Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

2015, het jaar van het collectief egoïsme

GeschiedenisGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 02, 2016 13:06:06

Kudos voor de toeschouwers die gratis waren binnengeslopen tussen de ontelbare eregasten in de eindejaarsshow van Geert Hoste en die weigerden op commando mee te doen met de ingestudeerde lachsalvo's bij de getelefoneerde grappen. Het deed me even hopen dat niet iedereen braafjes in de pas loopt in dit land. Even maar. Minder grappig dan vorige jaar, maar daarom des te scherper en maatschappelijk relevanter was die andere eindejaarsconférencier, Michael Van Peel. Twee shows, twee stijlen, een wereld van verschil. Het verschil tussen de volgzame en de spontane lach. Bij Hoste wordt je geacht om collectief uit je dak te gaan, de camera's registreren nu eenmaal graag billenkletsende en hun spierwitte tanden bloot lachende BV's. Bij Van Peel komt de zaal niet in beeld. Het is een keuze. Die tussen makkelijk scoren en hard werken voor elke glimlach. Die tussen niet hoeven nadenken en blijven doordenken. Ik heb het altijd meer gehad voor creatieve, dribbelvaardige, ietwat eigenzinnige middenvelders dan voor spitsen die alleen maar inleggertjes scoren.

***

Jaaroverzichten: ze komen tegenwoordig steeds sneller klaar, meneer. De meeste kranten waren er al half december mee begonnen. Het lijkt wel het Sinterklaasfenomeen. De goedheiligman zet al een maand voor zijn feestdag voet aan wal. Kunnen wij ook, denken hoofd- en eindredacteuren en nieuwschefs. Nog even en ook de jaaroverzichten maken op 6 december hun opwachting. Zoals een sportman of sportvrouw van het jaar alleen maar kan winnen omdat hij of zij de eerste tien maanden van het jaar iets gepresteerd heeft. Deze samenleving heeft geen geduld, of dat is althans de mening van mediabonzen en marketeers: ram ze de jaaroverzichten door hun strot vóór iedereen collectief de media de rug toekeert omdat er kommerloos gefeest moet kunnen worden in komkommernieuwstijden. Met lachsalvo's op commando, we zijn nu eenmaal beleefde gewoontedieren.

***

Aylan. Charlie Hebdo en #jesuischarlie. Schietincidenten op Amerikaanse scholen en op andere publieke plekken in the land of the free (wapenverkoop). Massagraf in Mekka. De aarde beeft in Nepal. Collectieve onthoofdingen. Aanslagen in Europa (daar weten we alles van), op een populair toeristenstrand in Tunesië (daar weten we ook heel veel van), op tientallen doelwitten elders in de wereld (daar weten we haast niets van). Turteltaxhift, of zoiets, ja, er was ook een binnenland vorig jaar. Vluchtelingen. Véél vluchtelingen. Nóg meer vluchtelingen. Wir schaffen das (nicht). Wir wollen das nicht schaffen. Froome. Vanhaezebrouck. Blatter blijft, Blatter gaat, Platini komt, Platini gaat. Wilmots is de beste coach van de wereld (als de verkiezing wordt georganiseerd door zijn eigen makelaar met een door de man zelf samengestelde jury, die die makelaar voor de zesde keer — op zes — tot 'beste makelaar' uitroept terwijl de beau monde van het voetbal toekijkt en met de linkerhand de bij wijze van erkenning voor hun aanwezigheid toegestoken petrodollars discreet in de jaszak propt: niet alleen Geert Hoste kiest zijn publiek zorgvuldig uit). We gaan naar het WK. Honderden drenkelingen op de Middellandse Zee. Salah Abdeslam komt (niet) uit de kast. We krijgen allemaal 100 euro cadeau van Vadertje Staat, die wel een veelvoud van dat bedrag van onze spaarrekeningen komt plukken, maar ach.

***

Op zoek naar een rode draad voor het afgelopen jaar kom ik uit bij: collectief egoïsme. Onze Grote Leider zegt: Aylan, dat is spijtig, maar niet onze schuld. En die vluchtelingen moeten maar onderdak zoeken in een buurland. Als er ooit opnieuw oorlog uitbreekt in onze contreien weet u waaraan en waaraf: vluchten kan alleen naar Nederland, Luxemburg, Duitsland of Frankrijk (voor alle zekerheid nog even checken bij de Grote Leider of Groot-Brittannië wel in aanmerking komt als buurland). De gedweeë volgelingen knikken: Hij heeft gelijk. Hij heeft altijd gelijk. De rest van het volk kijkt de andere kant uit, er is een populaire show op tv, versleten meidengroep zoekt frisse meidengroep, of zoiets. Straks kakken ze met z'n allen op die flauwe Geert Hoste, maar eerst hashtaggen ze zich een voorspelbaar eindje weg: de lach die daarbij ontstaat is even spontaan als die in de zaal waar Jump wordt opgevoerd.

