Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

ING

EconomieGeplaatst door Frank Van Laeken za, oktober 08, 2016 12:56:23

Mijn grootmoeder, die vandaag 103 wordt, is al in geen twintig jaar in een bankkantoor geweest. Het is het voorrecht van oude mensen dat hun financiële zaken worden geregeld door kinderen en schoonkinderen. "Dat is toch niks voor mij, ik ken dat allemaal niet meer!", u kent dat riedeltje wel. Ze is klant, trouwe klant zelfs, maar ze heeft geen nood aan een loketbediende die een gezellig praatje met haar maakt.

Mijn moeder, die binnenkort 85 wordt, gaat nog wel voor al haar financiële transacties naar de bank en ze waardeert heel af en toe dat gezellige praatje met de loketbediende. Ze heeft geen computer, maar is nog voldoende fit en alert om overschrijvingen zelf te doen. In de bank. Aan de automaat. Slechts occasioneel moet ze nog aan het loket zijn.

Ik, die over een paar maanden 58 wordt, regel bijna al mijn zaken via computer. Alleen als er een lening moet herzien worden of persoonlijke financiën besproken, wat hoogst uitzonderlijk is, heb ik nood aan een tête-à-tête, maar dat is dan rechtstreeks met de bankdirecteur, niet met een loketbediende. Ik print wel nog mijn rekeninguittreksels uit, zo ouderwets ben ik dan weer wel, maar daarvoor volstaat één keer per maand de automaat in de hal van mijn bankkantoor te activeren. Ik hoef daar niemand voor te zien of te spreken.

Ik heb geen kinderen, maar mocht ik die gehad hebben, dan zouden die ongetwijfeld geen poot meer zetten in een bankkantoor. Alles zou online verlopen, zoals twintigers en dertigers dat tegenwoordig afhandelen. En de generaties die nu nog niet volwassen genoeg worden geacht om hun financiën te regelen, zullen over een paar jaar al helemaal niet meer weten waar zich dat kantoor ook alweer bevond.

Over twintig jaar zullen de generaties van mijn grootouders en ouders en, wie weet, ook ikzelf, uitgestorven zijn. Gesteld dat er dan nog bankkantoren bestaan, dan zouden het spookhuizen zijn. Lege lokalen, waar hooguit nog wat activiteit is aan de automaat (als die tegen dan nog bestaat) en achter een ontzettend rustige balie. Je kan dat betreuren ("Er is geen sociaal contact meer hé, meneer!"), maar het is onvermijdelijk. Het is onvermijdelijk omdat we dat blijkbaar zelf willen. Het is niet de bank die ons op afstand houdt, het zijn wij die de afstand van de bank waarop we zitten tot de bank waar we klant van zijn te groot achten.

***

Ik wil maar zeggen: het is niet onlogisch dat ING — als eerste van ongetwijfeld een pak meer banken en verzekeringskantoren — een drastische beslissing neemt. Het was schrikken en het wordt wennen, maar het is de harde realiteit die we zelf mee hebben veroorzaakt. Vluchten kan niet meer. Huilen is voor ons te laat.

Wát ING deed is de economische logica zelve. Hóe ING dat deed is hemeltergend. Een grote baas die vóór het weekend in een email aankondigt dat er 'spannende dingen' te gebeuren staan, o gruwel. "Je moet het dak repareren als de zon schijnt" en "We moeten snoeien om te groeien", zijn uitspraken die je misschien kunt doen in een besloten bestuurskamer — onder grofgebekte ondernemers voor wie een mens niet meer dan een FTE is en bedrijfsresultaten in k worden uitgedrukt in plaats van in duizendtallen —, maar die je niet als officiële communicatie naar buiten brengt op een ogenblik dat je ongeveer gelijktijdig het ontslag van duizenden werknemers aankondigt én dat je de eerste jaarhelft 600 miljoen euro winst hebt geboekt. Winst die over het hele jaar 2015 1,1 miljard bedroeg. De ceo, Ralph Hamers, kende zichzelf en passant ook nog eens 28 procent opslag toe. Goed bezig, zal het argument geweest zijn.

Cynischer wordt het zelden. Communicatief ging ING compleet de mist in. Heel Vlaanderen en Nederland weet nu: gewetenloze schurken. De emotionele woorden van de Belgische ceo: ach, krokodillentranen, een ingestudeerd nummertje, die man heeft misschien wel wakker gelegen van hóe hij het nieuws moest brengen, maar niet dát hij het nieuws moest brengen. Moeilijk momentje, lastige dagen, volgende week is het echter weer business as usual, kop op, jongen. De ontmenselijking van het bedrijfsleven schrijnend in beeld en woord gebracht.

***

Cynische logica is het, maar wel: logica. En dan kom ik terug bij de eerste paragrafen. Daar hebben we zelf voor gezorgd en daar zullen we in de nabije toekomst nog veel meer voor zorgen. In plaats van op de barricaden te springen en een op middellange termijn onrealistisch doel na te streven, maximaal jobbehoud, moeten overheid én sociale partners volgende pijnlijke aankondigingen een stap voor zijn, door nu al, preventief, ruimte te scheppen voor alternatieve tewerkstelling en, vooral, mee te zijn met de digitale trein. Weg met dat typisch Belgische gedoe van bescheidenheid, volgzaamheid en achter de feiten aanhollen: we moeten voortrekkers worden.

Helaas lijken we geneigd dezelfde reflex te vertonen als dertig jaar geleden toen de staalnijverheid en de steenkoolmijnen slabakten. Er werden miljarden in bodemloze putten gepompt, in plaats van realistisch te zijn (net zoals de mensen nu nog nauwelijks een bank bezoeken, werd er toen al een tijdje niet meer op kolen gestookt en was dat staal ook al passé) en maximaal in te zetten op alternatieven. (Die staatsschuld komt ergens vandaan, moet u weten.)

Maar dan nog — en ondanks het stoer klinkende 'Jobs, jobs, jobs!', dat een mantra van deze federale regering is geworden — zal de harde realiteit zijn dat er nog wel vaker noodkreten en alarmbellen zullen weerklinken, gevolgd door afslankingen en optimaliseringen, om wat newspeak te hanteren, en dat we de verloren jobs nooit meer 100 procent zullen terugwinnen. Daarom is dat basisinkomen voor iedereen — laten we zeggen: 500 euro tot 18 jaar, 1.250 euro netto vanaf 18 jaar — een piste die dringend onderzocht moet worden. Tenzij we ons liever in zelfmedelijden blijven wentelen, het onafwendbare ontkennen en alleen nog maar in staat zijn tot verontwaardiging, hoe terecht die ook is.

De kracht van veranderING (dank aan Joël De Ceulaer voor de inspiratie) zou er weleens in kunnen liggen dat we anders gaan denken over én kijken naar leven, welzijn, onderwijs en economie. Er zijn genoeg filosofen, sociologen en arbeidsmarktdeskundigen die daar al over nagedacht hebben. Wanneer schieten de beleidsmakers wakker?



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post738