Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Een brug te ver

EconomieGeplaatst door Frank Van Laeken di, maart 03, 2015 11:18:30

Zesentwintigduizend bruggepensioneerden moeten actief op zoek gaan naar werk, zo heeft de federale regering verordonneerd. Zesentwintigduizend mensen die nu thuis zitten, zonder werk gevallen, ouder dan vijfenvijftig en jonger dan vijfenzestig, vroeger dan ze allicht zelf ooit gedacht hadden uitgerangeerd op de arbeidsmarkt, mensen die er tot nog toe zonder tegenbericht van uitgingen dat ze - in de meeste gevallen ongewild - verplicht moesten afstevenen op wat in de volksmond een rustige oude dag heet. "Uw actieve tijd zit erop, meneer, mevrouw, tot nooit meer!"

Binnen het sociale overleg vinden zowel de werkgevers- als de werknemersorganisaties dit een heel slecht idee. Meestal liggen hun standpunten mijlenver uit elkaar - laten we zeggen: twee oevers met tussenin een hele brede, kolkende rivier - en keren ze zelfs ostentatief hun rug naar de minuscule figuurtjes aan de andere kant van het water, maar in dit geval geldt bien etonnés de se trouver ensemble. Brugpensioen, pardon: ik moet tegenwoordig 'stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag', SWT, zeggen - is zo'n thema waar ze elkaar wél hebben gevonden. Bedrijven vinden het namelijk prettig dat ze oudere werknemers vervroegd naar huis kunnen sturen, vakbonden zijn van oordeel dat vijftigers en zestigers al genoeg hebben bijgedragen tot het welzijn van de arbeidsmarkt. Bedrijven en vakbonden hebben het meer voor jongeren. De Vlaamse regering ook, trouwens, want haar doelgroepenbeleid richt zich nu vooral op jonge werkzoekenden.

***

Brugpensioen werd ergens in de onzalige jaren tachtig van de vorige eeuw ingevoerd, toen de economische crisis nog harder toesloeg dan vandaag. Steenkoolmijnen gingen definitief de dieperik in, de staalindustrie zat ook al in de put, jongeren liepen rond met 'No Future' op hun voorhoofd getatoeëerd. De overheid zag er destijds een oplossing in om oudere werknemers vervroegd met pensioen te sturen, dan waren ze daar tenminste al van af. Een begrijpelijke maatregel, toen. Alleen vergat men dat achterpoortje te sluiten in de economisch florissante jaren negentig. Ik heb collega's gekend die wat graag profiteerden van het aanbod om op hun zevenenvijftigste de deur van het werk achter zich dicht te slaan. Geen gedoe meer om hun hoofd, zalige rust, permanente vakantie. Wat even werd vergeten was dat allerlei slimme mensen, rekenmachine en kalender bij de hand, wezen op de nakende vergrijzing. En bleven wijzen. En nog altijd wijzen. Ze kregen er zelf grijze haren van.

Het is waar, brugpensioen werd voor heel wat vrijwillige uittreders een recht in plaats van een noodmaatregel, zoals het oorspronkelijk bedoeld was. En dus bleven vele duizenden mensen vanaf hun vijftigste aftellen naar die ene dag dat werken niet meer hoefde. Beetje centen inleveren, vrije tijd kopen, zo ging dat al te lang. Misbruik? Neen, want het werd mogelijk gemaakt door de overheid. Zo'n beetje zoals je legaal belastingen kunt ontduiken via Luxemburg of Zwitserland. Als je de kat bij de melk zet, mag je niet verwonderd zijn dat het potje even later leeg is. Mocht u de cijfers willen kennen: in 1992 maakten er 96.000 werknemers gebruik van de mogelijkheid tot brugpensioen, in 2013 stapten er nog altijd 77.000 in het nieuwe SWT-stelsel. Dat is veel, té veel, zo gaan we het niet blijven trekken.
***

Op zich valt er dus wel wat te zeggen om brugpensioen of SWT of hoe je het systeem verder ook mag noemen af te schaffen of alleszins strikt in te perken. Wat de regering doet, klinkt dan ook logisch... op voorwaarde dat die maatregel wordt genomen op het einde van een lange rit die ons eerst zou voeren via economische heropleving, jobcreatie en significant dalende werkloosheid. Als er voldoende jobs zouden zijn, vind ik het sociaal zelfs gewenst dat oudere werknemers worden aangemaand om langer te blijven werken - rekening houdend met het soort werk, uiteraard - en dat van bruggepensioneerden wordt verwacht dat ze zich opnieuw beschikbaar stellen voor de arbeidsmarkt. Anders komt ons sociale zekerheidsstelsel nog meer onder druk te staan en wordt het over tien of vijftien jaar onhoudbaar. Dat is de harde demografische realiteit, daarmee moeten we leren leven. 'Contractbreuk' aanvoeren vind ik in theorie een eerder zwak argument van de geplaagde bruggepensioneerden. Andere tijden, andere contracten, dat moet kunnen. Samenlevingen evolueren nu eenmaal.

Wat nu gebeurt is echter de omgekeerde weg. De economie blijft nog wel even slabakken, zo zeggen andere slimme mensen met rekenmachines ons, er worden geen jobs gecreëerd, de werkloosheid blijft helaas op peil (vorig jaar kwamen er weer zesduizend werkzoekende vijftigplussers bij, om maar iets te zeggen over een materie waarin ik stilaan een ietsiepietsie deskundig ben geworden): dan tegen bruggepensioneerden zeggen dat ze actief op zoek moeten naar werk leunt aan tegen wansmakelijk en asociaal gedrag, het is een brug te ver. Het is pesten op het werk, maar dan zonder werk. Het is mensen die vaak gedwongen thuis zitten onder de neus wrijven dat het eigenlijk hun eigen fout is dat ze niet meer werken. Nog even en ze krijgen te horen dat die hele crisis hun eigen schuld, dikke bult is.

'Sociaal maar niet socialistisch', zo omschreef de grootste regeringspartij zich vlak voor de verkiezingen van 25 mei 2014. 'Asociaal en anti-socialistisch' zou een veel accuratere omschrijving zijn, als je het gevoerde beleid bekijkt. Show us the jobs, N-VA, CD&V, MR en Open VLD! En als die er zijn, kom dan nog eens terug om mensjes wakker te schudden. Als je de kar voor het paard spant, zal er niet gauw beweging in komen.



  • Reacties(2)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post601