijden. De genocide in Rwanda kan je perfect vergelijken met wat er al een paar jaar aan de gang is in Syrië, zij het dat er in het Afrikaanse land veel meer doden op een veel kortere tijdspanne vielen. Gaza is al die tijd een conflictgebied gebleven. De Koude Oorlogsretoriek dateert zelfs van nog iets vroeger: de jaren zestig, zeventig en tachtig. Een Homo Historicus als ik heeft dat in zijn geheugen geprint.

De mens verandert niet, de omstandigheden wel. Mmm. In 1994 werden de eerste gsm's in gebruik genomen, maar het internet was nog voorbehouden aan de militaire elite. Mailen kon alleen via primitieve systemen op het werk en dan meestal nog maar naar één persoon tegelijk. Sms? Als je iets te zeggen had, belde je even naar je beste vriend of vriendin. Facebook? Afspraken werden met een stylo genoteerd in je agenda, persoonlijke berichtjes werden met een gewone brief afgeleverd, onze kinderen, katten en honden genoten nog van enige privacy. Twitter? Uw mening wordt niet gevraagd, meneer, al mag u altijd een korte reactie sturen naar onze redactie, 'ingesloten 20 frank voor Kindergeluk', we zien wel wat we ermee aanvangen.

Precies het bestaan van de sociale media, die ons leven drastisch hebben veranderd, vaak ten goede, maar ook wel voor een deel ten kwade, behoren tot de veranderende omstandigheden van nu. Twintig jaar geleden klaagde de modale Vlaming ook al steen en been. Hij deed dat in huiselijke kring, op het werk en op café. Uitzonderlijk ging hij achter een vlag lopen door de straten van Brussel. Dat waren zijn fora, waarna zijn mening snel weer verticaal werd geklasseerd en iedereen tot de orde van de dag overging. De opinicus was enkel een mythologisch dier, de Homo Opinicus bestond nog niet.

In 1994 had iedereen een mening, maar wist ongeveer niemand daarvan af. In 2014 heeft iedereen een mening en weet de rest van de wereld dat onmiddellijk. Dat de oorlogs- en terreurdreiging twintig jaar geleden minstens even groot was als nu, lijkt minder erg omdat er minder drama over gemaakt werd. Vandaag schreeuwt iedereen moord en brand. Help! Gevaar!! Oorlog!!! De wereld gaat naar de kloten!!!!

Hoe harder er wordt geroepen (en geloof me, er wordt héél hard geroepen!), hoe zwaarwichtiger de toestand lijkt. Niet dat ik hier overloop van het optimisme, verre van, maar als je alles in historisch perspectief plaatst is de Doemsdag nu even dichtbij of even veraf als in '94. Alleen beseffen we dat niet, omdat er van alle windrichtingen noodkreten onze richting uitkomen, waarop we dan zelf ook nog eens in paniek slaan en allerlei negatieve gedachten de wereld in gooien (je start met een blog, bijvoorbeeld...).

Het doet me denken aan de geweldige Britse tv-serie Dad's Army (in het Nederlands: Daar komen de schutters), die van 1968 tot 1977 liep op de BBC. Een stelletje bejaarde Britten blies vastberaden verzamelen in het fictieve stadje Walmington-On-Sea om er stoer de troepen van Hitler een halt toe te roepen. Eén van de kranige oudjes was soldaat Frazer, een Schotse begrafenisondernemer, die bij elk nieuw oorlogsgerucht "We are all doomed!" stamelde.

We are all doomed! Hoe vaker we het roepen, hoe meer we het zullen geloven, hoe dichter we bij een self-fulfilling prophecy belanden. Doemdenken is van alle tijden, maar krijgt dank zij de sociale media een megafoon aangereikt. Schrap één 'e' uit doemdenken en je krijgt domdenken. Wat mij dan weer toelaat om Johan Anthierens te citeren, uit zijn 'smaadschrift' Het Belgische domdenken (1986): "Vrees is een biologische constante en achterdocht een tweede natuur; om vier uur 's middags ratelen in België de rolluiken naar omlaag, dan verbeidt de burger het schemeruur en verschanst zich tussen vier muren achter een bord warme prak en een proefbuis televisievoer."

Je kan daar drie decennia later perfect een paragraaf aan toevoegen: "Om zeven uur kijkt de burger naar het sombere nieuws van de dag, voelt plots een mening kriebelen in zijn onderbuik en scheidt die zonder al te lang nadenken af in een opiniestuk van welgeteld 140 tekens. Zo, dat weet de wereld dan ook weeral! Vrouw, is er nog bier?"

Waarna de Homo Nostalgicus, Cynicus, Historicus en Opinicus begonnen te kleurenwiezen.

  • Reacties(1)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.
Geplaatst door De Bananenschil za, september 06, 2014 00:26:05

"In 1994 had iedereen een mening, maar wist ongeveer niemand daarvan af. In 2014 heeft iedereen een mening en weet de rest van de wereld dat onmiddellijk. " Zo hebben we toch maar weer onze #quotevandedag