Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Eed van Hippocritis

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 23, 2016 13:19:13

Als je arts wil worden moet je een symbolische eed afleggen die al dateert van 400 vóór Christus: de eed van Hippocrates, genoemd naar een Griekse arts die zijn leerlingen een belofte liet uitspreken om er alles aan te doen om patiënten in leven te houden. Sleutelzin van de twintig lijnen lange eed is "Nooit zal ik, om iemand te gerieven, een dodelijk middel voorschrijven of een raad geven, die, als hij wordt gevolgd, de dood tot gevolg heeft". Bijwerking van dit 24 eeuwen oude uitgangspunt is therapeutische hardnekkigheid, die dan weer haaks staat op de wettelijke mogelijkheid tot euthanasie die in ons land veertien jaar geleden werd ingevoerd. Hippocrates wordt heen en weer gewiegd in zijn graf.

Het lijkt wel of er ook in onze politiek een dure eed wordt gezworen: ik zou die bij deze de eed van Hippocritis willen dopen, vernoemd naar een denkbeeldige wijsgeer-politicus die zijn leerlingen, toekomstige politici, bezwoer om lang voor Macchiavelli uit te gaan van het principe dat het doel de middelen heiligt en dat het voorliegen en bedriegen van het volk prima hulpmiddelen zijn om macht te bewaren of vergaren. Hypocrisie als perverse politieke kunstvorm.

Hoe kun je anders de plots opflakkerende anti-tabakshouding van federale regeringspartijen N-VA en CD&V duiden en de weifelende houding van die derde Vlaamse partij in de regering-Michel I, Open VLD? Dat roken ongezond is weten we al een jaar of vijftig. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw adverteerden tabaksfabrikanten nog met een geruststellende boodschap van een huisarts, die de kijkers aanraadde om voor Camel te kiezen. Tik in YouTube de trefwoorden 'Camel doctor' in en je komt uit bij een serie hallucinante spotjes met bijtitels als "More doctors smoke Camels than any other cigarette", "What cigarette do you smoke doctor?" en "The cigarette preferred by doctors". Ondertussen allang aan longkanker gestorven acteurs maakten dan weer reclame voor andere merken. Zo ging dat toen.

Tot we ontdekten dat roken dodelijk was. En dat we dat maar beter niet aan jonge mensen aanraadden. Reclamespotjes en affiches voor tabak werden in de jaren 80 verboden, een decennium later kwamen er ontmoedigende opschriften op een pakje longdoders (zeg gerust: 'lung rifles') en de jongste jaren werden die tekstjes alleen maar morbider. Er kwam een rookverbod in openbare ruimten, later uitgebreid tot restaurants en de meeste cafés. Rokers klitten nu samen in deuropeningen om hun ongezonde hobby te bedrijven. Paria's, verenigd in hun ziekmakende verslaving.

***

Ik wil maar zeggen: we weten onderhand wel dat het ongezond is. Dat er nu plots twee regeringspartijen expliciet maatregelen willen uitvaardigen om roken tot 18 jaar te verbieden is dan ook opmerkelijk. Want: waarom komen die maatregelen er pas nu? En vooral: waarom kwamen vroegere regeringspartijen daar niet eerder op? Het antwoord op beide vragen is uitermate cynisch: 1) omdat de huidige minister van Volksgezondheid bijzonder populair is bij het volk, té populair in de ogen van de concurrentie, en dus moet ze op haar kwetsbaarste flank aangevallen worden, 2) omdat ongezonde hobby's goed zijn voor de staatskas. Langer hoef je daar niet over na te denken. Als morgen iedereen zou stoppen met roken, levert dat de overheid geen accijnzen meer op en zal het bijkomend gat in de begroting groter zijn dan het gat in de longen van een verstokte roker.

