Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Gratis bestaat niet in de journalistiek

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, juli 11, 2015 13:06:54

Zouden ze bij gentenaar.be ondertussen al iemand gevonden hebben die gratis en voor niets - nou ja, in ruil voor twee tickets voor de volle tien dagen - verslag zal uitbrengen van Klankfest, het dancefestival dat van 17 tot en met 26 juli plaatsvindt in de Vooruit? Ik vermoed van wel. Ietwat liefhebber van dancemuziek denkt al snel: 15 euro in voorverkoop, 29 euro de dag van Snoopadelic, mijn lief, vriend of vriendin mag mee, dat bespaart mij - even snel uitrekenen - 328 euro, daar doe ik het voor! 328 euro, dat is een flink bedrag voor een festivalganger. En je kan er mee uitpakken dat je je lief, vriend of vriendin een fijn cadeau schenkt. Waarna je vervolgens minstens 32,8 euro per avond uitgeeft aan drank en eten, maar dit vergeten we even.

328 euro, dat is een bescheiden kost voor de website van De Gentenaar. Die tickets hebben ze wellicht gratis gekregen van de organisator ('accreditatie', heet dat), kostprijs dus in realiteit nul euro. Die verslagjes - hoe krakkemikkig geschreven ook - kosten eveneens nul euro. Occasionele dt-fout, ach, wie maalt erom, het gaat om dance, vrienden, niet om een essay over een heel moeilijk onderwerp. En het is, laten we wel wezen, máár een website. Een freelancer ernaartoe sturen kost zelfs in crisistijden waarin alles en iedereen als een citroen wordt uitgeknepen - freelance journalisten op kop - meer dan 328 euro voor tien dagen. Tel uit je winst!

***

Ik heb me boos gemaakt. Journalistiek wordt in dit fijne land bij de Noordzee hoe langer hoe meer als een uit de hand gelopen hobby beschouwd en wie betaalt er nu voor een vrijetijdsbesteding? Journalistiek is in Vlaanderen onderdeel geworden van een bucket list: wat heb je vandaag gedaan, o, ik heb een stukje laten publiceren in de krant, tof, ik wil dat ook doen! Journalistiek kampt met een negatief imago: is het dan wel een goed idee om het toe te vertrouwen aan amateurs? Ik dacht het niet.

Journalistiek is een vak, dat traditioneel bedreven werd en - gelukkig nog in de meeste gevallen - wordt door professionals. Ze lopen soms wel nukkig rond, zijn een tikkeltje arroganter dan de doorsnee burger, hebben een air van hier tot in Tokyo, zijn uiteindelijk niet altijd even bekwaam, kortom: journalisten zijn mensen zoals u en ik, met dien verstande dat ik journalist ben, dus: zoals u. Mensen die iets kunnen - analyseren, synthetiseren, de juiste vragen stellen, een verstaanbaar stukje schrijven in een heldere taal - dat andere mensen niet kunnen, maar dat is niet erg, want die kunnen dan weer andere dingen die die journalist niet kan. Laat mij niet behangen of een waterleiding herstellen, bijvoorbeeld, maar ik kan er wel iets over schrijven. Ieder zijn métier.

Burgerjournalistiek is al een tijdje in opmars. Ik vind het goed dat individuele burgers problemen of bijzondere voorvallen signaleren aan de pers, al heb ik wel bedenkingen bij de manier waarop. Vaak is het niet veel meer dan buurtje-pesten. Als die burger zijn semi-journalistieke bijdragen tot de mensheid dan ook nog eens onverkort kan laten opnemen in een medium, zitten we helemaal verkeerd. Een vak is een vak, een vakman is een vakman. Vraag me niet als behanger, zelfs niet wanneer ik mij gratis aanbied. Uw behang zal schots en scheef hangen en na er twee weken goedwillend naar gekeken te hebben, zult u alsnog een specialist inhuren, tégen betaling, met nieuw behangpapier, waardoor u meer zult betalen dan oorspronkelijk de bedoeling was.