Collectief egoïsme: proef de woorden, het klinkt contradictorisch. Want egoïsme, is dat niet iets van, voor en door jezelf? Niet in Vlaanderen, niet in 2015. Als de Nummer 1 in alle jaaroverzichten zegt dat we ons niet schuldig moeten voelen, dan doen we dat ook niet. Vergeet even dat die mensen vluchten uit gebieden die al jaren werden mismeesterd door de geopolitieke beslissingen van een bondgenoot die we nooit openlijk hebben teruggefloten (de laatste die het probeerde, de premier die in 2003 weigerde mee te stappen in de anti-Irakcoalitie, wordt nu weggehoond door diezelfde mensen die vinden dat wat er in de rest van de wereld gebeurt niet, nooit, jamais, never onze schuld is). Vergeet even dat we in de eerste plaats menselijk moeten zijn: dat we allemaal Brüder zouden zijn is naïeve prietpraat van een componist die niet wil en kan luisteren, akkoord, maar een beetje meer medemenselijkheid had wel gemogen, nee? "Goed dat die Aylan niet tot hier is geraakt, dan kunnen we tenminste onze eigen sukkelaars helpen", roepen steeds meer anonieme lafaards, die van 'Eigen volk eerst' hun adagium hebben gemaakt en nog nooit in hun leven zelf een sukkelaar van bij ons geholpen hebben, "want het is zijn eigen schuld".

De Duitsers hebben het meer dan zeventig jaar geleden nicht gewusst — tenminste, dat beweren ze toch! —, maar wij weten het maar al te best. Wir wollen das nicht schaffen. En al wie dat beweert, ook al wordt die internationaal uitgeroepen tot persoon van het jaar, verkondigt nonsens: zeg dat onze Nationale Persoon van het jaar het gezegd heeft. Zijn partij (Hij, dus) heeft gelijk, dat zullen we binnenkort wel beseffen. Wij, idioten. Pardon: wij, volgzame idioten.

En terwijl het jaar straks zes dagen oud zal zijn, zal blijken dat dit collectieve egoïsme geen alleenrecht van rechts of van het liberalisme is, want dan zullen de Waalse spoormannen doen waar ze zo in uitblinken: passagiertje pesten. Eigen actie eerst.

***

Bret Easton Ellis schreef het begin december al in The New York Times, een vertaling kunt u vandaag lezen in De Morgen: "To be accepted we have to follow an upbeat morality code where everything must be liked and everybody's voice respected, and any person who has a negative opinion ­— a dislike — will be shut out of the conversation. Anyone who resists such groupthink is ruthlessly shamed."

En dan moet je er nog niet aan denken dat in november de ongekroonde koning van het neoliberale egoïsme verkozen zou worden tot president van de ondanks alles nog altijd machtigste natie ter wereld. Het lachen zou ons snel vergaan.

Schiet mijn mening gerust af, of lees ze niet (tijd gespaard!): ook in 2016 ga ik de roeper langs de zijkant zijn die passanten een spiegel voorhoudt. Ook mezelf, overigens, ik heb het af en toe nodig om te zien dat mijn tronie minder mooi is dan ik op het eerste gezicht had gedacht. Op het gevaar af dat u mij een tsjeef gaat noemen ("Waar een wij is, is een weg!", weet u wel!) moeten we met z'n allen iets meer het venster op de wereld openzetten en zelf aanschouwen wat er gebeurt, zonder dat iemand ons voorkauwt hoe we ons moeten gedragen. Een hele rake opmerking van Michael Van Peel: "We hebben nood aan onze eigen lobby. Aan mensen die voor ons opkomen en die ons vertegenwoordigen, en die we dan samenzetten in één kamer. Volks-ver-te-gen-woor-di-gers wil ik ze noemen". Zou er in de zaal één politicus hebben gezeten? En zou die spontaan geapplaudisseerd hebben bij die opmerking, wetende dat de camera niet op hem of haar gericht was en er dus geen gevaar was om zich betrapt te voelen.

Collectief egoïsme, we moeten ervan af.







  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post692