Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

The Great Gatsby (Baz Luhrmann)

FilmGeplaatst door Frank Van Laeken vr, juni 07, 2013 13:37:21

Laat me van wal steken met een bekentenis: ik hou niet van The Great Gatsby, het boek. Ik weet het, als intellectueel word je geacht met F. Scott Fitzgerald te dwepen, maar ik vind dat hele boek stinkvervelend: er gebeurt lange tijd niets (ja, in boekvorm zijn die decadente feesten het equivalent van 'niets' voor mij!), behalve op het einde, en dan kan je weer niet volgen van de plotse opeenvolging van dramatische gebeurtenissen. Deze Great American Novel uit 1926, over het Amerika van de roaring twenties en de drooglegging, werd overigens pas een succes na de dood van zijn schrijver in 1941.

Vier bioscoopfilms en één tv-film lieten zich inspireren door de roman. Reeds in 1926, het jaar van de publicatie van het boek, was er een film van Herbert Brenon, gevolgd door die van 1949 (regisseur: Elliott Nugent) met Alan Ladd en Betty Field in de hoofdrollen. Veel bekender werd de verfilming uit 1974 van Jack Clayton, naar een scenario van Francis Ford Coppola, waarin Robert Redford en Mia Farrow de rollen van Jay Gatsby en Daisy Buchanan vertolken. In 2000 was er ook nog een tv-film. Alle vier bleven ze nauwgezet en trouw het boek volgen.

Maar nu is er dus The Great Gatsby anno 2013, geregisseerd door Baz Luhrmann, en je kon er vooraf al donder op zeggen dat de eigenzinnige Australiër niet braafjes het platgetreden pad zou bewandelen. En om er zeker van te zijn dat niemand hem zou tegenhouden was hij meteen ook maar co-producer en co-scenarioschrijver. Luhrmann heeft een verleden in het theater en als regisseur van videoclips en dat merk je aan al zijn langspeelfilms: die zijn onveranderlijk theatraal, vaak over the top, visueel indrukwekkend, maar het verhaal is ondergeschikt aan de beeldenpracht.

Luhrmann neemt zijn tijd. In iets meer dan twintig jaar tijd is dit nog maar zijn vijfde film, na Strictly Ballroom (1992), Romeo + Juliet (1996), Moulin Rouge! (2001) en Australia (2008). Zijn fetisjacteurs zijn Nicole Kidman (te zien in Moulin Rouge! en Australia) en Leonardo DiCaprio (Romeo + Juliet en The Great Gatsby), en de bedoeling is dat die ooit - als het er van komt! - samen te zien zijn in een biografische film over Alexander de Grote, één van die Hollywood-projecten die blijven hangen in de ontwerpfase en daardoor mythische proporties aannemen lang voor ze (eventueel) worden gerealiseerd. Bij wijze van vingeroefeningen regisseerde Luhrmann tussendoor ook nog de videoclip van Love is in the Air van John Paul Young, de veelbesproken (en duur betaalde) Chanel No. 5-reclamespot met Nicole Kidman en de in zijn geboortestad Sydney opgevoerde opera La Bohème. In 1999 scoorde hij zelfs een wereldhit met de single Everybody's Free (To Wear Sunscreen). Een veelzijdig man, zoveel is duidelijk.

Luhrmann houdt van in een bepaald tijdperk gewortelde verhalen, maar vertikt het vervolgens om er epoquefilms van te maken. Integendeel, hij propt ze vol met anachronistische onderdelen, die de kijker de hele tijd op het verkeerde been zetten. Shakespeare zou de setting van Romeo + Juliet niet begrepen hebben, net zomin als dat Toulouse-Lautrec zich zou hebben thuis gevoeld in de moderne interpretatie van Moulin Rouge!. Ook Scott Fitzgerald zou zijn eigen pennevrucht niet meer herkennen, want de spectaculaire dansfragmenten worden auditief ondersteund door moderne jazz, hiphop en hedendaagse evergreens. Veel van Jay-Z op de soundtrack en dat zal wel geen toeval zijn want diens alter ego Shawn Carter produceerde de film mee. Het kleurenpalet gaat van exuberant en veelkleurig tot grijs en grauw. Ja, die Luhrmann weet altijd weer de toon te zetten.

