Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Aantekeningen van een ervaringsdeskundige

EconomieGeplaatst door Frank Van Laeken za, juli 28, 2018 13:06:31

Zomerakkoord. Het woord klinkt al ongeveer even hol als de inhoud waar het voor staat. Zowel de Vlaamse als de federale regering pakten er rond de nationale feestdag mee uit en dan weet je wat er te gebeuren staat: de coalitie juicht, de oppositie brult, deskundigen branden de inderhaast afgesloten nachtelijke overeenkomst af, de verantwoordelijken zijn intussen met vakantie vertrokken. In de hoop dat er over een maand of zo, wanneer ze terugkeren uit zonniger - nou ja, even zonnige - oorden geen haan meer naar kraait. Over een paar maanden worden de zomerakkoorden getoetst aan de harde realiteit, maar dan zal er wel weer iemand in boerkini naast een zwembad opgedoken zijn en kunnen we het daarover hebben.

Zomerakkoorden zijn flutakkoorden, een stapeltje dringende maatregelen die nog voor de vakantie moeten genomen worden, liefst na lange, aanvankelijk uitzichtloze vergaderingen, waarna er plots toch ergens een deus ex machina optreedt. Of is het een fata morgana? Soit, we hebben zomerakkoorden die zo rond 21 september, als dit warme seizoen er officieel op zit, nog hoogstens voor de helft overeind zullen staan. Proficiat!

***

Arbeidsdeal, nog zo'n holklinkende term. Er moest dringend geld gezocht worden en het makkelijkst vind je dat bij diegenen die weerloos zijn. Werkloos-weerloos, in dit geval. Als je voortaan zonder werk valt, kan je de eerste zes maanden op een iets hogere uitkering rekenen, waarna dat bedrag veel sneller dan nu het geval is, keldert. Degressiviteit, heet dat. Rijmt op: depressiviteit. Het ene is dan ook een gevolg van het andere. En nu moet ik even uit mijn rol van afstandelijke waarnemer stappen.

Zes jaar geleden werd ik ontslagen. Drieënvijftig, een cv van meerdere pagina's, nog lang niet aan uitbollen toe. Ik dacht: het is zomer, weinig vacatures, maar vanaf september lees ik tientallen vacatures die enigszins in mijn lijn liggen. Media. Marketing en communicatie. Hoofdredacteur. Eindredacteur. Redacteur. Communicatieverantwoordelijke. Woordvoerder. 'Als het maar inhoudelijk interessant is!' Ik was naïef. Die '5' aan het begin van mijn leeftijd schrikt werkgevers namelijk af. Dan denken ze: duur, onproductief, niet flexibel genoeg, op weg naar zijn pensioen. Onzin, zo blijkt uit studies wereldwijd, maar die worden niet gelezen door bedrijfsleiders. Die baseren zich op (voor)oordelen. En op het advies van hun human resources-afdeling, allemaal twintigers. (Laat me dan ook maar even een vooroordeel uitspreken, beste lezer, al zal ik niet ver van de realiteit zitten.)

Ik schreef er een boek over, Als het werk stopt, al was ik toen al terug aan de slag, vanaf 1 april 2014 (geen grap, ik verafschuw aprilgrappen!). Maar dat had dus één jaar en negen maanden geduurd, periode waarin ik vruchteloos tientallen sollicitaties mailde, met deze blog startte, tegen de muren opliep en af en toe een journalistieke interimopdracht deed. Ik wilde echt wel werken. Zoals ik ervan uitga dat — in weerwil van een ander hardnekkig vooroordeel —- negen op tien werklozen écht wel willen werken. Voor de centen, zeer zeker, maar ook omdat dit zin geeft aan ons leven en sociaal contact belangrijk is. De verhalen van de werklozen in hun hangmatten: geloof ze niet. Een op tien, misschien, als het al zoveel is. (Ik baseer me niet op wetenschappelijke studies, maar dat doen die zeloten evenmin.)

Sinds ik kleine zelfstandige werd en zeker sinds het boek, april 2015, heb ik meer dan werk genoeg, verdien ik daar aardig mijn kost mee en doe ik dingen die ik graag doe. Soms verzuip ik, maar als onafhankelijke journalist kun je geen twee keer een opdracht weigeren, want een derde keer belt zo'n hoofdredacteur naar een andere freelancer. Ik leid daar een paar dingen uit af. 1) Ik ben goed in mijn vak (laten we niet bescheiden zijn!). 2) Ik toon dat dagelijks in de praktijk. 3) Ik ben even dynamisch, productief en efficiënt als de meeste, doorgaans een pak jongere, collega's (ik word zestig in januari). 4) Wie in positieve zin opvalt, wordt gecontacteerd voor nieuwe opdrachten door andere werkgevers. Bestaat de uitdrukking 'een positieve vicieuze cirkel'? 5) De toestand is zelden hopeloos, ook al voelt het wel zo aan. 6) Misschien ben ik een atypische bijna-zestiger, maar ik geloof niet dat ik de enige ben. Er zijn dingen die ik minder goed kan dan vroeger, er zijn dingen waar ik veel beter in ben geworden dan vroeger. Zo zit het leven in mekaar. You win some, you lose some. Weet wat je kan, en sta niet te lang stil bij wat je niet meer kan.

