Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Kwikzilver

LiteratuurGeplaatst door Frank Van Laeken za, september 20, 2014 12:51:28

Ik heb Kwikzilver met veel plezier gelezen. De derde roman van schrijfster-columniste Ann De Craemer vertelt het levensverhaal van haar grootmoeder, Paula Van Hauwaert, de moeder van haar moeder, een eenvoudige vrouw over wiens eenvoudige leven niemand ooit een roman zou schrijven, omdat het zo verdomd normaal verliep zonder al te veel spectaculaire uitschieters, en die op hoge leeftijd verplicht werd om de vertrouwde omgeving van haar bescheiden huis in te ruilen voor een serviceflat in het centrum Adagio, een Italiaanse muziekterm die aangeeft dat een compositie in een langzaam tempo moet gespeeld worden. Wie bedenkt zulke toepasselijke namen?

Ik heb Kwikzilver met veel plezier gelezen, omdat het zo herkenbaar is, Vlaams én familiaal. We hebben allemaal wel een familielid gehad dat gedwongen werd te verhuizen. We kennen allemaal wel een 'nonkel Wilfried' en een 'tante Martha' die na een korte maar hevige ruzie over een achteraf bekeken bijna onbeduidend onderwerp de familie de rug toekeren om pas jaren later bij een begrafenis weer op te duiken. We herkennen de grote en de kleine miseries, de grote en de kleine drama's, de grote en de kleine momenten van geluk, de grote en de kleine kantjes van de mensen. Ik heb zelf een grootmoeder die over tweeëneenhalve week 101 wordt en die pas anderhalf jaar geleden haar appartementje heeft verlaten omdat het fysiek onmogelijk bleek om verder alleen te blijven wonen. Mijn andere grootmoeder werd net geen 93. Ook zij verbleef de laatste jaren van haar leven in een seniorenresidentie, zoals dat dan zo verbloemend heet. Ik ken Paula Van Hauwaert dus ook een beetje. Kijk, dat is mijn grootmoeder.

Ik heb Kwikzilver met veel plezier gelezen, omdat het in een hele mooie taal geschreven werd zonder ooit pretentieus te klinken. Heel af en toe wordt een volzin gedeclameerd die als doel heeft te blijven hangen. Deze bijvoorbeeld: "Meer dan alleen een geografische ruimte, is een landschap ook een geheugen: onaangetast is het een bevroren vergezicht in de tijd." Of deze: "De vloertegels van de keuken waarover Camiel daarnet de voeten sleepte toen hij naar de begrafenis van zijn zoon vertrok, getuigden van alle vierkante meters in het huis het sprekendst van de slijtage die ze door de voetstappen van de bewoners hadden ondergaan." En ook nog: "Verdriet is een mes waarvan de tijd de vlijmscherpe punt botter maakt, maar onder het litteken blijft het gemis ook na twintig jaar sluimeren". Het zijn uitzonderingen in een autobiografische roman waarin het effectbejag grotendeels achterwege blijft. De Craemer beheerst de Nederlandse taal, maar probeert er niet mee te imponeren.

Ik heb Kwikzilver met veel plezier gelezen, omdat de schrijfster zich niet laat vangen aan valse of overdreven sentimentaliteit. Laat Dirk Leyman, de schrik van alle Vlaamse auteurs, maar recenseren in De Morgen dat dit 'mierzoet' is en dat 'pathos om de hoek loert'. Hij dwaalt. Je kan dit niet schrijven zonder de onvoorwaardelijke liefde uit het echte leven tentoon te spreiden. Je kan je gevoelens niet 'on hold' zetten als je je autobiografisch laat gaan. Bovendien wordt het nooit tranerig. Ann De Craemer observeert, memoriseert en herbeleeft, maar het blijft natuurlijk wel haar eigen vlees en bloed waarover ze schrijft, dus heeft ze het recht om haar gevoelens bloot te leggen, zoals u het recht hebt dit boek al dan niet te lezen of het al dan niet goed te vinden.

Ik heb Kwikzilver met veel plezier gelezen, omdat dit boek zich zeer vlot laat lezen in enkele rustige treinritten. Je moet niet elke zin lezen en herlezen, omdat je jezelf te dom voelt wanneer je de betekenis niet direct kunt vatten. Het is geen Godenslaap, om maar één unaniem lovend onthaald 'meesterwerk' te noemen, waarin Erwin Mortier in elke zin een statement lijkt te willen maken. Kijk. Eens. Hoe. Prachtig. Ik. De. Meest. Eenvoudige. Dingen. Kan. Opschrijven. Over dat boek heb ik weken gedaan. Ik legde het telkens opzij omdat ik door de opdringerige taal werd weggezogen van het thema. Is dat dan hoogstaande literatuur? Is Joyce geniaal omdat hij onleesbaar is?

Ik heb Kwikzilver met veel plezier gelezen, omdat ik nooit het gevoel had dat dit een onbereikbaar hoog literair niveau was, zodat mijn eigen bescheiden literaire pretenties - ooit schrijf ik die roman, echt waar, nu nog niet, eerst een onderwerp zoeken, personages, een pakkend begin, toch maar even mijn mails checken, o kijk er is voetbal op tv, wat zeg je: iets gaan eten?, bah toch maar liever uitslapen vandaag - niet begraven hoeven worden. Dat lijkt kritiek, in de zin dat ik het boek van Ann De Craemer niet goed genoeg vind, maar het is als compliment bedoeld: het heeft me geïnspireerd om dat waakvlammetje weer wat aan te wakkeren.

Ik heb Kwikzilver met veel plezier gelezen. Of heb ik dat al gezegd?

Ann De Craemer - Kwikzilver - Uitgeverij De Bezige Bij, 222 pagina's, 19,99 euro.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post498