Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Eergevoel

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 24, 2018 13:13:54

Mmm, zou ik vandaag iets schrijven over de niet zo excellente excellentie Steven Vandeput of zijn al evenmin uitblinkende Vlaamse collega Sven Gatz? In geval van twijfel, dan maar de twee, zei een niet nader geïdentificeerd stemmetje in mijn hoofd.

***

Die ochtend tijdens een intercontinentaal telefoongesprek.

"Sven, we gaan bloeden, je moet iets doen. Adverteerders zullen weglopen."

"Ja, maar, ik kan als liberaal toch moeilijk mensen verplichten om naar reclame te kijken?"

"Komaan, Sven, het is dat of het einde van commerciële televisie!"

Die avond in de media.

"We zullen het doorspoelen van reclame tijdens het uitgesteld kijken verbieden."

***

Dat een liberale minister van Media van nature vriendelijk is voor commerciële media is op zich geen probleem. Samen met de chronisch ontevreden christendemocraten, die vonden dat té kritische post-'68-journalisten van de openbare omroep hen voor de voeten liepen, zetten de liberalen in de tweede helft van de duistere jaren tachtig van de vorige eeuw de deuren immers wagenwijd open voor commerciële televisie. En in het kielzog van de gedoogde vrije radio's kwamen ook door reclame-inkomsten gedreven radiostations eraan. Het werd een ramp (Big Brother, Temptation Island, algehele verkleutering, BV's van het zevende knoopsgat in een eindeloze stoet panelprogramma's, gewauwel in de ether, ...). Het werd een zegen (de VRT die gedwongen werd zichzelf heruit te vinden, de opflakkering van de Vlaamse beeldcultuur, Moeder, waarom leven wij?, De laatste getuigen, Twin Peaks, Wat als?, Safety first, ...).

Maar dat net een liberaal de vrijheid van de individuele kijker wil beperken, is natuurlijk een paar bruggen te ver, zo vond ook het Orakel van Aarschot, in het gewone leven voorzitster van de partij van die Gatz. "Het liberalisme heeft als uitgangspunt zo veel mogelijk vrijheid van het individu zolang hij de vrijheid van anderen niet beperkt," klinkt de definitie. Wat Gatz voorstelde, was het tegenovergestelde daarvan. Het deed me denken aan het slothalfuur van A Clockwork Orange, waarin Alex de Large (Malcolm McDowell) verplicht wordt met letterlijk opengesperde ogen naar de vreselijkste beeldfragmenten te kijken, zodat hij - de moordlustige nozem - zou kunnen genezen. (En als dat niet lukte, hadden de autoriteiten hem tenminste toch een koekje van eigen sadistisch deeg kunnen geven.)

Is het dát wat Gatz wil? Mensen die tegen hun zin naar reclamespots kijken? Wil hij eventueel nog een stap verder gaan en krantenlezers verplichten om elke pagina te doorploegen, schaarse advertenties inbegrepen? Kunnen we straks op het internet niet meer scrollen zonder eerst die blitse top topical gezien te hebben? Sire, zijn er nog liberalen?

Wie al eens de moeite doet om Vlaamse reclamespots te bekijken of te beluisteren, weet wat ik bedoel. Ongeïnspireerd, zoutloos, humor om vooral niet mee te lachen: het is ergernis- en deerniswekkend. Kijk en luister af en toe eens naar de STER-reclame op de Nederlandse tv en radio, het verschil is aanzienlijk. Spitsvondig, vaak écht grappig, gedurfd: ik blijf soms hangen bij zo'n spot, voel dan niet eens de aandrang om snel door te spoelen. Bij ons krijg je grijze saaiheid, bedacht door vermeende grapjurken, daarna flink afgezwakt door opdrachtgevers die vooral niemand tegen de borst willen stuiten, vervolgens van elk scherp randje ontdaan door het reclamebureau, met als resultaat bloedeloze antireclame, met uitzondering dan van de basstem van Guy Mortier, die ochtend op de radio.

Als mensen niet naar reclame willen kijken, dan komt dat omdat ze a) geen zin hebben in flauwekul, b) geen tijd hebben voor flauwekul, en c) hechten aan hun vrijheid die hen toelaat om te ontsnappen aan flauwekul. Als een minister het doorspoelen wil verbieden, dan is dat dus niet meer of niet minder dan flauwekul. Dan vraag je je af of zo iemand wel mediaminister kan blijven.

***

Die ochtend op het partijbureau.

"Verdomme, Steven zit nu echt wel in de put. Verdient hij ons vertrouwen nog?"

"We zullen hem niet laten vallen, dan lijden wij ook gezichtsverlies. Kunnen we niet iets bedenken om de aandacht af te leiden?"

"Zeg, de informatie werd gelekt via de socialisten, kunnen we niet...?"

Die avond in alle media.

"Het is de schuld van de sossen!"

