Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Gabriel García Márquez (1927-2014)

LiteratuurGeplaatst door Frank Van Laeken vr, april 18, 2014 12:06:38

"Zoudt ge niet beter een goed boek lezen in plaats van uw tijd hier te zitten verschijten?" Goede raad van leraren Nederlands zat vroeger wel vaker verpakt in een door dialect verkleurde gebiedende wijs met een denkbeeldig vraagteken op het eind. Lezen zult gij, schavuit!

Ik zou de vraag ook aan u kunnen stellen, waarde lezer. Wat doet u hier? Lees eens een goed boek in plaats van uw tijd hier door te brengen. Gabriel García Márquez is dood. Zijn verzamelde romans en novelles, elf stuks in totaal, werden in 2007 in het Nederlands uitgebracht in een sobere doos. De Verzamelde Romans kunnen voor 99 euro de uwe worden en voor die luttele prijs kunt u kennismaken met het mooiste wat de literatuur te bieden heeft. Veel beter dan uw tijd hier te verschijten, maar laten we een compromis afsluiten: ik hou het kort, daarna duikt u in het Betere Werk en vergeet u deze goedbedoelde huisvlijt van een dilettant.

Twee dingen vind ik jammer als ik aan Márquez denk: dat ik hem pas zo laat ontdekt heb en dat ik hem niet in het Spaans heb kunnen lezen. Daarvoor is mijn kennis van die prachtige taal veel te beperkt. (Oké, er is nog een derde jammerlijk ding: dat hij gestorven is, maar voor een 87-jarige met lymfeklierkanker is dat niet zo uitzonderlijk en - sta me toe even de egoïstische lezer uit te hangen - de man was al jaren uitgeschreven en dementerend.)

Ik heb Márquez in 2008 op een paar maanden tijd integraal gelezen op de trein van en naar het werk, in chronologische volgorde: van Afval en dorre bladeren uit 1955 tot Herinnering aan mijn droeve hoeren uit 2004. Niet in mijn gebruikelijke tempo, driekwart pagina per minuut, maar trager, omdat de Colombiaanse schrijver je dwingt om traag te lezen. Traag en behoedzaam, zodat geen enkel detail je ontglipt. Magisch-realistisch wordt zijn œuvre genoemd, door mensen die - mochten ze geen literair recensent zijn - etiketten op dozen zouden kleven in de supermarkt. Hoe je zijn werk ook wil omschrijven, Márquez neemt een loopje met de werkelijkheid, creëert een eigen universum, doopt zijn gedachten in een pot vol ironie en gebruikt verder alles wat de taal hem ter beschikking stelt. Meesterlijk.

Ja, zelfs deze grootmeester ontkomt niet aan de lijstjesmania en dus vind je in zichzelf respecterende kranten een Top 5 van zijn beste werken. (In De Morgen presteert men het om zijn Nobelprijs voor Literatuur, 1982, te linken aan Liefde in tijden van cholera, 1985. In het tennis zou men dat een dubbele fout noemen: 1) de Nobelprijs wordt niet gegeven voor één boek, maar voor een volledig œuvre, 2) een Nobelprijs uitreiken voor een boek dat nog moet verschijnen heeft een iets te hoog magisch-realistisch gehalte, als u het mij vraagt.)

U heeft geen tijd om álles van hem te lezen? Zonde. De kolonel krijgt nooit post is een uitermate geschikte, dunne (slechts 79 pagina's!) kennismaking. Honderd jaar eenzaamheid is wel degelijk de kanjer die iedereen ervan maakt. Kroniek van een aangekondigde dood heeft zichzelf overleefd als journalistiek cliché, maar is ook een beklijvend verhaal. En toch, als ik slechts één boek mag uitkiezen om mij terug te trekken op dat denkbeeldig verlaten eiland van het 'Wat zou je meenemen naar een verlaten eiland?'-dilemma, dan is het toch Liefde in tijden van cholera. Omdat het zo ontroerend is, hoopgevend en toch uitzichtloos, een briljant beeld van wat liefde met een mens doet, en uiteraard: prachtig geschreven. Honderd jaar... en Liefde... staan ook in de Top 100 aller tijden die honderd schrijvers van overal ter wereld in 2002 samenstelden op vraag van de Noorse Boekenclub.

Voor één roman wil ik u waarschuwen: De herfst van de patriarch (1976). Lees dit niet op de trein, tenzij u heel lang onderweg bent en de halte waar u moet afstappen ook de terminus is. Anders riskeert u gefrustreerd te geraken, omdat u halfweg een zin moet stoppen met lezen, of geregeld uw halte voorbij te rijden. In De herfst van de patriarch zijn er zinnen die wel negen tot tien pagina's beslaan, de woorden meanderen een heel eind weg dank zij de schier onuitputtelijke fantasie van de auteur. Moeilijk om daar een punt achter te zetten omdat je op je bestemming bent gearriveerd. Eerlijk gezegd vind ik het een te hoog 'Kijk eens mama, zonder handen!'-gehalte te hebben, waarbij de 'handen' mogen vervangen worden door 'punten'. Patserige literatuur. (Maar lees het toch maar, voor de volledigheid.)

Rust zacht, meneer de schrijver.



  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.