Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Niet schieten

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, september 29, 2018 13:19:26

De motor van mijn blogposts is heel vaak verontwaardiging en — u weze gewaarschuwd — dat zal dit keer niet anders zijn. Een van de privileges van mijn job is dat ik soms dingen kan zien, horen of lezen nog voor het grote publiek er kennis van kan maken. Zo mocht ik deze week het nieuwe boek van David Van de Steen, Overlever van de Bende van Nijvel, 'voorproeven' en de nieuwe film van Stijn Coninx, Niet schieten, naar het vorige boek van Van de Steen (Niet schieten, dat is mijn papa!), op een veel te klein scherm bekijken. En het voerde me onmiddellijk terug naar de duistere jaren 80, toen Amerikaanse kruisraketten werden geplaatst ondanks massaal protest van de bevolking, toen de regering met bijzondere machten — zeg maar: volmachten — ging regeren om het parlement helemaal uit te kunnen schakelen, toen hoogwaardigheidsbekleders (what's in a name!) hun seksuele driften konden uitleven op jonge jongetjes en meisjes tijdens zogeheten 'Roze Balletten', toen de linkse rakkers van de CCC veertien aanslagen pleegden op nauwelijks twee jaar tijd (twee doden, de daders werden opgepakt en veroordeeld), toen de extreemrechtse rakkers van de Bende van Nijvel achttien diefstallen, afrekeningen en overvallen pleegden op iets meer dan vier jaar tijd (achtentwintig doden, de daders werden nooit gevat en dus ook niet veroordeeld).

Over de film kan ik kort zijn: die is geweldig. Vier sterren, zeer zeker. Jan Decleir, die de grootvader van David Van de Steen speelt, is in bijna elke scène aanwezig. In extreme close-up dan nog wel. Mocht dit een Amerikaanse film zijn, je hoefde niet meer te pronostikeren wie de Oscar voor Beste Mannelijke Hoofdrol zal ontvangen. Decleir is majestueus. Elke geste, elke opgetrokken wenkbrauw, elk zorgvuldig geformuleerd woord uit zijn mond zit juist. Er is trouwens geen enkele ondermaatse acteerprestatie in Niet schieten, ze schitteren van heel jong tot heel oud. Enig minpuntje in de film: op het eind houdt Decleir/grootvader een lange toespraak in een volle zaal met slachtoffers, nabestaanden en pers, met vooraan de zoveelste onderzoekequipe die de miljoenen documenten van voren af aan mocht beginnen door te nemen. Het is een van de weinige fictieve scènes uit de film. Voor de rest volgt Coninx nauwgezet het boek van Van de Steen. Pijnlijk accuraat. Die slotscène heeft iets Hollywoodiaans, iets moraliserend, alsof er nog een afronding nodig was na meer dan twee uur prachtige cinema. Jammer, maar u móet hoe dan ook gaan kijken. En misschien móeten we daarna massaal op straat komen, iets 'Witte Mars-achtig' organiseren, om aan te klagen dat er bijna drieëndertig jaar na de laatste bloedige overval nog altijd geen schijn van een oplossing lijkt te zijn voor dit Grote Mysterie.

Achttien feiten, achtentwintig doden, veertig zwaargewonden (onder wie David Van de Steen, die het ternauwernood overleefde, in tegenstelling tot zijn vader, moeder en zus, die voor zijn negenjarige ogen werden afgeknald door kerels met carnavalsmaskers voor hun kop), een zeer beperkte buit. Alles bij elkaar een kleine zeven miljoen frank (175.000 euro). Het ging dan ook niet om die centen, dat was maar om de aandacht af te leiden. We zouden er trouwens beter mee ophouden om te spreken over overvallen op supermarkten, het ging om koelbloedige slachtpartijen op plekken waar veel onschuldige mensen waren samengekomen. Met als doel chaos te zaaien, want dat paste in het maatschappijbeeld van de mensen achter de schermen, dat was hun Ideale Wereld, een wereld waarin een schrikbewind heerste. De Bende van Nijvel — zo genoemd naar een van de plekken waar een supermarkt het doelwit werd van een slachtpartij, met drie doden tot gevolg — was geen zootje ongeregeld, geen chaotisch schurkengezelschap. Dit waren getrainde paramilitairen, die een nauwgezet plan volgden: de samenleving aan het wankelen brengen. Dat lukte, overigens. Mensen gingen op vrijdag- of zaterdagavond met een bang hartje naar de Colruyt of de Delhaize. De bendeleden gingen ook steeds driester te werk, alsof hen gevraagd werd om hun actieradius op te voeren en alle scrupules overboord te gooien. Op 27 september 1985 vielen ze aansluitend binnen in de Delhaizes van Eigenbrakel en Overijse, samen acht doden. Op 9 november 1985 was er de slachtpartij op de Delhaize in Aalst, recht tegenover het appartement van de grootouders van David Van de Steen. Acht doden. Het laatste wapenfeit van de Bende.

De daaropvolgende jaren bleef de schrik er goed inzitten bij de bevolking. Het doel van de Bende was bereikt: België kreeg meer blauw op straat (toen nog vooral rijkswacht, terwijl leden van die snorrenbrigade ongetwijfeld betrokken waren bij de Bende, het was alsof moordenaars een extra wapen kregen aangereikt). De daders mochten niet gevonden worden, zoveel was duidelijk, want dat had kunnen leiden naar de opdrachtgevers. Veelbelovende onderzoekpistes werden even gauw weer begraven, onderzoeksrechters van het onderzoek gehaald, het lijvige dossier verhuisde vaker dan de doorsnee landgenoot tijdens zijn lange leven. En de politiek liet betijen. De hoogste juridische kringen lieten betijen, of werkten zelfs gretig en deskundig mee aan het begraven van het onderzoek. De daders lopen of liepen vrij rond, onbekommerd. Dat extreemrechtse krachten (politici, zakenlieden, rijkswachters, beroepscriminelen, een fascistisch clubje) achter de Bende van Nijvel zitten, mag nog altijd niet officieel geweten zijn, en eigenlijk hoor ik dit niet te schrijven, want het is nog niet bewezen, de daders zijn niet opgepakt en veroordeeld. En zullen dat wellicht ook nooit worden. Als zelfs David Van de Steen er niet meer in gelooft, hoe moet het dan zijn met mensen die de zaak slechts vanop afstand hebben gevolgd, die misschien zelfs jaren na de feiten geboren zijn?

De Bende van Nijvel blijft een schandvlek op de Belgische samenleving. Na drieëndertig jaar mag de waarheid nog altijd niet geweten zijn. Achtentwintig doden, honderden nabestaanden, zoveel mensen die één simpel ding vragen van onze overheden: gerechtigheid. Zolang dit onderzoek niets oplevert, kan ik de beleidsmakers in dit land niet ernstig nemen. Verontwaardiging is gepast, boosheid mag, neen, móet! Maar ga eerst naar de bioscoop.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post815