Het basisverhaal blijft ongewijzigd ten opzichte van het boek: de would be-schrijver Nick Carraway (vertolkt door Tobey Maguire), ten prooi aan alcoholisme en depressieve buien, vertelt met veel warmte en toewijding over de korte periode dat hij mocht kennismaken met zijn rijke buurman, Jay Gatsby (Leonardo DiCaprio). De charismatische Gatsby lijkt een joviale wilde weldoener, maar hij heeft een donker kantje. Zijn ouders waren niet rijk, zoals hij steeds beweert, want hij heeft zijn identiteit opgebouwd met leugens en halve waarheden, en zijn rijkdom is een gevolg van zijn samenwerking met de grootste gangster van New York. De massaal bijgewoonde parties in zijn gigantische kasteel moeten Gatsby's gemis camoufleren. Hij wil zijn grote liefde Daisy Buchanan (Carey Mulligan) heroveren, maar die is inmiddels getrouwd met de rijke bullebak en vrouwenloper Tom Buchanan (Joel Edgerton) en woont aan de overkant van de baai. Nick is de neef van Daisy en moet haar naar Gatsby lokken. De rest moet u zelf maar ontdekken.

DiCaprio zet een onderkoelde Gatsby neer: een personage dat zowel warmbloedig als hardvochtig is, charmant en meedogenloos. Een rol die hem op het lijf geschreven is, DiCaprio houdt nu eenmaal van personages waar een hoek af is. Op zijn 38ste begint hij ook steeds meer fysieke gelijkenissen te vertonen met Marlon Brando in diens gloriejaren van On the Waterfront, A Streetcar Named Desire en The Wild One. Achter de façade, de eeuwige babyface waar jonge vrouwen zo dol op blijken te zijn, schuilt een briljant en veelzijdig acteur, één van de besten van zijn generatie.

Is The Great Gatsby ook een goeie film? Helaas, neen. En dat heeft niets met de cinematografische capaciteiten van Baz Luhrmann te maken of met de acteerprestaties, maar alles met het oorspronkelijke verhaal, dat in mijn ogen voor altijd oppervlakkig en overdreven sentimenteel zal blijven. Je kan er dan wel een modernistische saus overheen gieten, dit blijft een drama met leeghoofdige personages, die in geen enkel opzicht sympathie opwekken. Eén langgerekte videoclip, waarin Baz Luhrmann zich weer flink heeft laten gaan, en waar je met afwisselend be- en verwondering naar zit te kijken, maar waarvan je tijdens de sobere eindgeneriek beseft dat de visuele pracht en praal de inhoudelijke anorexia moet compenseren.

  • Reacties(2)

Fill in only if you are not real





De volgende XHTML tags zijn toegestaan: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles en Javascript zijn niet toegestaan.
Geplaatst door Flor zo, juni 09, 2013 15:34:02

Het boek barst van de makkelijke en opzichtige symboliek. De personages zijn (zoals Lauren hierboven onrechtstreeks aangeeft) puzzelstukjes in een raadseltje voor beginners. Dat, in combinatie met het feit dat ik het ene kunstje van one-trick-pony Luhrmann de eerste keer al niet boeiend vond, betekent dat ik deze film aan mij voorbij zal laten gaan.

Geplaatst door Lauren Van Bever zo, juni 09, 2013 11:34:31

Dat vind ik net zo mooi aan het verhaal en zo sterk in de thematiek. Daisy, die koste wat kost elk mogelijk gevoel van diepgang en authenticiteit vermijdt. Een leeg omhulsel waarop Gatsby zijn dromen projecteert. Een Daisy die eigenlijk niet blijkt te bestaan. Tragisch, toch?