***

Makkelijk zat, dat riedeltje. Alles wat in het verleden fout liep, is de schuld van de sociaaldemocraten. Alles wat vandaag fout loopt? Schuld van de socialisten! Alles wat in de toekomst fout zal lopen, daar kun je donder op zeggen: de sossen, uiteraard. Dat de minister van Defensie intussen de minister van Defenestratie is geworden, omdat de hoogste militaire top cruciale informatie verborgen hield voor hem, wordt dan even bijzaak. De perceptie moet zijn dat hij een slachtoffer is, en geen onbekwame bestuurder die op zijn eigen kabinet en in de kringen die hij geacht wordt aan te sturen, doodgemoedereerd gepasseerd wordt. Alsof hij niet bestaat. Zo bekijken ze dat allicht ook bij de luchtmacht: hoe lang zit die passant daar nog?

Deze minister is aangeschoten wild, hij zal nooit nog de geloofwaardigheid (her)winnen om dat departement te leiden, hoeveel sossen je ook in diskrediet probeert te brengen. In het Engels heet dat 'a lame duck', een zwakkeling. Wie gelooft die man nu nog?

Het zou met VDB niet waar geweest zijn. Die zou zelf een hand gehad hebben in gefoefel en gesjoemel. "Ik heb de vliegtuigen zien vliegen en ze vliegen goed," zei die ooit op een vervelende vraag van een lastige reporter. Als ik me goed herinner ging dat over de aankoop van de F-16's. Ha, Vanden Boeynants: zo corrupt als de pest, maar hem zou de legertop nooit belazerd hebben. VDB leidde zijn departement met ijzeren hand en geopende bankrekening. VDP is VDB niet. Een regeringsmededeling door VDB, daar bleef je naar kijken. Een regeringsmededeling door VDP, zou je zo snel mogelijk willen doorspoelen. Misschien een ideetje voor de Vlaamse mediaminister: de herinvoering van de regeringsmededeling, doorspoelen verboden! A Clockwork Blue.

***

Om de eer aan jezelf te kunnen houden, moet je natuurlijk in de eerste plaats een eergevoel hebben en in de tweede plaats een eer die het waard is om verdedigd te worden.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post786

DNA

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 03, 2018 13:17:13

Je moet het de vertegenwoordigers van de grootste partij van Vlaanderen nageven: qua top topical-reacties zijn ze onovertroffen. Inhaken op de actualiteit wordt hen ingegeven door een alert communicatieteam. Dus is het niet verwonderlijk dat aan het eind van een week waarin Kendrick Lamar een kleine aardverschuiving veroorzaakte op de grens van Merksem en Deurne, een concert dat overigens opende met DNA, een N-VA-politica uitpakt met een ideetje om van alle pasgeborenen een DNA-staal af te nemen. 'Ideetje', geen wetsontwerp of -voorstel, geen uitgewerkte resolutietekst, geen doorwrocht opiniestuk in een toonaangevende krant. Neen, een ideetje, uit de mond van een minder bekende volksvertegenwoordiger, niet herhaald door een partijkopstuk: even peilen van waar de wind komt en dan beslissen of er voldoende steun is om ermee door te gaan, waarna de grote namen het zullen overnemen of het ideetje in de prullenmand terechtkomt, bij al die andere ideetjes.

Er moet een nationale DNA-databank komen, riep de procureur van Veurne, een ideetje dat de bekende strafpleiter Walter Damen wel genegen is, waarna federaal parlementslid Kristien Van Vaerenbergh het overnam. Ik heb haar even moeten wikipediaën en moest vaststellen dat ze zowaar een kwartiertje van mij vandaan woont, in het doorgaans idyllische Pajottenland. Zou ze naar het concert van Kendrick Lamar geweest zijn, opgehitst door die begintonen, "I got, I got, I got, I got- / Loyalty, got royalty inside my DNA / Cocaine quarter piece, got war and piece inside my DNA / I got power, poison, pain and joy inside my DNA / I got hustle though, ambition flow inside my DNA", vroeg ik me af.

Want, uit dat DNA kun je veel afleiden, zeggen mensen die veel slimmer zijn dan ik. Of je later zwaar ziek zult worden, bijvoorbeeld. Of er een crimineeltje in die jonge botten huist, wie weet wel zo'n ettertje dat later zichzelf zal opblazen in een vol metrostation. Stel dat we die dader snel kunnen opsporen dankzij het DNA dat we uit zijn peuterbotten hebben gepeuterd... Geweldig, toch?

"I got dark, I got evil, that rot inside my DNA / I got off, I got troublesome heart inside my DNA."

Van Vaerenbergh kreeg al snel bijval van Raf Terwingen, federaal volksvertegenwoordiger voor de CD&V. "In deze decennia primeert veiligheid op privacy," liet hij optekenen in Het Nieuwsblad. Hoezo, 'in deze decennia', dacht ik meteen. Was veiligheid voordien dan minder belangrijk? Leven we nu in onveiliger tijden dan vijfentwintig of vijftig jaar geleden? (Het antwoord is neen, u moet die gegevens zelf maar even opzoeken.) En is het eigenlijk nog wel nodig om te benadrukken dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vierkant tegen zo'n DNA-databank is, of zijn die hoge dames en heren definitief gecatalogeerd als 'wereldvreemde juristen'?

