Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

De coulissen van de Wetstraat

Radio en TelevisieGeplaatst door Frank Van Laeken vr, april 26, 2013 12:13:40

Politiek op topniveau, daar vind je meer intriges dan in het verzamelde werk van William Shakespeare, meer kontdraaierij dan in de Moulin Rouge, meer ego's dan in het Antwerpse voetbal en meer gedesillusioneerden dan bij de supporters van Antwerpse voetbalclubs. Tot een jaar of dertig geleden wisten we dat niet. Kranten werden nog gemaakt door de bonzen van de drie 'traditionele' partijen en dus werd ons de achterkamertjesretoriek onthouden.

Hugo De Ridder heeft daar verandering in gebracht. Met zijn boeken De keien van de Wetstraat (1982), Geen winnaars in de Wetstraat (1986), Sire, geef mij 100 dagen (1989) en Omtrent Wilfried Martens (1991) opende hij de ogen van de in politiek geïnteresseerde Vlaming. Plots stonden alle netjes verborgen gehouden politieke geheimen op papier. De Vlaming lustte er wel pap van. Maar vooral: de hoofdrolspelers wisten eindelijk hoe de vork werkelijk aan de steel zat, met als gevolg: geknakte ego's, gekrakeel, politieke vriendschappen die politieke vetes werden en omgekeerd. Het Leven Zoals Het Is, quoi. In de Wetstraat dan toch.

***

Ivan De Vadder is al bijna twintig jaar een bevoorrechte getuige in die Wetstraat en de omringende politieke avenues. Sinds het verdwijnen van Siegfried Bracke - de socialistische Valère Descherp van weleer die zich opeens geroepen voelde om achter een Vlaamse vlag te gaan aanlopen (iedereen heeft het recht van mening te veranderen of zich te vergissen, al moet de geschiedenis nog uitwijzen wat dan wel zijn grootste vergissing zal geweest zijn) - is De Vadder de onbetwiste Nummer 1 als politieke commentator van de VRT. Als zondagse hobby presenteert hij ook nog De Zevende Dag. En nu heeft hij dus drie beklijvende hoofdstukken uit onze vaderlandse politiek van de jongste tien jaar uitgespit in De coulissen van de Wetstraat.

De komende woensdagen gaat het over de dreigende breuk van het kartel CD&V/N-VA omwille van de aangekondigde intrede van Jean-Marie Dedecker bij de N-VA in 2006 en de voorzitterswissel bij sp.a na de verloren federale verkiezingen van 2007. Maar eerst nam De Vadder ons mee naar het jaar 2004. De regering-Verhofstadt II leek toen stevig in het zadel te zitten. Na het eerste paarse experiment (aangevuld met de groenen), voelden liberalen en sociaal-democraten zich oppermachtig genoeg om voortaan met twee politieke families te regeren. Eén van de moeilijkste dossiers op de regeringstafel was het migrantenstemrecht. sp.a en PS waren voor, VLD en MR waren verdeeld.

Het was ontroerend om de bevlogen tussenkomst van wijlen Willy De Clercq, toen al 76, op het VLD-partijcongres van begin februari 2004 opnieuw te zien. De helemaal rood aangelopen éminence blanche stelde een dreigend schisma vast binnen zijn partij en riep op tot eenheid, 'want anders kunnen we bij de regionale verkiezingen niet anders dan verliezen!'. Vanuit het publiek waren er voordien al vlammende tussenkomsten van Jean-Marie Dedecker en Hugo Coveliers geweest, die de partij maar wat graag een ruk naar rechts wilden geven.

Vooraan op het podium zaten, een beetje verweesd, premier Guy Verhofstadt, die - zonder dat zijn partijgenoten dat beseften - beloften had gedaan aan de sociaal-democraten om het migrantenstemrecht te laten stemmen, en voorzitter Karel De Gucht, die zoals altijd vanuit een strikte logica redeneerde, pragmatisme en opportunisme negerend. 'Een voorbeeldoefening in democratie,' noemde politiek commentator Yves Desmet van De Morgen dat congres. Maar meer dan dat was het ook de start van het betere koningsdrama. Met als Hollywoodiaans toemaatje de geëmotioneerde reactie van de anders zo koele Verhofstadt op de wijze woorden van De Clercq, zijn 'politieke vader' uit Gent.

De Gucht wilde het door het congres met een kleine meerderheid goedgekeurde migrantenstemrecht niet zomaar laten passeren en diende zelf een amendement in, tegen de wil van de rest van de partijtop in. Daardoor stonden Verhofstadt en De Gucht opeens lijnrecht tegenover mekaar. Twee macho's in de politiek, hanen die niet verdroegen dat de ander op hetzelfde erf rondliep. Of zoals Dirk Sterckx het treffend uitdrukt: twee politieke talenten die je in een partij liever na elkaar zou zien opduiken dan in hetzelfde tijdsgewricht.

