Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Hillsborough

SportGeplaatst door Frank Van Laeken di, april 15, 2014 11:23:26

Zin voor traditie en symbolisch detail moet je de Engelsen niet leren. Afgelopen weekend begonnen alle competitie- en bekerwedstrijden zeven minuten later dan gebruikelijk. Scheidsrechters floten matchen op gang om 15u07, 18u22, 14u37 en 16u07. Vóór aanvang werd er op alle velden een indrukwekkende minuut stilte gehouden, gerespecteerd door vriend en vijand. Engelse supporters van noord tot zuid, van west tot oost, verenigd in de herdenking van een ramp.

Vandaag, dinsdag 15 april, is het precies vijfentwintig jaar geleden dat 96 Liverpoolsupporters het leven lieten tijdens een halve finale van de FA Cup tegen Nottingham Forest. Die wedstrijd werd, zoals ook toen al de gewoonte was, gespeeld op neutraal terrein. Tegenwoordig is dat altijd Wembley in Londen, in die tijd kon dat overal in het land zijn. En dus moesten fans van Liverpool en Nottingham de reis maken naar Sheffield, waar in het verouderde stadion van het lokale Wednesday, zou worden gevoetbald.

Hillsborough, zo heet dat stadion ook vandaag nog. In 1989 was dat precies negentig jaar oud. Capaciteit op dat moment: een kleine 50.000 (nu: minder dan 40.000). Door een buitengewoon slechte organisatie en de amateuristische houding van de ordediensten dreigden duizenden Liverpoolfans het begin van de wedstrijd missen. Ze werden allemaal door dezelfde toegangspoort gedwongen. Er ontstond nervositeit, er werd gedrumd, de achterste rijen schoven op naar voor. Beneden werden fans gekneld, vertrappeld. Zesennegentig overleefden het niet. De jongste was 10, de oudste 67. Geen gevolg van hooliganisme, van geweld was hier geen sprake. Dit was geen nieuw Heizeldrama, waarbij vier jaar voordien Liverpoolaanhangers tifosi van Juventus letterlijk de dood in hadden gejaagd.

***

Liverpool-Nottingham Forest werd in de zesde minuut stilgelegd, wat dan weer verklaart waarom er vorige zaterdag en zondag met zeven minuten vertraging werd afgetrapt. Er werd snel een parlementaire commissie opgericht, die een jaar later al met een rapport naar buiten kwam. De hoofdoorzaak van de ramp was een gebrek aan politiecontrole, zo stond er te lezen. Pas tweeëntwintig jaar later zou een nieuwe, onafhankelijke commissie met een veel duidelijker rapport op de proppen komen, waarin werd aangetoond dat de Liverpoolsupporters geen schuld troffen aan de ravage en aan het doden van hun makkers.

'Justice for the 96' is nog altijd één van de prominente spandoeken wanneer Liverpool op of rond 15 april speelt. De fans van de Reds moesten 23 jaar 4 maanden en 28 dagen wachten op excuses van de regering. Premier Cameron sprak ze persoonlijk uit. Dat mocht ook wel, want uit het rapport van 2012 bleek dat zowel de politie als de medische hulpposten op alle vlakken gefaald hadden. Ondoordacht gewerkt, te traag, chaotisch. Hillsborough was 'an accident waiting to happen', zoals dat in het Engels zo mooi klinkt. De verontschuldigingen waren too little en too late.

***

Stilte kan oorverdovend zijn. Eén minuut duurt ellendig lang. Respect voor fans, ook al supporteren ze voor de concurrentie, is in Engeland geen ijdel begrip. Daar kunnen wij nog van leren. You'll never walk alone.