We hebben leren leven met het opofferen van onze privacy. Facebook weet meer over ons dan onze vrienden en familieleden. We ontvangen mails met voorstellen op maat, omdat Het Internet heeft ontdekt dat we veel tijd steken in een welbepaalde dure hobby. Big Brother kijkt over onze schouder mee. Voor advocaat Walter Damen is dat net een extra reden om dat DNA-staal af te staan, want het "maakt echt niet veel verschil meer." Van Vaerenbergh en Terwingen, beiden eveneens advocaat, knikken. Dat de N-VA nog niet zo lang geleden met een standpunt op de partijwebsite liet weten dat het "radicaal tegen een databank voor alle burgers is", och ja, de mensen vergeten dat wel. Denk aan artikel 1 van de statuten, een beetje opportunisme moet kunnen.

Ik las nog in Het Nieuwsblad, zonder aanhalingstekens maar het had een citaat kunnen zijn: "Het zou bovendien zorgen voor een ontradingseffect. Wie weet dat zijn of haar gegevens ergens liggen opgeslagen, denkt twee keer na vooraleer een misdaad te begaan." A ja? Je gaat er de zelfmoordterroristen niet mee tegenhouden, vermoed ik. Kan het hen wat schelen dat we post mortem te weten komen wie ze zijn. En wie echt ver heen is op het pad van de misdaad, ligt daar heus niet wakker van. Zou het Renaud Hardy hebben kunnen tegenhouden?

"Bitch, your hormones prolly switch inside your DNA / Problem is, all that sucker shit inside your DNA / Daddy prolly snitched, heritage inside your DNA / Backbone don't exist, born outside a jellyfish, I gauge."

Ja, maar uw DNA wordt veilig opgeslagen in een centrale databank, niemand kan daar aan, klinkt een argument pro. Ik durf te wedden dat ietwat intelligente hacker al heel snel toegang zal hebben tot die gegevens. En als het dan ook nog eens een onethische hacker is, zal hij die met veel plezier doorverkopen aan de hoogstbiedende. DNA als handelswaar.

Bovendien: stel nu dat een meerderheid in het parlement dit goedkeurt en dat iedereen voortaan van na de eerste schreeuw weet welke ziekten hij of zij onder de leden heeft, wíl je dat dan weten? Móet je dat dan weten? Behoort dat soort informatie niet tot het strikte privé-terrein, waarop iedereen op volwassen leeftijd maar voor zichzelf moet uitmaken hoeveel hij of zij wil prijsgeven qua privacy? Partijen die zich openlijk afkeren van besnijdenis van jonge jongetjes pleiten nu voor het afstaan van DNA, heel vreemd. Oké, pijnloos, dat wel, in tegenstelling tot die besnijdenis, maar kun je dat een pasgeborene aandoen, wetende dat het net zogoed onomkeerbaar is?

Ach, er zijn al veel ideetjes de revue gepasseerd, het ene al gekker dan het andere, sommige zijn zelfs in wetteksten gegoten, andere belandden in de vergeetput met losse gedachten. Best mogelijk dat die DNA-databank niet verder geraakt dan die vergeetput. Maar het is goed om af en toe ¡No pasarán! te roepen. Tot hier en niet, nooit!, verder.

Benieuwd of dit wordt opgepikt door de King Kunta van de politiek. Misschien toch ook eens kijken naar de rest van de setlist van Kendrick Lamar, daar stond onder meer HUMBLE tussen. Al wanen heel wat van onze politici zich tegenwoordig een GOD in het diepst van hun gedachten, waarmee we bij het enige bisnummer van Lamar zijn aanbeland.

Ik loop nog liever de rest van mijn leven met een vergiet op mijn hoofd rond, dan dat ik vrijwillig een DNA-staal afsta.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post783

MacMerkel (Hé Hé!)

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, juni 03, 2017 12:56:51

Stomme idioot, narcist van al die Staten,

tweetende malloot, Bannonkop vol gaten

kikvorst, potentaat

hansworst, orangeade

dommeclimatechangeontkenner

arrogante volksmenner

Hé hé, wat 'n feest,

lang genoeg beleefd geweest!

(vrij naar Hé Hé van Jan De Wilde)

***

De démarche van Trump zal Europa verenigen, lees je nu overal. Dat dacht ik eerst ook. Macron en Merkel, ze zaten weer op één as. Het is wachten tot iemand hen 'MacMerkel' gaat noemen. (Hé hé, 't is gebeurd!) Onze Charles Michel, de brave man, sprak de Amerikaanse president rechtstreeks aan op Twitter: hij veroordeelde diens mededeling dat Amerika uit het klimaatakkoord van Parijs zal stappen. Zelden onze premier zo weten roepen, al kan dat met die tijdelijke doofheid te maken hebben. Maar de Europese Unie, dat is ook Orbán en nog wat van die potentaten. Malloten. Bokkenrijders. Hobbelpaarden van Troje die zich in de Europese burcht gewurmd hebben. Nee, die eenheid is nog niet voor morgen, zelfs niet als straks de Britten de unie zullen hebben verlaten. Europa is nog lang niet verenigd, net zomin als dat de Verenigde Staten een (h)echte unie vormen. Verenigd is een adjectief, dat staat er als aanvulling, om iets te omschrijven. Verenigen is een werkwoord.

