Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

The Old Woman (Robert Wilson)

TheaterGeplaatst door Frank Van Laeken wo, oktober 30, 2013 12:35:23

Zin voor humor en zelfrelativering is dictators en de jaknikkende opportunisten in hun directe omgeving niet gegeven. Dat mocht de Russische schrijver en dichter Daniil Charms (1905-1942) aan den lijve ondervinden. De anglofiel Charms, geboren als Daniil Ivanovitsj Joevatsjov, koos zijn pseudoniem als een speelse mengeling van de Engelse woorden 'harm' (schade) en 'charm' (charme). Zijn absurdistisch werk stuitte het Stalinregime onveranderlijk tegen de borst.

In 1931 werd Charms een eerste keer gearresteerd op beschuldiging van 'het volk af te houden van de opbouw van het socialisme', ik verzin het niet. Tien jaar later werd hij opnieuw opgepakt. Hij veinsde een geestesziekte, waardoor hij niet naar een goelag werd getransporteerd, maar naar een psychiatrische instelling. Daar overleed hij begin 1942, nauwelijks 36 jaar oud. Een vervelende luis in de pels van Stalin en trawanten was opgeruimd.

In het universum van Charms sloegen mannen elkaar de hersenen in met een komkommer of werd een ongezond bevonden man in twee geplooid en bij het afval gedropt. Een nieuwsgierige oude vrouw die uit het raam leunde, naar beneden stortte en in duizend stukjes uit elkaar spatte staat centraal in 'De oude vrouw' uit 1938. Theaterregisseur Robert Wilson pikte The Old Woman op en bracht het over naar zijn eigen universum, dat altijd vol droombeelden, surrealistische situaties en uitvergrote nietige details uit het alledaagse leven zit.

De Texaan Wilson, geboren in 1941 in Waco, verhuisde begin jaren zestig naar Brooklyn, New York, waar hij zich een weg baande als experimenteel, avantgardistisch theatermaker. Naam en faam verwierf hij in 1976 met Einstein on the Beach, op muziek van Philip Glass. Hij bewerkte beroemde opera's (Wagner, Verdi, Richard Strauss, Debussy), toneelstukken (Shakespeare, Ibsen, Brecht, Beckett) en literatuur (Jean de la Fontaine, Büchner). Maar hij werkte ook samen met rockartiesten: Tom Waits (The Black Rider, Woyzeck), Lou Reed (Timerocker, POEtry) en Antony Hegarty (het briljante The Life and Death of Marina Abramović, waarin het leven van de gelijknamige performance-artieste op hoogst eigenzinnige wijze wordt uitgebeeld en zij met verve zichzelf speelt).

In The Old Woman realiseert Wilson een oude droom: samenwerken met Mikhail Baryshnikov, één van de allergrootste namen uit de balletgeschiedenis (jongere kijkers zullen hem vooral kennen van een bijrol in de tv-serie Sex and the City). Mannen van leeftijd, respectievelijk 72 en 65, die voorbestemd leken om ooit elkaars wegen te kruisen. Voeg daar nog de 58-jarige acteur Willem Dafoe aan toe (die ook al schitterde in The Life and Death of Marina Abramović) en je krijgt een dream team.

Nieuwsgierige oude vrouw valt uit raam en sterft. Schrijver ontmoet jonge vrouw bij de bakker en wil haar mee naar huis nemen, maar realiseert zich dan dat er een dode oude vrouw in zijn kamer ligt. Schrijver stopt dode oude vrouw in valies en neemt haar mee de trein op. Valies verdwijnt. Dromen. Nachtmerries. Oude vrouw die een klok vasthoudt en telkens opnieuw herhaalt dat het kwart voor drie is.

Gedissecteerd blijft er van The Old Woman een flinterdun verhaal over, met heel wat repetitieve elementen. Maar met Robert Wilson als regisseur wordt het een avondvullende voorstelling, waarin hij theater heruitvindt, zoals hij dat ook al had gedaan in zowat al zijn andere werken. The Old Woman is tegelijk exuberant en ingetogen. Vrolijk en triest. Eerlijk en leugenachtig. Kortom: Het Leven Zoals Het Is. De krankzinnige personages lijken zo weggelopen uit een Tom Waitssong.

Burleske meets vaudeville meets meets rockopera meets Kammerspiel meets moderne dans meets nog zovele andere invloeden. Dafoe en Baryshnikov dragen dezelfde kleren, zijn exact hetzelfde geschminkt, hebben beiden een haarlok die in een soort zijdelingse eenhoorn werd gedraaid en lijken daardoor fysiek enorm op elkaar, ook al is Baryshnikov iets kleiner. Engels en Russisch wisselen elkaar af, zoals de acteurs ook voortdurend elkaars personages overnemen. De scenografie is schitterend, de belichting onwaarschijnlijk knap, de muziek vormt een volwaardig derde personage. Maar de show wordt vooral gestolen door het illustere duo Baryshnikov-Dafoe, die alle registers mogen open trekken. Van het kleine gebaar tot het groteske.

The Old Woman is theater zoals je dat niet vaak te zien krijgt. Onmogelijk om dat in een recensie voldoende eer aan te doen. Onbeschrijflijk, is zowat de beste omschrijving die je ervan kan geven. Wat dit stuk met een mens doet, kan je alleen maar aangeven door achteraf even naar de omringende toeschouwers te kijken. Je ziet een gulle lach, je merkt tranen van ontroering, je ontwaart pure euforie. Het was een ware eer en genoegen om anderhalf uur lang in het universum van Robert Wilson te mogen vertoeven, aan het handje geleid door de heren Baryshnikov en Dafoe.

Jammer dat de vijf voorstellingen in deSingel, het Antwerpse kunstencentrum dat elk jaar nog meer aan belang wint, voorbij zijn. Van 6 tot 23 november loopt The Old Woman in het Théâtre de la Ville in Parijs. Tip voor een citytrip!



  • Reacties(0)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.