Maggie De Block, onze minister van Volksgezondheid, staat al een paar jaar op 1 in de politieke pop poll. Ik probeer dat te begrijpen (zowel naar inhoud en visie als naar charisma en communicatieve vaardigheden) en luk daar maar niet in, maar het is nu eenmaal zo. Dat steekt natuurlijk bij partijen van wie de kopstukken er maar niet in slagen haar van de tijdelijke en symbolische troon te stoten. Dus volgt er nu een belachelijk initiatief als dit, waarop de minister eerst niet en daarna afwijkend reageerde, alsof ze als huisarts niet zo bezig is met (volks)gezondheid. Nee, de leidinggevende politiek maakte deze week geen goede beurt. Alwéér niet.

***

Alle partijen die ooit in een federale regering hebben gezeten — en dat zijn langs Vlaamse kant op één na alle partijen in de huidige Kamer van Volksvertegenwoordigers —, namen in het verleden en het heden te weinig initiatief om het roken af te raden. Er is dus zowat geen enkele politicus die het recht heeft om kritiek te uiten op de minister, net zomin als dat de minister nu kan uitpakken met een krachtdadig beleid op dit vlak. Welk beleid ook, trouwens? Roken is universeel: als je de prijs van een pakje sigaretten verdubbelt — het voorstel van CD&V — rijdt de roker ouderwets richting Luxemburg of een ander buurland om zijn verslaving te voeden. Als er geen universele maatregelen worden genomen tegen roken, zal het kleine België weinig kunnen doen, behalve preventie. Héél véél preventie, dat moeten we vooral blijven doen. Vanaf de wieg.

Maar u weet hoe dat gaat: verbiedt het roken en nicotine wordt een zeer aantrekkelijke verboden vrucht. Denk aan de drooglegging in de jaren twintig in de Verenigde Staten. De maffia floreerde, sterke drank werd onder de toogbank verkocht of in speakeasy's in koffiemokken aangeboden. Alcohol was de verboden vrucht en van verboden vruchten hielden zelfs de bijbelse oermensen. Willen we binnenkort smoke-easy's creëren? Ach, de mens is geneigd om een verslaving uit te kiezen, soms meerdere tegelijk. Verbieden om te verbieden is geen oplossing. Dan gaat de hele boel ondergronds en verdwijnen de inkomsten voor de staat, terwijl de slechte gewoonte blijft, als u mij toestaat om zelf even cynisch te worden. Daarom ben ik ook voorstander van het legaliseren van álle drugs, omdat het dan controleerbaarder wordt.

***

Preventie. Preventie. Preventie. Dat is het enige wat onze overheid kan doen. De prijzen de hoogte injagen is iets wat op Europees vlak moet gebeuren: overal even duur, dat zou een afradende (of zeg maar: ontmoedigende) oplossing kunnen zijn. Roken verbieden in kleine ruimtes waar ook jonge kinderen rondlopen, auto's bijvoorbeeld, is op zich geen onverdienstelijke maatregel, maar wie gaat dit afdwingen en permanent controleren? Er zijn nog altijd chauffeurs die ongegeneerd bellen en daar nooit voor beboet worden. Er zijn nog altijd middenvakrijders die zich geen zier aantrekken van de verkeerssituatie rondom hen. Er zijn nog altijd vrachtwagens die bij hevige regenval schaamteloos inhalen. Het mag niet, het gebeurt wel. Wat gaat vadertje Staat doen: een camera installeren op de achterbank van elke wagen en iedere overtreding onmiddellijk en streng bestraffen? Of blijft het weer bij hard roepen op het spreekgestoelte en vervolgens wegduiken wanneer er écht verantwoordelijkheid moet worden genomen?

Politiek is een vuil spel, niet voor watjes en idealisten. Dat blijkt ook dezer dagen weer. Ik word daar absoluut niet vrolijker van. Het getuigt van een ziekelijk dédain tegenover zowel kritische omstanders als goedgelovige burgers. Iemand zou die eed van Hippocritis eens moeten afschaffen. Al was het maar om het geleuter enigszins binnen de perken te houden.







  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post698