***

Hé hé, dat lucht op, ram het in hun domme kop!

***

Die Macron, daar gaan we nog van horen. Links-liberaal en ook wel een beetje gladde aal. Werd verkozen omdat de Fransen die andere kandidate niet wilden, eerder dan om zijn eigen welomlijnde ideeën, want die is hij nog volop aan het ontwikkelen tegen de parlementsverkiezingen. Stapte na zijn overwinning naar het spreekgestoelte op de tonen van Ode an die Freude. Hij verkoos Ludwig van Beethoven boven Claude Joseph Rouget de Lisle, de Europese hymne boven de Marseillaise, Europa boven Frankrijk. C'est symbolique, quoi! En na de speech van het oranje gevaar in het Witte Huis tweette hij: 'Make this planet great again'. Een Franse president die verder denkt dan de eigen landsgrenzen, c'est remarquable. Hoopgevend, voor het Europese project. De weerbarstige Britten eruit, de Fransen er terug helemaal in. En avant la musique!

***

Hé hé, zie je wel, die daar springt al uit z'n vel!

***

We hebben nood aan méér Europa, niet minder. Europese Unie, bedoel ik dan, want meelopers die alleen maar een graantje van de economische eenheid willen meepikken kunnen we missen als de builenpest. De nieuwe generatie leiders (veertigers zonder buikje en een voluntaristisch Mädchen) zal het moeten rechttrekken. Los van Amerika, weg van het Verenigd Koninkrijk. Zoals een volksvertegenwoordiger ooit op een nogal ongepast moment riep: "Vive la République d'Europe!"

***

Hé hé, wat 'n lol, ik viel even uit m'n rol.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post774

Volksvijand nummer 1: het volk

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, april 22, 2017 13:37:44

Vergeet de tegenstelling links-rechts. Of beter: vergeet ze niet, parkeer ze even langs de kant van de weg, u mag zelf bepalen of het de linker- dan wel de rechterzijde van de politieke straat wordt. Vergeet, in België, ook even de tegenstelling Vlaanderen-Wallonië, ook al valt er op basis van talloze feiten te concluderen dat dit een tweesporenland is. De schisma's van vandaag hebben weinig te maken met ideologie en dat is waar ideologen, sociologen, culturologen, politicologen en allerlei andere -logen zich voortdurend op miskijken. Ze proberen verkiezingsuitslagen en polls te verklaren aan de hand van inhoud en concrete gebeurtenissen, en daar gaat het nauwelijks nog over.

***

Enter: het schisma steden versus platteland. De kloof tussen burgers die leven in (middelgrote tot grote) steden en burgers die wonen op wat gemakshalve als 'de buiten' wordt aangeduid, wordt steeds groter. Zie: brexit, presidentsverkiezingen in Amerika, referendum in Turkije. In de steden werd doorgaans gestemd op basis van redelijkheid, op het platteland telde het buikgevoel. (Ik vat het even kort door de bocht en arrogant samen.) Dus stemden mensen die niet in de steden woonden extreem conservatief: tegen het lidmaatschap van de Europese Unie, tegen het 'establishment' (wat dat verder ook moge betekenen, met een presidentskandidaat die stinkend rijk was en zich fiscaal inciviek gedroeg), tegen democratische verworvenheden. Maar wel vóór isolationisme, protectionisme en een dictatoriaal leiderschap, hoe contradictorisch dat ook mag lijken en klinken in een wereld die steeds kleiner lijkt te komen.

Kiezers op het platteland kiezen liever voor wat ze in het verleden kenden en waar ze een vaak vals nostalgisch gevoel aan overhielden, dan dat ze een blik in de toekomst werpen. Liever een sterk leiderschap dan twijfel. Liever luide roepers dan stille werkers. Liever doeners dan denkers. Politieke ideeën worden bedisseld in machtscentra, niet bij hen in de buurt, op de buiten. Misschien moeten we hen voortaan wel buitenlanders noemen. Dat schept een band met andere uitgeslotenen.

***

Interludium. In Vlaanderen speelt die tegenstelling steden-platteland minder, vanwege twee redenen: stedelingen werden in een niet zo ver verleden naar het platteland gejaagd (daarbij geholpen door een gebrek aan ruimtelijke ordening) en brachten hun stedelijke mentaliteit mee, én de aloude verzuiling. Zeg maar: de CVP-staat, die mensen van de wieg tot het graf aan zich probeerde te binden en daar meer dan veertig jaar vlekkeloos in slaagde. Dus wordt er bij ons op het platteland voorlopig nog minder extreem gestemd dan elders in de wereld.

