Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Last Tango

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, december 10, 2016 14:02:27

Ik stond voor de Antwerpse bioscoop en dacht: hoe geraak ik hier verdorie binnen? Het bordje 'Verboden onder 16' klonk onverbiddelijk. Maar de affiche en de foto's in de hal deden een jongen van dertien kwijlen voor wat gemeenzaam een 'schandaalfilm' werd genoemd. Last Tango in Paris. Met Marlon Brando als vieze oude man. (Hij was nog maar 48, een pak jonger dan ik zelf nu ben, maar hij zag er verwilderd uit, afgeleefd, en we waren zelf toch niet van plan om zó oud te worden, zeker!)

Die Maria Schneider mocht er ook best wezen. Een meisje dat vrouw aan het worden was. De naam van de regisseur interesseerde me op dat moment niet zo erg. Heel eerlijk: het verhaal ook nauwelijks. Maar de mond-tot-mondreclame van de vierde- en vijfdejaars deed z'n werk, al is het best mogelijk dat de meesten het ook maar van horen zeggen hadden. Stoere binken onder elkaar, u weet hoe dat gaat. Het zou nog jaren duren voor ik de film zag in het Filmhuis in de Lange Brilstraat, waar destijds de 'betere films' draaiden, en dacht: is het dit maar?

***

De naam van de regisseur ken ik ondertussen. Bernardo Bertolucci. Italiaan. Maakte lekker linkse films: marxistisch, anti-fascistisch, leve de revolutie! Prima della rivoluzione. Il conformista, het meer dan uur vijf uur durende epos Novecento. La Luna. Oscarwinnaar The Last Emperor. Little Buddha. En dus ook Last Tango in Paris. Marxist tot in de kist. Maar blijkbaar ook viezentist. Zo eentje die op z'n Hitchcocks vond dat een regisseur zich alles mag permitteren. Zeker tegenover wulpse, jonge actrices. Filmgoden in het diepst van hun gedachten. Die mogen wat meer. Die mogen de vrouwelijke ster na de opnamen in een duister hoekje drijven en aanranden. Die mogen doen alsof ze hun piemel laten zien om de gewenste reactie op een onschuldig gezicht te toveren. Die mogen zonder dat de actrice het weet boter gebruiken om een verkrachtingsscène realistischer te doen lijken.

In tijden dat het nieuws vaak sneller rondreist dan de realiteit zelf, is het bevreemdend dat een drie jaar oude uitspraak van Bertolucci in het Nederlandse interviewprogramma College Tour nu opnieuw opduikt en door het Amerikaanse magazine Elle werd opgepikt om zijn gedrag aan de kaak te stellen. En nu heeft Bertolucci — komt-ie, de drievoudige flikflak! — de boter gegeten omdat ie boter op het hoofd heeft, maar de kans is groot dat het al boter aan de galg is. De reactie van de regisseur en zijn cameraman achteraf was om te lachen — of om te huilen, zo u wil. Nee, natuurlijk is Maria Schneider niet echt verkracht door Brando, alleen wist ze dat niet van die boter. Is dat nu zo erg?

Ja, dat is zo erg. Het getuigt van een onwaarschijnlijk dédain voor een debuterende actrice, een jonge vrouw van negentien, de vrouwen in het algemeen. Als het voor de kunst beter uitkomt, dan mag je gerust boter op haar kont smeren, want dan kun je haar reactie als meisje filmen en niet als actrice. Ja, zo zei ie het, die Bertolucci. Hij zei deze week nog meer. Dat die Schneider op de hoogte was van de scène, alleen dat pietluttige detail van de boter werd haar onthouden. Dat alles in het scenario stond.

Schneider kan het niet meer tegenspreken, al deed ze dat wel al in een interview uit 2007, vier jaar voor ze op haar 58ste stierf aan de gevolgen van kanker: "Ik had mijn agent moeten bellen of mijn advocaat naar de set laten komen, want je kunt iemand niet dwingen om iets te doen dat niet in het script staat. Op dat ogenblik wist ik dat echter niet. Marlon zei me: 'Maria, don't worry, it's just a movie'. Maar op het ogenblik dat we de scène draaiden en hoewel Marlon me niet echt verkrachtte, huilde ik échte tranen. Ik voelde me vernederd. Eerlijk waar: ik voelde me een beetje verkracht, zowel door Marlon als door Bertolucci." Gelukkig was er maar één take nodig, zei Schneider nog in dat interview.

Voor de kunst is alles geoorloofd? Nee, echt niet. Je gooit geen levende katten omhoog op de trappen van een stadhuis om te zien wat voor effect dat geeft, om maar iets te zeggen. En je manipuleert geen onervaren actrice. Dat is een vorm van aanranding en dat staat helemaal los van de vraag of Last Tango in Paris een goede film is, ja dan nee. Ik denk nu: als dit nodig was om de film te draaien, dan had die er nooit mogen komen. Vier of vijf sterren wegen niet op tegen ongewenst gedrag.

Sta je dan maar als dertienjarige onwetende onnozelaar op te geilen voor een paar bewegingsloze beelden!

***

Bij de aanval van de N-VA op de rechterlijke macht kwam geen boter te pas. Droog in de poep gepakt. Hashtag #iksteuntheo. Scheiding der machten, ammehoela! Leve de Theocratie, met in de hoofdrol een staatssecretaris die zich een God in het diepst van zijn gedachten waant.

Dat sommige rechters wereldvreemde beslissingen nemen, het is zo (al heb ik vanop enige afstand de indruk dat dit in dit 22 pagina's lange vonnis zeker niet het geval is). Zelfs dan nog moeten politici de eersten zijn om de scheiding der machten te respecteren. In een rechtsstaat moet je uitspraken aanvaarden. Of betwisten. Maar je kunt niet de rechterlijke macht bij het groot huisvuil zetten omdat die in jouw gekleurde ogen een wereldvreemde uitspraak heeft gedaan. 'Wereldvreemd', in dit geval: toelaten dat een Belgisch gezin een gezin uit oorlogsgebied Aleppo zou opvangen in hun eigen huis, zonder dat dit onze staat iets kost. Nu kost het ons 4.000 euro per dag, de dwangsom die werd opgelegd zolang de Belgische regering het vonnis niet uitvoert.

Dit gaat niet meer over een niet te stuiten vluchtelingenstroom die het opvangen van dat ene gezin teweeg zou brengen. Dit gaat over electorale spelletjes, de onderbuik van de samenleving strelen, Orbánnetje spelen. Of Erdogannetje: andersdenkenden verdacht maken. Dan mag je dingen zeggen als "Bootje nemen mag geen toegangsticket voor Europa zijn", omdat je weet dat de achterban niet vies is van ranzige, onmenselijke reacties.

De vluchtelingencrisis is in het westen een beschavingscrisis geworden. Er sijpelen dan wel nauwelijks nog vluchtelingen binnen, maar onze beschaving staat zwaar onder druk. Hoe beschaafd zijn we nog? Hoe beschaafd wíillen we zijn? Hechten we daar überhaupt nog belang aan? Willen we nog een humanitaire oplossing nastreven, waarbij we zowel rekening houden met het opvangen van vluchtelingen als met de maatschappelijke beperkingen die er zeer zeker zijn, of kiezen we resoluut voor Fort Europa? Dat ze het zelf maar oplossen, ginder. Niet ons probleem. Hadden ze maar niet in Syrië moeten geboren worden. Zoiets?

***

Het.

Gaat.

Om.

Mensen.

In.

Nood.

Mensen.

Nood.
Mensen.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post748