***

Hillsborough was de zoveelste in een rij van voetbalrampen uit de jaren zeventig en tachtig. Als we ons alleen maar tot Europa beperken:

- 2 januari 1971: 66 doden tijdens de voetbalderby in Glasgow, toen een tribune in Ibrox Park, de thuishaven van Rangers, instortte;

- 12 maart 1975: 12 doden in Moskou, nadat er paniek was uitgebroken toen het stadionlicht uitviel tijdens een jeugdinterland tussen de Sovjet-Unie en Canada;

- 8 februari 1981: 21 doden tijdens de voetbalderby in Athene tussen Olympiakos en AEK, toen een stadionpoort gesloten bleek en mensen werden vertrappeld door opdringerige medesupporters;

- 20 oktober 1982: 60 doden in, alweer, Moskou na afloop van de UEFA Cupmatch tussen Spartak Moskou en Haarlem. Supporters die de staanplaatsen al hadden verlaten, wilden op de beijzelde trappen terugkeren toen ze gejuich hoorden. Ze werden vertrappeld door andere supporters die net de tegenovergestelde beweging wilden maken;

- 11 mei 1985: 52 doden bij een stadionbrand in Bradford;

- 29 mei 1985: 39 doden bij het Heizeldrama. Desondanks werd de finale voor de Europabeker voor Landskampioen tussen Juventus en Liverpool toch gespeeld;

- 15 april 1989: 96 doden in Sheffield.

Houten tribunes (brandbaar!), te nauwe of te weinig toegangspoorten, stevige dranghekken rond het veld waardoor er geen vluchtwegen waren bij gedrang, losliggende betonnen platen, vermolmde houten zitbanken. Het was schering en inslag in die tijd. Supporters werden op elkaar gepropt in oncomfortabele omstandigheden. De veiligheid was van secundair belang. Elk extra verkocht ticket werd door een uitbundig 'Kassa! Kassa!' begeleid door de penningmeester van de thuisploeg.

***

Rik De Saedeleer zei ooit, ter verdediging van zijn goede vriend Albert Roosens die als secretaris van de Belgische voetbalbond medeverantwoordelijk was gesteld voor het Heizeldrama, dat er geen onveilige stadions zijn, alleen onveilige supporters. Hij dwaalde, had slechts gedeeltelijk gelijk. Hooliganisme staat in eerste instantie los van de plek waar gespeeld wordt, dat is zo. Dat is de verantwoordelijkheid van de fans zelf.

Maar er werd veel te lang veel te slordig omgesprongen met veiligheid, comfort en goede organisatie. Uit puur winstbejag had de Belgische voetbalbond tickets aan Engelse fans verkocht in het vak naast die van Juventus. Dat is om moeilijkheden vragen. Het Heizelstadion was op 29 mei 1985 al hopeloos in verval. Het was onverantwoord om daar te voetballen, met zijn wankele betonnen muurtjes, losliggende stenen en bijna onbestaande evacuatiemogelijkheden.

Achteraf deden regeringen en voetbalbonden wat ze altijd doen: re-ageren, in plaats van ageren. Ingrijpen wanneer het te laat is, ná een ramp. En liefst na meer dan één ramp, van verschillende soorten zelfs: instortende tribunes, stadionbrand, hooliganisme, slechte toegankelijkheid, onvoldoende toegangspoorten. We hadden ze allemaal gehad, toen er eindelijk werd beslist om stadions verplicht te moderniseren, alleen nog zitplaatsen te voorzien en voldoende brede en goed controleerbare poorten te installeren. In Engeland beginnen wedstrijden een kwartier of een half uur later, wanneer er nog te veel fans onderweg zijn. Men neemt er geen enkel risico meer.

Vandaag is hooliganisme zeker niet uitgesloten, maar het ligt wel grotendeels aan banden. De meeste stadions zijn nieuw of vernieuwd (al hinkt België hopeloos achterop als het op comfort aankomt!), makkelijker toegankelijk, beter beveiligd. Ordediensten hebben geleerd uit hun fouten, organisatoren van voetbalwedstrijden (clubs en bonden) controleren veel beter de ticketverkoop.

Het brengt de 96 van Hillsborough niet terug. Die schande zal voor eeuwig en een dag blijven. Want meer nog dan een ramp, was 15 april 1989 een schandaal. Laten we dat vooral niet vergeten.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post389