Ik ben geboren in Merksem, toen nog een gemeente die apart van Antwerpen functioneerde, maar woon al zesentwintig jaar in het Pajottenland. Op de buiten. In de vorige gemeente waar we resideerden kwam er op zeker moment een houten barak op een kleine parking naast ons huis te staan. Een frituur, zo bleek. Zonder vergunning. Zonder de buurt te consulteren. Zonder toestemming te vragen. Na de eerste avond dat het ding open was, vonden we een halve curryworst in de brievenbus. Er piste al eens een zatlap tegen de zijgevel. Auto's stationeerden voor onze garage en als je in het frietkot aanschuivende chauffeurs daarop attent maakte, bekeken ze je vies en maakten ze pas na drie — steeds minder beleefd wordende — aanmaningen aanstalten om hun auto vijf meter te verplaatsen. Maar de burgemeester, al jaren aan het hoofd van een volstrekte meerderheid (en twintig jaar later nog altijd), greep niet in en probeerde te verzoenen, onder het motto: iedere kiezer is er één. "Och, ge kunt toch niets hebben tegen een kleine, lokale zelfstandige die een frituur wil beginnen?" Nee, maar je kunt wel iets hebben tegen mensen die zonder toestemming overlast beginnen te veroorzaken. Dan maar een brief gestuurd naar de nationale voorzitter van die partij, die — o voorspelbaarheid — aanraadde om de zaak uit te praten met... de burgemeester. Kastje. Muur. Dat is Vlaanderen ten voeten uit: dienstbetoon voorop, iedereen proberen tevreden te houden, maar als het moet toch de kant kiezen van een plaatselijke neringdoener en de inwijkeling op zijn plaats te zetten. Ik voelde me toen als een migrant: assimileren zult gij, inclusief het aanvaarden van pesterijtjes en corruptie op lokale schaal. Onze waarden en normen en zo. Wat ik wil zeggen: de mentaliteit tussen stedelingen en buitenmensen verschilt enorm. En zal dat ook blijven doen, hoeveel stedelingen ook migreren naar de buiten. Of omgekeerd, al gebeurt dat zelden.

***

Enter: het schisma jong versus oud. Opnieuw: dat nostalgisch stemgedrag. Met oogkleppen terugkijken op hoe het vroeger was. Ouderen zijn al snel geneigd om 'Vroeger was het beter' te zeggen, waarbij ze al wat fout liep met de mantel der vergane liefde bedekken. Jongeren krijsen 'Nu is het aan ons!' en dat schrikt die ouderen dan weer af. De tijd dat jongeren aan tafel hun mond moesten houden en vooral geen dwarse standpunten mochten innemen, ligt al een poos achter ons, maar heel wat ouderen kijken daar met enige nostalgische verlangens op terug. Die goede ouwe tijd, de tijd van toen, toen ze het nog voor het zeggen hadden. Groot-Brittannië uit de Europese Unie stemmen is als een oude ezel die met zijn allerlaatste krachten de jonge ezel een stamp geeft, om hem op afstand te houden en een levenslesje te leren. Hé, ik ben er nog. En ge zult naar mij luisteren!

***

Enter: het schisma elite versus plebs. U moet vandaag het interview met Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten in Het Laatste Nieuws maar eens lezen. Daarin zegt ze onder meer dat ons, westers, denken superieur is aan dat van de rest van de wereld. Los van het zelfgenoegzame dat hieruit blijkt, geeft dit perfect weer hoe al wie niet denkt zoals de zogeheten westerse elite hier gecatalogeerd wordt: als een stel minkukels. Boeren, zeg maar. Als weinig geïnformeerde, nauwelijks geïnteresseerde burger zou je voor minder je kar keren en je afzetten tegen het politieke establishment. Wat denkt die Rutten wel? Wat dacht die Clinton wel? En die Cameron? Natuurlijk is Gwendolyn Rutten pakken intelligenter dan de doorsnee Vlaming, maar door precies dit te benadrukken doet ze iets wat bijzonder onintelligent is: ze kakt op de mensen. In eerste instantie op al wie pro andere ideologieën en religies is, maar het gaat veel verder dan dat. Wellicht dacht ze: ik moet ook iets zeggen in het opbod tegen de vreemdelingen, stel je maar eens voor dat zo'n pittige tante de Open VLD in een zondagsblad een moslimpartij zou noemen.

Ik zag deze week een cartoon waarop je twee verplaatsbare toiletten bovenop elkaar gemonteerd ziet. Op de bovenste stond er 'Politicians' op de deur, op de onderste 'Voters'. De (grote) boodschap is duidelijk: politici kakken op kiezers. Ze doen beloften die ze in de verste verte niet kunnen waarmaken. Ze kondigen grootse plannen aan waarvan ze weten dat die geen schijn van kans maken. Ze roepen A en denken tegelijk B. Burgers zijn niet altijd even slim, soms zelfs ronduit dom, als ze tegen hun eigen belangen in stemmen bijvoorbeeld, maar Abraham Lincoln indachtig kun je niet de hele tijd doen alsof ze achterlijk zijn. Dat wreekt zich uiteindelijk, in het stemhokje. Ik herhaal: brexit, presidentsverkiezingen in Amerika, het stemgedrag van de Turkse Belgen (of Belgische Turken, zo u wil).