***

Om diezelfde reden huiver ik voor burgerwachten, om een ander voorbeeld aan te halen dat al een tijdje in is en - hoe kan het anders? - komt overwaaien uit de Verenigde Staten. Noem mij ouderwets, maar ik vind dat onze veiligheid in handen moet liggen van professionals: politieagenten, militairen, brandweerlieden. Vrijwilligers zijn oké in uiterste nood - als er een brand woedt na die uit de hand gelopen barbecue hoop je toch maar dat die overbuur die vier dagen opleiding brandjes doven heeft gehad een handje komt toesteken bij het blussen -, maar het mag geen regel worden.

Vrijwilligheid wordt ook bij ons steeds vaker gestimuleerd, maar om de verkeerde redenen. Een vrijwilliger is iemand die een surplus moet kunnen bieden op piekmomenten, wanneer de vaste krachten de plotse hoeveelheid werk niet meer aankunnen. In geval van een overstroming juich ik het toe dat de zandzakjes gratis en voor niets worden gelegd door attente mensen voor wie solidariteit geen vies woord is. Maar om de dijken te versterken reken ik op professionals, mensen die daar verstand van hebben en die daar correct voor betaald worden.

Door werkzoekenden en andere thuiszitters met zachte dwang richting vrijwilligerscircuit te duwen, krijg je een perverse vicieuze cirkel: vrijwilligheid wordt normaal, betaalde jobs verdwijnen. En dan klagen we nog wat verder over de stijgende werkloosheid en knelpuntberoepen. Dat laatste zijn jobs die zo levensnoodzakelijk zijn voor een moderne samenleving dat we ze uit principe onderbetalen, ja, zo gaat dat.

***

'Gratis bestaat niet', riepen de tegenstanders van wijlen Steve Stevaert, toen die busreizen 'gratis' maakte voor senioren. Ze hebben gelijk: iemand betaalt op het einde van de rit de rekening. Is het niet de bejaarde, dan is het de overheid: wij allemaal, dus.

Gratis bestaat ook in de journalistiek niet. De (ludiek bedoelde?) actie van De Gentenaar is niet gratis, maar gratuit. Profiteren van de goodwill van amateurs om betaald werk over te nemen, terwijl er steeds meer professionele journalisten rondlopen die het moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Zullen we een Groot Woord van stal halen? Dit is broodroof. Niet meer, niet minder. Dit is trappen op de ziel van de echte journalist. Dit is het werk van vakmannen belachelijk maken.

Zullen we nog wat ideeën lanceren? U mag tweehonderd dagen per jaar gratis rondlopen in het parlement, op voorwaarde dat u de dingen die u in de wandelgangen opvangt - die ruzie tussen partijvoorzitters, die amoureuze uitspatting tussen twee vergaderingen door, die wenende parlementariër die zijn wetsvoorstel net gekelderd zag worden - netjes rapporteert aan de krant. U mag een heel jaar vlieg op de wand spelen bij een tournee van uw favoriete zanger, als u in ruil uiteraard alle roddels eventjes uitschrijft. (Gratis, belangeloos, voor niets) Enzovoort, enzoverder.

***

Denk vooral niet dat ik dit epistel heb geschreven uit persoonlijke frustratie. Ik werk momenteel voor een andere mediagroep dan die van gentenaar.be, waar naar Vlaamse normen goed betaald wordt en mijn maandelijkse bedrag ook nog eens correct (dat wil zeggen: het juiste bedrag binnen de dertig dagen na indienen van de factuur op mijn bankrekening) wordt verrekend. Ik prijs me gelukkig in het besef dat dit - alweer naar Vlaamse normen - hoogst uitzonderlijk is tegenwoordig. Waardoor dit eerbare beroep van journalist - waar 'de' mensen ooit zo naar opkeken, overdreven veel zelfs - steeds minder ernstig wordt genomen. Nog even en het is een knelpuntberoep, dat vooral wordt uitgeoefend door vrijwilligers.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post657