***

'Als werklozen merken dat ze de rekeningen niet meer kunnen betalen, zullen ze harder hun best doen.' Herinnert u zich die uitspraak van Zuhal Demir uit de lente van 2015 nog? Ze was toen federaal volksvertegenwoordiger en had net een ophefmakende fotoshoot in het parlement achter de rug. Laten we zeggen dat haar uitspraak even weinig om het lijf had als die reeks prikkelende foto's. Maar het is wel typisch voor mensen die het goed hebben, leuke job, aardige collega's, flink gevulde bankrekening, drie keer per jaar met vakantie, al wat je maar wilt — en het weze hen gegund. Het maakt hen blind voor de realiteit.

De realiteit van een werkloze is meestal dat je vanaf het begin dat je thuis zit de rekeningen steeds moeilijker kunt betalen: ze doen dan ook hun uiterste best om snel werk te vinden. Dat er niet is. In mijn geval, 2012-2014, omdat we nog in volle bankencrisis zaten, veroorzaakt door mensen die waarschijnlijk in besloten kring dezelfde soort uitspraken deden als mevrouw Demir en die intussen ziekelijk aan het speculeren sloegen, uiteindelijk op kosten van de hele samenleving. Vandaag zwengelt de economie terug aan, maar dat vertaalt zich niet in jobs voor iedereen. Dat is trouwens een illusie: als de werkloosheidsgraad beneden de vijf procent zou tuimelen, zou dat een groot succes zijn. In 2014 bedroeg die 8,5%. Nu: 6,4. Maar er zijn nog altijd geen jobs, jobs, jobs voor iedereen. En dus is die degressiviteit fundamenteel oneerlijk ten opzichte van langdurig werklozen. Wie al lang zonder werk zit, zou je alleen maar mogen straffen als er werk genoeg is. Quod non. In dat geval zouden ze maar wat 'harder hun best moeten doen'. Wat nu gebeurt, komt erop neer dat een individuele werkloze wordt gestraft voor de werkloosheidsgraad van een hele maatschappij. En omdat de meeste bedrijven niet eens de moeite doen om te reageren op je sollicitatie, krijg je ook nog eens het gevoel dat je niet meer meetelt. Quantité négligeable. Je drijft recht de armoede in, wat statistisch gezien dan weer meegenomen is, want dan verhuis je van de RVA naar het OCMW. Minder werklozen, hoera! Had ik zelf iets harder mijn best moeten doen? Ik denk het niet. Ik weet het wel zeker. Daar gaat het deze federale regering ook niet om. Er moest dringend geld gezocht worden: de 'luie werklozen' straffen was daarbij een makkelijke optie. Dit is niet meer of niet minder dan een ordinaire besparingsoperatie, op de kap van mensen die niet kunnen reageren, omdat ze door niemand vertegenwoordigd worden. Zeg dat dan ook, in plaats van met laffe excuses af te komen!

Als je dan toch een vorm van degressiviteit zou moeten toepassen (waar ik dus niet voor ben, voor alle duidelijkheid), doe dat dan tussen de vierde en de twaalfde maand van de werkloosheid. Waarna de uitkering na een jaar opnieuw wordt opgetrokken naar een bedrag dat een eind boven het leefloon ligt. Want dat is wel een realiteit: wie werkloos wordt, zoekt in eerste instantie een job die even goed of beter betaald wordt dan de vorige, maar dat is bijzonder naïef. Zeker wie uit een managementfunctie ontslagen werd, heeft de neiging om te veeleisend te zijn. Misschien brengt die 'degressiviteit' tussen maand vier en twaalf iets meer realisme met zich.

***

Terloops opgemerkt: een term die we nooit hadden moeten kennen is SWT, Stelsel van Werkloosheid met bedrijfsToeslag. Die hadden moedige politici meer dan twintig jaar geleden moeten afschaffen toen dat nog gewoon 'brugpensioen' heette en geen enkele zin meer had.

***

Een ideetje. Als we nu eens de leden van de federale regering hun opzeg geven. Veertien ministers en vier staatssecretarissen. Bedankt, u mag gaan, vanaf 1 september bent u werkloos. U wordt vervangen door hooggeschoolde, langdurig werklozen. Kans is groot dat we over een jaar een begroting in evenwicht hebben. En dat de huidige excellenties nog altijd op zoek zijn naar werk. Populistisch? Inderdaad, maar dat zijn de maatregelen uit het zomerakkoord ook. Scoren bij de achterban en de economische vrienden. Makkelijk zat. Zo kan ik het ook. Nu nog een achterban en economische vrienden vinden.







  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post806