Niets of niemand is superieur, dat zou de basis van het liberalisme moeten zijn, dacht ik zo.

***

Enter: het schisma 'the winner takes it all' versus representatieve democratie. Brexit en Trump waren alleen maar mogelijk in samenlevingen die hebben gekozen voor het 'the winner takes it all'-principe. Zo'n samenleving dreigt Turkije op korte termijn te worden, nu Erdogan een nipte 'Ja' heeft gekregen op zijn referendumvragen. Dat voordeel hebben wij tenminste: hier is dat ondenkbaar. Hier moeten partijen op zoek gaan naar raakvlakken. Tezelfdertijd is dat ook de extreme zwakte van ons democratische systeem. Door de verregaande versnippering — zie ook: Nederland na de verkiezingen — wordt het steeds moeilijker om raakvlakken te vinden. Tussen twee partijen gaat dat nog. Met drie is dat lastiger, met vier quasi onmogelijk. Terwijl 'the winner takes it all' het risico inhoudt dat één leider of één partij onherstelbare schade aanbrengt aan het sociale en economische weefsel, houdt ons systeem het risico in dat er niet meer geregeerd kán worden. Ook dit heeft niets met de links-rechts-tegenstelling te maken. Kijk maar naar het gekibbel in de (centrum)rechtse regeringen die wij vandaag hebben.

De representatieve democratie hikt tegen haar beperkingen aan. Maar als we morgenavond de uitslag van de Franse verkiezingen te horen krijgen en over veertien dagen de winnaar van de tweede ronde bekend is, zullen we ons gelukkig prijzen dat we zo'n ingewikkeld systeem hebben. Churchill had gelijk: democratie is een slecht systeem, maar er is niets beters. Politiek zit met een constructiefout. 't Is als een Ikea-kast die je moet ineenschroeven terwijl er een paar vijzen ontbreken. Helaas kun je met de politiek niet terug naar de winkel om haar om te ruilen. Dus blijf je maar luidop vloeken. (En op je handen timmeren.)

***

Een paar dingen kun je wel al heel snel bijsturen. Eén: schaf de opkomstplicht af. Ik schreef het hier eerder al (ooit vormde het de kern van mijn eerste blogpost op deze plek): zorg ervoor dat mensen gemotiveerd gaan stemmen. Niet dat dit per se de uitslag zal bewerkstelligen die u of ik het liefst zouden zien: daar gaat het niet om. Het gaat erom dat kiezers met goesting naar het stemhokje moeten trekken, gemotiveerd, liefst ook een beetje geïnformeerd. Niet vanuit een misplaatste burgerplicht of omdat het nu eenmaal moet, maar omdat ze dat zelf willen. Als er dan een regering totstandkomt die een beleid voert dat haaks staat op mijn ideeën, zou ik daar veel beter mee kunnen leven. Dan weet ik pas écht dat ik tot de minderheid behoor.

Twéé: voer stemrecht in vanaf zestien jaar. Er bestaat geen pensioenleeftijd voor kiezers, waarom is er dan wel een minimumleeftijd? Waarom zouden jongeren niet mee over hún toekomst mogen beslissen? Iemand die op 25 mei 2014 17 jaar en 364 dagen oud was, mocht toen niet gaan stemmen. Maar diezelfde jongeling zal bij de volgende verkiezingen, normaal in mei 2019, bijna drieëntwintig zijn en geconfronteerd geweest zijn met beslissingen die zijn toekomst mede zullen bepalen. Als we senioren, terecht, laten meekiezen, dan moeten we junioren ook bij het democratische proces betrekken, hen het recht geven om over hun toekomst te stemmen.

***

Bescheidenheid en vastberadenheid zijn schone deugden, ook in de politiek. Politici moeten ideeën hebben, een ideologie verdedigen, consequent handelen, maar ze vergeten al te vaak dat de burger niet zit te wachten op verbaal spektakel, gehakketak of betweterigheid. Politici zijn geen superieure wezens, noch uitverkorenen. Het zijn net mensen, met hun kwaliteiten en hun gebreken. Alleen dringt dat besef te zelden door. Gaan ze zich niet alleen superieur voelen, maar zich ook zo gedragen. En zo worden ze brutaal geconfronteerd met hun eigen onvermogen en vervelend stemgedrag. Zo wordt Het Volk volksvijand nummer één.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post768

Noodtoestand

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 25, 2017 13:01:29

Ik weet niet hoe uw week is verlopen, maar ik heb deze week een staatssecretaris gekust en de hand geschud van de premier en een vice-premier. In de drie gevallen zedig, kortstondig en met het nodige respect voor de functie, laat daar vooral geen misverstand over bestaan. Het was dan ook een bijzondere week, één jaar na u-weet-wel.

