Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

28 juni 1914

GeschiedenisGeplaatst door Frank Van Laeken za, juni 28, 2014 13:32:16

Precies honderd jaar geleden werd de Oostenrijkse aartshertog en troonopvolger Franz Ferdinand samen met zijn echtgenote Sophie in Sarajevo neergeknald. Het was elf uur in de voormiddag, niet eens the dark of the matinee. De moord werd beraamd door Servische nationalisten, boos als die waren omdat Franz Ferdinand weigerde rekening te houden met hun verzuchtingen om alle Slavische volkeren onder te brengen in één Balkanstaat.

Do you want to?, werd aan een aantal Bosnisch-Servische studenten gevraagd en drie ervan knikten uitbundig ja. Die Franz Ferdinand moest en zou eraan gaan tijdens zijn geplande bezoek aan Sarajevo, op 28 juni 1914. Boze plannen werden gesmeed.

De eerste die het probeerde was ene Nedeljko Čabrinović, zo kunnen we aflezen op Wikipedia. Een grappig verhaal, eigenlijk, want die jongeman smeet een granaat in de open wagen van de Oostenrijkse kroonprins, die het ding doodleuk terug op straat gooide, waar de ontploffing drie officieren verwondde. Čabrinović dronk zoals afgesproken een flesje cyaankali in één teug leeg, maar de houdbaarheidsdatum bleek verstreken. Dan mij maar verdrinken in de rivier, dacht hij, wat ook niet lukte: een diepte van twintig centimeter is weinig effectief om jezelf van kant te maken. Hij werd gearresteerd.

Uiteindelijk zouden de fatale schoten enkele uren later worden afgevuurd door de bijna twintigjarige Gavrilo Princip, iemand die wel weg wist met principskwesties, al hebben we aan hem niet het woord 'principe' te danken, zelfs niet aan 'Il Principe' van Niccolò Machiavelli, die van het doel en de middelen, inspiratiebron van de bondscoaches van Nederland én België, maar we dwalen af.

***

We kunnen er een beetje woordspelerig over doen, maar Princip zette daarmee een mechanisme in gang dat exact een maand later zou leiden tot het begin van de Eerste Wereldoorlog en meer dan vier jaar van doffe ellende en miljoenen doden. Zelf zou hij niet de hele oorlog meemaken, want in april 1918 stierf Princip in de gevangenis aan de gevolgen van tuberculose. Ongetwijfeld niet echt het heldhaftige einde dat hij voor ogen had.

Dat de Groote Oorlog honderd jaar geleden begonnen is, zal u niet ontgaan zijn. Al heel vroeg in dit gezegende jaar 2014, het jaar dat de Rode Duivels voor het eerst wereldkampioen voetbal zullen worden, begonnen de herdenkingen. En dat gaat zo maar door. Eigenlijk ben ik de hele Eerste Wereldoorlog al grondig beu op het ogenblik dat de échte herdenkingen, honderd jaar na de feiten, nog moeten beginnen. Er is ook niemand die het nog kan navertellen, want de laatste veterane overleed ruim twee jaar geleden.

De historische gebeurtenis is nu al helemaal uitgemolken en dat is jammer, want deze duistere periode in de geschiedenis van de mensheid heeft ook onze levens beïnvloed en verdient onze blijvende aandacht. Er kwam modern wapentuig, nóg dodelijker dan voordien, met nóg gruwelijker gevolgen, en de domme, kortzichtige afwikkeling via het Verdrag van Versailles - ik maak even een tijdssprongetje van vijf jaar - leidde dan weer tot Duits revanchisme, Mein Kampf, de plotse populariteit van een ziekelijk ventje met een snorretje en de onvermijdelijke Tweede Wereldoorlog die nóg dodelijker en gruwelijker was dan zijn illustere voorganger.

***

1914 is een scharnierjaar geworden in de moderne geschiedenis en niet omdat Daring Club de Bruxelles kampioen werd in het voetbal of omdat Philippe Thys voor de tweede opeenvolgende keer de Tour won. De aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog leert ons dat extremistisch nationalisme gevaarlijk is. Het begin van de Groote Oorlog toont ons aan dat oorlogszuchtige krijgsheren vaak meer in de pap te brokken hebben dan gecultiveerde, beheerste staatsmannen. En de afwikkeling van de oorlog bewijst dat geen enkel dier zo onmenselijk is als de mens. (U moet maar eens de films Paths of Glory van Stanley Kubrick, Gallipoli van Peter Weir en All Quiet On The Western Front van Lewis Milestone bekijken of de talloze boeken over het onderwerp lezen, fictie en non-fictie, te beginnen met Sophie De Schaepdrijvers standaardwerk De Groote Oorlog).

Ook al zijn we al die herdenkingen beu, het is toch zeer gepast om even stil te staan bij de strijd die onze voorouders voerden, het leed dat ze leden, de ontberingen waarmee ze vier jaar lang te maken kregen. Hulde!



  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.