Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

We moeten de tijd naar onze hand zetten

Memories & mijmeringenGeplaatst door Frank Van Laeken vr, oktober 26, 2018 12:46:03

(Deze tekst heb ik gisteren gebruikt als gastspreker op het TIJDcongres van MoMeNT in Tongeren.)

Dames en heren, ik heb deze zomer tien dagen lang de eer genoten om mij Tijdgeest te mogen noemen. Alleen al die titel verschafte me enig genoegen, het staat zo schoon op een visitekaartje. Uitgebreid kennismaken met de sympathieke stad Tongeren was eveneens bijzonder leuk. Maar het was vooral prettig om dertig interessante gasten te mogen interviewen over Tijd en over het subthema van deze tweede editie van MoMeNT: deadlines. Want wat is er mooier dan heel even heel diep in de ziel van een ander te mogen kijken?

Ik ben, dames en heren, een journalist — een jobnaam die tegenwoordig eerder op fluistertoon wordt uitgesproken, maar ik ben nog altijd trots om me zo te mogen noemen, dus, bij deze: JOURNALIST!

(U merkt het, het dak komt niet spontaan naar beneden.)

Deadlines behoren voor journalisten tot hun natuurlijke habitat. En toch haten we ze. Ze zijn opdringerig, ze zijn altijd te dichtbij, ze zijn nooit geruststellend, ze zijn de stok achter de deur, ze zijn zelden stimulerend, maar vooral: ze zíjn er. Ik ben oud genoeg om me tijden te herinneren dat nieuws nog niet 'breaking' heette en dat het nog niet op gespecialiseerde nieuwssites stond. Ik ben zelfs oud genoeg om me nog gsm- en internetloze dagen te herinneren. Ik ben zó oud, dat ik me herinner dat het nieuws van vanavond pas overmorgen in de krant zou staan. Het leek wel alsof de tijd vroeger aan onze zijde stond. Haalde je de deadline niet, ach, morgen was een nieuwe dag.

Weet u trouwens waar het woord 'deadline' vandaan komt? De term, zo leerde rondsnuisteren op Wikipedia me, werd voor het eerst gebruikt tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog, en die liep van 1861 tot 1865, een tijdje geleden. Toen zat er ook al een republikein in het Witte Huis, maar wel een bijzonder intelligente, hij werd dan ook vermoord in een theaterzaal. Daar zal je Donald zelden zien. Op de binnenkoer van een gevangenis in Andersonville, Georgia, werd toen bij gebrek aan beveiliging een krijtlijn getrokken. Donald zou daar een muur hebben gezet, betaald door de Mexicanen, maar soit. De gevangenen die het waagden hun voet over die lijn te zetten, werden zonder pardon doodgeschoten. Vandaar dus: deadline, lijn des doods. Letterlijk. Was die gevangene een journalist of een schrijver, dan zat je bijgevolg met een letter-lijk.

Journalisten worden gelukkig zelden doodgeschoten als ze de tijdlijn die hen werd opgelegd overschrijden. Maar de deadline wordt steeds krapper, dames en heren. Het is niet meer overmorgen, of vanavond, of over een paar uur, het is: nu. Altijd: nú. Als iemand van nieuwssite X een bericht de wereld instuurt, zal de eindredacteur van nieuwssite Y zeggen: hé, dat moeten wij ook hebben. En wel: nú. Verander er een paar woorden aan, zet er een nieuwe titel boven, zoek een pakkende foto en hupsakee, weg ermee. Waarna een collega van nieuwssite Z hetzelfde zal doen. Copy/paste-journalistiek, ik hoor het u denken.

Weet u wat ik destijds, toen de dieren nog spraken en ik begon te studeren, zo aantrekkelijk vond aan journalistiek? Degelijkheid, deugdelijkheid, onafhankelijkheid, onpartijdigheid, check - double check - en als het effe kon ook - triple check. Het moest vooral juíst zijn. Vandaag moet je éérst zijn, en als dat niet lukt op z'n minst kort daarna komen en doen alsóf je een primeur te pakken hebt. Ben ik een ouwe zak aan het worden als ik die deugdelijkheid mis? Neen, beste mensen, ik ben geen adept van Donald, ik roep niet 'fake news' als er iets vreemds verschijnt, maar vaak is het resultaat slordig, onvolledig of gewoon onleesbaar. En, neen, ik roep evenmin dat het vroeger beter was, toen vertoonde de journalistiek andere mankementen. Journalisten moesten een partijkaart hebben, bijvoorbeeld.

Deadlines zijn de peper en zout van de journalistiek, dames en heren, laten we hen koesteren, maar ook af en toe relativeren en hen niet de baas laten worden over ons bestaan. Daar komen alleen maar burn-outs van en we doden er de creativiteit mee. En daarmee kom ik stilaan tot de stelling die ik hier geacht word te formuleren: we zien tijd te vaak als onze vijand, als een gesel, als iets onoverkomelijks — wat het overigens ook is —, maar dat is mede omdat we ons laten domineren door tijd en deadlines en het besef van onze eindigheid en dat we zo dadelijk die trein nog moeten halen en dat onze baas in onze nek staat te hijgen en dat de mensen van MoMeNT vragen waar die tekst blijft, enzovoort, enzovoort. We moeten durven onze voet over die lijn des doods te zetten. We moeten, letterlijk, weer onze tijd durven te nemen, óók in de journalistiek. Liever een langer stuk dat helemaal correct is, dan drie korte stukjes die snel-snel in elkaar geflanst werden. Beter die primeur die straks het nieuws zal domineren nog één keer extra checken, dan hem zomaar op het internet te pleuren. Eerst denken, ná-denken, dan doen. Maar ook: als we weten dat die deadline er is, moeten we ons daarop organiseren, pro-actiever worden, vooruitplannen. Niet alleen journalisten, maar wij met z'n allen. Het eerste moment is evengoed om aan iets te beginnen als het laatste, waarom wachten we dan altijd tot het laatste moment? Procrastinatie, heet dat met een geleerd woord. Uitstelgedrag. Studies tonen aan dat 95 procent van de procrastineerders minder zouden willen procrastineren, maar dit geheel terzijde. Geleerde mensen zeggen dat we dit zouden kunnen oplossen met tussenliggende deadlines. Dus niet die ene deadline helemaal op het eind, maar verschillende momenten tussendoor waarop we iets moeten gepresteerd hebben.

En dus eindig ik met mijn stelling:

WE MOETEN DE TIJD NAAR ONZE HAND ZETTEN.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post830