De premier had niet gesproken, woensdag, en dat vonden we op de redactie van de gelegenheidsuitzending 22/3, 1 Jaar Later bijzonder genoeg om er hem een vraag over te stellen. Ik had dat vooraf doorgenomen met zijn woordvoerder, die benadrukte dat de premier niet hóefde te spreken, omdat het staatshoofd, de koning-le roi-der König, dat al had gedaan. En die vertegenwoordigt nu eenmaal de stem van de natie.

Tijdens de repetitie mocht ik gedurende vijf minuten het land leiden. Wist ik ook eens hoe het voelde om door grande dame Martine Tanghe geïnterviewd te worden. (Het voelde goed.) En we repeteerden ook die ene vraag: 'Waarom heeft u zelf geen toespraak gehouden, premier?' Waarop ik, gelegenheidspremier, antwoordde zoals ik verwachtte dat de echte premier dat een paar uur later zou doen: 'Als het staatshoofd spreekt, is het niet meer nodig dat ook de premier nog eens het woord zou voeren.'

***

In realiteit zei de premier ongeveer dit: 'Vandaag was een dag voor de slachtoffers, we wilden in de eerste plaats hen aan het woord laten.' Ik was verrast door dit antwoord. Aangenaam verrast. Op deze ongebruikelijke herdenkingsdag gaf het hoofd van onze federale regering het signaal dat 22/3/17 in het teken stond van slachtoffers, nabestaanden en hulpverleners, niet van hoogwaardigheidsbekleders die zich proberen te kwijten van hun taak van de dag: empathie uitstralen en de juiste woorden uitspreken. Onze premier claimde de dag niet, wilde het moment niet aangrijpen om zichzelf in het centrum van de belangstelling te wringen, zag geen noodzaak in politieke recuperatie. Ik vond dat verfrissend. En juist, o zo juist.

Diezelfde dag had de man die weleens schaduwpremier wordt genoemd, of nog: de échte leider van deze regering, op gang geschoten met een opiniestuk, waarin hij hulde bracht aan de slachtoffers en vervolgens zijn eigen dada weer op tafel gooide: de noodtoestand. 'We moeten ons voorbereiden op het ondenkbare', schreef hij, waarna hij dat ondenkbare heel denkbaar probeerde te maken. En dus, zo werd ons ingepeperd, was het nodig om een wettelijk kader te creëren om sneller te kunnen ingrijpen na een terreuraanval. Huisarrest, propagandaverbod, preventieve opsluiting, dat soort dingen. Terwijl de premier het woord liet aan de mensen om wie het echt ging die vermaledijde dag, eiste de schaduwpremier alle aandacht op. Dat is meer dan een verschil in stijl. Het heeft met prioriteiten te maken. Zelfs voor één dag werd slachtoffers en nabestaanden niet gegund om centraal te staan. U moet daar zelf maar een passend adjectief bij bedenken.

***

En dan was er Londen. Een aanslag in het hart van de Britse democratie. Ik moest de berichtgeving in het oog houden voor de uitzending van 's avonds en wat mij opviel was de relatieve kalmte. De Londense burgemeester, Sadiq Khan, bleef op de achtergrond. Zijn eerste tweet werd pas één uur en driekwartier na de feiten verstuurd, en daarin meldde hij alleen 'a serious incident' en verwees hij voor informatie door naar de Twitteraccount van de politie. Pas drie uur later — toen duidelijk werd dat het om een terroristische aanslag ging - schreef hij: 'Londoners will never be cowed by terrorism'.

Een dag later reed een dronken Fransman zigzaggend over de Meir. Een kwartier later werd hij een eind verderop slapend in zijn auto teruggevonden. 'Poging tot terroristische moord', besloot het parket. Ik denk dan: als hij écht van plan was mensen te doden, zou hij wel anders gereden hebben. Gerichter. Sneller. Doelbewuster. Hij zou niet gestopt zijn aan een rood licht, vermoed ik. Hij reed alleen maar door omdat hij achtervolgd werd door para's. Te voet. Ik probeer de losse stukjes in de berichtgeving met elkaar te verbinden. Tegen tachtig per uur over de Meir zoeven en dan worden ingehaald door zwaarbewapende militairen? Dat wereldrecord van Usain Bolt is in gevaar! Niet dat die beschonken fransoos een lammetje is, want normale mensen rijden niet rond met een riotgun en wat messen in hun koffer, maar toch...

Wat deed de burgemeester van Antwerpen, die u tevens een paar alinea's eerder al leerde kennen als schaduwpremier: hij gaf een geïmproviseerde persconferentie en zei dat niemand ongerust hoefde te zijn, waarna zowat iedere Antwerpenaar ongerust werd en het parket heel boos, omdat het veel te vroeg was om te communiceren. Stel je maar eens voor dat die dronkenlap een echte terrorist was en dat er nog een kompaan van hem rondliep. Mocht het gekund hebben, de noodtoestand zou al uitgeroepen geweest zijn. (Ik probeer me dan even in te beelden dat alle alcoholisten met een Frans accent preventief naar de Begijnenstraat zouden gevoerd worden, maar dat zal wel aan mijn slecht karakter liggen.)

