Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Spoorwegkathedraal

Memories & mijmeringenGeplaatst door Frank Van Laeken vr, september 19, 2014 18:51:09

De 'Spoorwegkathedraal' noemen Antwerpenaren het. Nu is chauvinisme nooit ver weg als een sinjoor de monumentale gebouwen van zijn metropool moet omschrijven en is enige relativering doorgaans op zijn plaats, maar in het geval van het Centraal Station van Antwerpen is de benaming 'kathedraal' goed gekozen. Plechtstatiger en majestueuzer vind je ze tegenwoordig niet, de openbare gebouwen. Eerder dit jaar werd het nog uitgeroepen tot mooiste station ter wereld. Ik heb niet alle stations ter wereld bezocht, maar ik kan me er iets bij voorstellen. Of beter: ik kan me nauwelijks voorstellen dat er mooiere stations bestaan.

De stijl is moeilijk definieerbaar. Op de Wikipedia-pagina hebben ze het over 'eclectisch', meestal synoniem voor een samenraapsel van gepikte ideeën, vaak ook een verzamelterm om aan te geven dat niemand het goed schijnt te weten hoe je dit nu in intelligente bewoordingen moet omvatten. Maar in dit geval: accuraat. 'Eclectisch' zoals in: 'het beste uitkiezend'. Kort door de bocht zou je kunnen stellen dat het station iets heeft van de typische autochtoon: opdringerig, niet wars van pronkzucht, zichzelf beter voordoend dan hij eigenlijk is, qua karakter het hele gamma bestrijkend van intimistisch tot exuberant en van heel open en uitnodigend tot hermetisch gesloten. Op één of andere manier werkt het wel, die mengelmoes van stijlelementen. Indrukwekkend, is een adjectief dat past.

Ooit was dat anders. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig, niet eens tachtig jaar na de ongetwijfeld feestelijke opening op 11 augustus 1905 lag het Centraal Station er extreem verwaarloosd bij. Achter de bijna helemaal zwart uitgeslagen gevels herkende je met wat fantasie nog wel wat dit in de eerste helft van de twintigste eeuw moet geweest zijn. Het bladgoud had in de loop van de jaren een vaalbruine kleur gekregen en was nog een flauw restant van de oorspronkelijke pracht en praal. Roltrappen functioneerden nauwelijks, trappen zagen er allesbehalve uitnodigend uit, op de perrons moest je tussen de brokstukken laveren, een penetrante pisgeur waaide je tegemoet als je het gebouw betrad. Vergane glorie, was het. Ik ben er jaren met dichtgeknepen neus binnengestapt om naar Brussel te sporen.

Halfweg de jaren tachtig dreigde de perronoverkapping naar beneden te tuimelen. Ook de gevels stonden op het punt om het te begeven. De overheid wilde eerst niet investeren. De minister van Verkeerswezen, ene Herman De Croo, nam zelfs de term 'afbreken' in de mond. Alleen een ultiem dreigement van de NMBS om het gebouw voortijdig te sluiten, deed de regering overstag gaan. Het Volkshuis van Art Nouveau-grootmeester Victor Horta in Brussel had in dat opzicht minder geluk, want dat werd in diezelfde glorieuze jaren tachtig wel met de grond gelijk gemaakt. Het waren de jaren dat de betonboeren in de hoofdstad handjeklap deden met gecorrumpeerde politici à la Paul Vanden Boeynants. Vandaag kunt u de spanten van Horta's meesterwerk trouwens bewonderen in Grand Café Horta in... Antwerpen.

Het ten dode opgeschreven station werd stukje bij beetje gerenoveerd, acht jaar geleden werd het van een kopstation, terminus van alle treinen, een doorgangsstation, zodat treinen richting Nederland niet eerst een ommetje moesten maken langs allerlei kleinere Antwerpse stations. In 2007 kwam er de uitbouw op drie niveaus. En kijk nu, drie decennia na de bijna-mokerslag: mooiste station ter wereld, zonder verval en bijbehorende pisgeur. Je komt ogen tekort om alle details te bewonderen. Voor een uitgeweken Antwerpenaar zoals ik is het iedere keer thuiskomen, je welkom voelen, een combinatie van trots, kippenvel en architectonisch genot.

Spoorwegkathedraal, ik proef het woord. Ja, toch wel. Dat de liberaal De Croo deze parel met de grond wilde gelijk maken, bewijst drie dingen: 1) 'er de stekker uit trekken' is een familietrekje bij de De Croos, 2) in de ultraliberale politieke recepten is zelden plaats voor sentiment en respect voor grootsheid, en 3) we mogen beslissingen over onze belangrijke monumenten nooit of te nimmer alleen aan de politiek overlaten.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post497