Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

De wilde weldoeners

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, april 20, 2019 13:03:12

Lambik die in een Dalai Lama-achtig gewaad met een soort handhelikopter door de lucht klieft en gouden muntstukken uit de hemel laat vallen voor het gepeupel. Suske en Wiske kijken verschrikt toe, een juichende massa loopt op het gratis geld af, een auto botst tegen een lantaarnpaal. Dat is het coverbeeld van De wilde weldoener dat Willy Vandersteen ons in 1961 opdrong. De strip verscheen van 19 juni tot en met 25 oktober 1961 in dagelijkse afleveringen in De Standaard en Het Nieuwsblad — dank u, Wikipedia, ik zal straks toch maar eens een paar euro doneren —, het album lag in 1962 in de winkel als nummer vijfenvijftig uit de reeks Suske en Wiske.

Ik weet niet of de heren François-Henri Pinault en Bernard Arnault zichzelf bijna achtenvijftig na datum als moderne Lambikken zagen, maar zo gedroegen ze zich wel een beetje na de brand in de Notre-Dame van afgelopen maandag. Beelden die niemand wil zien: een historisch monument dat in vlammen opgaat. Ik werd er niet emotioneel van, maar keek er wel met afgrijzen naar. Dit wens je geen stad, geen land, geen inwoner toe. Cultuurpatrimonium dient gekoesterd te worden, gevrijwaard van barbarij en rampen. Het was geen tijd voor vrolijke relativering bij het begin van de week.

Nog minder vrolijk werd ik van de aankondiging, 's anderendaags al, dat de giften voor de wederopbouw van de amper gebluste kathedraal binnenstroomden. Geen symbolische euro, om de informatiekathedraal Wikipedia voor instorting te behoeden, maar vele miljoenen, nom de dieu. Ik geef honderd miljoen, dacht François-Henri Pinault, miljardair en rechtstreeks of onrechtstreeks eigenaar van Gucci, Yves Saint Laurent, Alexander McQueen, Balenciaga en Fnac, vrijgevig te zijn. Hij liet de interne Lambik in zich los, maar verslikte zich algauw in zijn espresso, toen Bernard Arnault, miljardair en eigenaar van Louis Vuitton, Dior, Fendi en Moët Hennessy, twééhonderd miljoen gaf. Dat moet de heer Pinault ervaren hebben als een draai om de oren met een luxesacoche. De familie Bettencourt, erfgenamen van L'Oréal, kondigde ook aan dat ze tweehonderd miljoen in de pot zouden steken. En zo ging dat maar door de voorbije dagen: Total, JC Decaux, Bouygues, Michelin, Apple, Eurodisney. Samen goed voor ongeveer een miljard euro en toen waren we nog maar woensdagmiddag, minder dan achtenveertig uur na de brand. En dat allemaal om de wens van president Macron in te willigen om de Notre-Dame in vijf jaar tijd 'mooier dan ooit tevoren' uit zijn — excusez le mot! — as te laten herrijzen.

Unaniem gejuich, daarop hadden de rijke heren en bij uitzondering ook enkele dames gerekend. Maar naast de obligate en ook wel terechte blijdschap en vreugdekreetjes — al dan niet gevolgd door een plechtstatig 'Ave Maria'-moment —, was er ook kritiek. Felle kritiek. Kort samengevat: belastingen betalen ze niet of nauwelijks, maar grote sier maken kunnen ze wel. Het zal u niet verbazen: ik behoor tot de tweede club. Van mij mogen mensen stinkend rijk worden, op voorwaarde dat ze hun normale bijdrage tot de samenleving leveren: keurig hun belastingen betalen, zoals (nagenoeg) iedereen. Ik ervoer deze gulle bijdragen als een cynische geste: zie eens wat ik de staat heb achtergehouden!

(O ja, na de kritische bedenking dat ze tot negentig procent van hun gulheid belastingtechnisch konden recupereren, lieten de rijke heren weten dat het hen daar niet om te doen was. Dat zou al te cynisch geweest zijn, n'est-ce pas?)

Grote, multinationale bedrijven nemen een loopje met de normale fiscale geplogenheden. Ze ontwijken niet, ze ontduiken. Ze doen niet aan optimalisering, ze houden geld achter. Ze worden steeds rijker, terwijl ze de staat verwijten dat die boven haar stand leeft. En ze doen leuke dingen met hun geld dat voor een deel in de staatskas had moeten zitten. Ik genoot twee jaar geleden ook van een bezoekje aan de Fondation Pinault aan de Punta della Dogana in Venetië. Mooi gebouw, fraaie collectie, prachtig uitzicht over een unieke stad. Maar ook: is dit eigenlijk wel het geld van monsieur Pinault, of kwam het Frankrijk toe? En waarom investeert hij niet in minder opzichtige maar voor de samenleving nuttigere projecten?

Het is deze week al vaker opgemerkt: waar waren de miljardairs na de brand in de Londense Grenfell Tower, op 14 juni 2017? Daarbij vielen tientallen doden, vooral sukkels die in onveilige, armoedige omstandigheden moesten zien te overleven. De Grenfelltoren ontving vóór de ramp geen miljoenen toeristen per jaar en na de brand iets meer: ramptoeristen. Je hoeft geen cynicus te zijn om vast te stellen dat investeren in veilige woonplekken voor mensen die het niet breed hebben minder sexy klinkt voor miljardairs.

We stevenen steeds meer af op een neoliberaal systeem zoals dat in de Verenigde Staten al vele decennia bestaat, waarbij miljardairs hun zakgeld pompen in kunstcollecties in museumvleugels die hun naam dragen. Geïnstitutionaliseerde bedelarij. Kunst is van de gemeenschap (ook al is slechts een fractie van de bevolking kunstminded): daarvoor moeten wij met z'n allen geld vrijmaken en we doen dat door onze volksvertegenwoordigers een mandaat te geven. Opdracht: maak overheidsgeld vrij voor ons kunst- en cultuurpatrimonium. Daar word je als samenleving beter van. Niet van een gesponsorde kathedraal met het Louis Vuitton-altaar, een L'Oréal-glasraam en de Gucci-sacristie.

Misschien moeten we onze miljardairs ervan proberen te overtuigen dat ze correct moeten bijdragen om onze kathedraal van een staat overeind te houden.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post883