Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Mei '68. 31 dagen die ons leven veranderden?

LiteratuurGeplaatst door Frank Van Laeken za, februari 24, 2018 12:38:12

(Overmorgen ligt Mei '68. 31 dagen die ons leven veranderden? in de handel, het boek dat ik samen met Geert De Vriese schreef over die beroemde/beruchte/onvergetelijke/verwerpelijke (schrap zelf wat volgens u niet past) maand in dat drukke nieuwsjaar 1968. Hieronder leest u het voorwoord uit het boek.)

Mei ’68, de verbeelding aan de macht?

Is Mei ’68 wel wat het lijkt?

Dat is de vraag die ons inspireerde en intrigeerde om de enige maand in de wereldgeschiedenis met hoofdletterstatus onder de loep te nemen bij haar vijftigste verjaardag. Het antwoord leek voor de hand te liggen. Alle historische mijlpalen zijn gekleurd en verkleurd door nostalgie, dramatiek, romantiek, noem maar op. Dus ook Mei ’68. Maar dan nog was het vaak behoorlijk schrikken van welke clichés en andere ideaalbeelden uit het collectieve geheugen in de prullenmand mochten.

En dat was niet eens het meest confronterende. Veel vaker dan verwacht hadden we het gevoel dat we het niet over gebeurtenissen van een halve eeuw geleden hadden, maar over vandaag. Eind mei 1968 waarschuwt een wereldwijd gerespecteerd politicus bijvoorbeeld voor een Amerika dat zich helemaal op zichzelf terugplooit, onder impuls van een - en wij citeren - ‘politicus op zoek naar gemakkelijk succes’. Kroegkreten en krantencommentaren als ‘Over vijftien tot twintig jaar zijn de buitenlanders hier baas!’ en ‘Dit is de eerste keer dat een politicus zo direct inspeelt op rassenhaat’ associeerden we ook niet meteen met de rode banieren van Mei ’68. En toch.

En wat te denken van de spiegel die twee activisten van toen ons voorhielden, vanuit hun eigen bewustwordingsproces?

‘Ik zonderde mij af, keerde me af van mijn vrienden en van mijn ouders. Ik zocht het isolement om te kúnnen radicaliseren.’

‘Men slaagde er niet in om de radicalisering van de jeugd te begrijpen. Het was altijd de schuld van de anderen. De heersende samenleving dacht dat er geen vuiltje aan de lucht was en dat er complotronselaars aan het werk waren, die de boel op stelten zetten. Dat was toen zo en dat is nu nog altijd zo, vandaag bij jonge allochtonen.’

Grote verhalen en grote emoties zeggen altijd veel over een grote gebeurtenis. Maar kleine dingen uit het dagelijks leven leerden ons op hun manier evenveel over de algemene tijdsgeest waarin Mei ’68 zich afspeelde. Met name over de mate waarin de wereldwijde revolutionaire opwinding eigenlijk doordrong tot in de doorsneehuiskamers in het algemeen en tot bij de Vlaamse jongeren in het bijzonder. De muziek die het populairst was in mei 1968, bijvoorbeeld. Nee, dat waren niet de Beatles of de Stones, laat staan Jimi Hendrix. Of neem wat - volgens de dan ook al imagobepalende reclamewereld, tenminste - de allereerste bijdrage was van de computer tot het algemeen geluk van de Vlaamse vrouw. Bepaald emancipatorisch is ze niet, kunnen we nu al wel verklappen.

En de Vlaamse studenten in mei 1968? Dat moet wel ‘Leuven Vlaams’ zijn, toch? Niet, dus. Ook dat bleek een fout in de gps van het collectieve geheugen te zijn. De vlammen laaiden bij ons op in een andere stad. Al was het, toegegeven, veeleer een strovuur in vergelijking met de katalysator die het veroorzaakte. De gedoodverfde vader, zoon en heilige geest van de opstand: Mai Soixante-huit.

In Parijs, en bij uitbreiding heel Frankrijk, werd de toestand als prerevolutionair aangevoeld, met naast bijzonder heftig studentenprotest en politiegeweld ook een massale stakingsgolf in de bedrijven en bij de overheden. Zelfs de hoofdzetel van de voetbalbond werd bezet door doelmannen en spitsen onder de strijdkreet ‘Le football aux footballeurs!’ Maar toen we uitzoomden, bij onze speurtocht in archieven en in onze meer dan dertig interviews, stootten we eens te meer op een intussen ondergesneeuwd facet van de maand van de grote opstand: in de Verenigde Staten wordt al veel langer geprotesteerd, in Berlijn gewelddadiger en in Amsterdam provocerender.

Mei ’68 begint min of meer in 1964, met de Free Speech Movement op de universiteit van Berkeley in Californië. De nieuwe tijden spoelen in 1965 al aan in Europa met onder meer Swinging London en het Amsterdamse Provo, en via de dood en het gecultiveerde martelaarschap van Che Guevara in 1967 monden ze uit in Dolle Mina en AMADA. En zo wordt de geschiedenis van Mei ’68 meteen ook een geschiedenis van de jaren zestig.

Ontdek samen met ons dat - om de bekendste slogan van Mai Soixante-huit te parafraseren - de verbeelding inderdaad aan de macht is. Maar niet helemaal en soms zelfs helemaal niet zoals de bedenkers het toen bedoelden en zoals de mythe en de overlevering het vandaag vaak willen.

Mei '68. 31 dagen die ons leven veranderden?, Geert De Vriese & Frank Van Laeken, 400 pagina's, uitgeverij Houtekiet, 24,99 euro.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post782