Het was een gevecht dat De Gucht niet kon winnen. En dus verloor hij en werd hij afgezet als voorzitter. Dat zijn eerste tijdelijke vervanger... Guy Verhofstadt heette was zelfs in een land waar het surrealisme in vele geledingen van de samenleving vrij spel heeft, verbazingwekkend. Een eerste-minister die als een soort bijjob ook nog even zijn partij ging runnen. Ongezien. Lang duurde die onverkwikkelijke episode niet. Dirk Sterckx werd vervolgens, tegen zijn zin, aangesteld als interim-voorzitter, daarna kwam de partij uit bij Vlaams minister-president Bart Somers, die eind dat jaar met een nipte meerderheid werd verkozen tot nieuwe VLD-voorzitter.

De coulissen... diept de meest pregnante momenten op uit het VRT-archief, aangevuld met analyse van De Vadder en interviews met de protagonisten. Op één na, jammer genoeg, want Guy Verhofstadt wenste niet meer over deze pijnlijke kwestie te praten. Het is mooi om zien dat in dat machistische milieu een beheerste politica als Annemie Neyts, ooit zelf nog het lijdend voorwerp van een voorzitterssaga bij de liberalen, rustig en met de nodige kwinkslagen het hanengevecht in de juiste context probeert te plaatsen.

En zo ontspon zich destijds een geweldig politiek drama. Tegen zulke harde realiteit kan geen enkele fictie opboksen. Dit is Borgen zonder seks, maar ook zonder de soms vergezochte plotwendingen. 'Geloofwaardigheid komt te voet en ze verdwijnt in galop,' zegt oude krokodil Herman De Croo hierover. Het geruzie kostte de VLD credibiliteit, kiezers en politiek personeel (niet veel later stapten eerst Coveliers en daarna ook Dedecker met het nodige gedruis op). 'Het kan me niet van het lijf geschrobd worden' (om een ander decrooïsme te parafraseren) dat de liberalen toen afscheid hebben genomen van hun rechtervleugel. De verkiezingsresultaten van de afgelopen jaren tonen aan dat koppigheid (De Gucht) en gekonkelfoes (Verhofstadt) geen goede ingrediënten zijn om het lang uit te houden in de Melsens- en Wetstraten van dit land.

Kortom: De coulissen... is een onmisbare brok politieke geschiedschrijving, die me al doet uitkijken naar de volgende twee afleveringen. En ach, niet alle onthullingen zijn even relevant (wat kan mij het schelen dat De Gucht na een moeilijke dag op kantoor snel een paar whisky's achterover slaat!), maar je komt wel haarfijn te weten hoe zo'n diepgaande interne crisis een partij overhoop haalt en wat de menselijke gevolgen ervan zijn. En je begrijpt des te beter waarom commentatoren het vaak hebben over 'het politieke milieu'. Om helemaal mee te zijn wordt het programma afgerond met een analyse van de hele zaak. We wisten al Wie, Wat, Waar en Wanneer, maar in die epiloog komen we ook te weten Waarom. En Hoe.

***

U zocht een minpuntje? U krijgt een minpuntje! Ik vind het geen goed idee om Ivan De Vadder, die uiteraard een eminente Wetstraatkenner is, presentaties op de meest diverse locaties te laten doen. Het hoeft natuurlijk niet zo statisch en streng als Maurice De Wilde destijds; met de ellebogen leunend op dikke dossiers die voor hem op tafel lagen, ondertussen in stadhuistaal bindteksten ratelend. Maar dit is het andere uiterste. In een taxi, op een trap, aan de voordeur van het OpenVLD-hoofdkwartier, recht tegenover het ministerie van Buitenlandse Zaken. Vooral het druk gesticuleren leidt daarbij te veel af. Niet doen, Ivan!

Tenzij de programmamakers er een gimmick van willen maken. Laat de slinger dan vrolijk de andere kant op slaan. Ik wil zelfs enkele suggesties doen voor toekomstige opnamen.

* IDV als scheidsrechter van een voetbalwedstrijd, die het spel stillegt en dan in de camera kijkt en een thema inleidt.

* IDV die het verkeer regelt op de hoek van de Wetstraat en de Kunstlaan en die met één snerpende fluittoon aangeeft dat iedereen nu even moet stilstaan omdat hij iets wil zeggen voor de camera.

* IDV die doodgemoedereerd binnenwandelt in een belangrijke vergadering van een politieke partij (liefst nog met een boze receptioniste die driftig zwaaiend achter hem aanloopt), alle verbouwereerde aanwezigen tot stilte maant en dan beheerst zijn introductie doet.

* IDV die bungee-gewijs (met een op zijn valhelm vastgeschroefde mini-camera voor de neus) van de VRT-toren springt terwijl hij een - uiteraard vlekkeloos voorgedragen - tekst debiteert.

* IDV die tijdens de Antwerp Ten Miles - BDW zichtbaar puffend op de achtergrond - een moeilijk onderwerp haarfijn uitlegt, versnelt en bij het passeren de Vlaamse minister-president even plagerig op de rechterschouder tikt.

Als ik er goed over nadenk zit er zelfs een nieuwe format in.

  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post157