***

En zo werden nog wel meer proefballonnetjes opgelaten deze en vorige weken en maanden, en heus niet alleen door die ene meneer en zijn acolieten. Het is eigen aan onze hapsnappolitiek van vandaag. Gisteren verscheen er weer een peiling, morgen zullen we weer hoogdravende initiatieven horen en lezen. Politici van links en rechts, en ook in het midden, lopen achter de feiten aan. Ze proberen de waan van de dag te vatten. In te praten op 'het gezond verstand' van 'de man in de straat'. Ik zet dat tussen aanhalingstekens, want gezond verstand is heel relatief en de man in de straat bestaat niet. Er zijn veel mannen in veel straten en hun gezond verstand waaiert alle richtingen uit.

De Homo Politicus is hedentendage opportunist, politicus, mens. In die volgorde. Hij/zij speelt in op de actualiteit, probeert dat in de eigen ideologie te vertalen — als dat niet lukt: tant pis! — en vergeet daar menselijk op te reageren. Niet dat ze vroeger zo voluntaristisch en breeddenkend waren, maar in dit tijdsgewricht worden ze wel heel erg opgejaagd door wat in de (sociale) media uitgebraakt wordt. Je zou als gemotiveerde burger voor minder een noodtoestand uitroepen!

De politicus die eerst als mens, dan als politicus en pas op het laatst, en liefst helemaal niet, als opportunist reageert, geniet mijn voorkeur en zal straks mijn stemgedrag beïnvloeden. Daarom was ik woensdagavond zo aangenaam verrast door de premier: door de slachtoffers voorop te plaatsen, positioneerde hij zich eerst als mens, dan pas als politicus. Hij zat daar niet om stemmen te ronselen. Zo worden staatsmannen geboren.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post764

Als winnaars verliezers worden, en omgekeerd

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 18, 2017 13:28:00

De absurdste kop die van de week te lezen viel stond woensdagavond boven een artikel op newsmonkey.be. 'Mark Rutte wint met glans verkiezingen in Nederland, Wilders krijgt uppercut'. Op dat ogenblik was de definitieve uitslag nog niet bekend. De exit polls — vinger aan de pols van de kiezers die net het stembureau hadden verlaten — gaven aan dat de VVD van Rutte tien zetels had verloren. Later zou dat worden gecorrigeerd tot acht zetels verlies. De PVV van Wilders won er vier (uiteindelijk werden dat er vijf).

'Met glans winnen' en 'uppercut' kregen zo een nieuwe dimensie. Winnaars worden verliezers en verliezers worden winnaars. Dat gebeurt altijd bij verkiezingen, maar meestal komt die onzin uit de mond van de politici zelf, niet uit het klavier van een journalist. Een correctere titel had geweest: 'Partij van Rutte verliest één op vijf zetels, maar blijft de grootste. Winst Wilders kleiner dan verwacht'. Of 'gevreesd', zo u wil. En ja, ik besef ook wel dat de inzet van de Nederlandse parlementsverkiezingen niet alleen over procenten en zetels ging, maar ook over wie de grootste partij zou hebben: Rutte of Wilders? Die strijd heeft Rutte gewonnen, maar laten we die 'glans' best achterwege laten.

***

Met verkiezingen is het als met wedstrijden van de nationale voetbalploeg: iedereen die geïnteresseerd is, heeft er een mening over. En heeft ook dadelijk een analyse bij de hand. Nederland telt bij benadering 12 miljoen bondscoaches (de voetbalhaters buiten beschouwing gelaten), België zo'n 7,5 miljoen. Allemaal weten ze hoe het moet, wat er goed of fout liep, wiens schuld dat is, wat de gevolgen zijn en hoe het de volgende keer moet worden aangepakt. Zo ging dat ook bij deze verkiezingen. Een stem voor Europa, las ik op vele plekken. Gezond verstand keert terug, zo werd gekwaakt. Populisme wordt een halt toegeroepen, dat ook nog. Doe eens normaal, zou ik willen roepen. Wacht even af wat de verkiezingen in Frankrijk en Duitsland zullen geven. En vergeet niet dat Donald Trump in het Witte Huis zit en dat 46 op 100 Oostenrijkers in december een extreemrechtse kandidaat wilden als hun president. Bovendien: als andere partijen het discours van extreemrechts laten binnensijpelen in hun eigen retoriek, dan hoef je niet eens in de regering te belanden om je programma waar te maken. Dat zie je bij ons, dat merk je ook in Nederland. Dewinter en Wilders krijgen meer gedaan op de oppositiebanken dan als lid van een regering.

De feiten: de VVD behaalde 21,3 procent. Iets meer dan één op vijf stemmen dus, tegenover meer dan één op vier vijf jaar geleden. Een glansrijke opdoffer is dat, in mijn ogen. De PVV steeg van 10,1 naar 13,1 procent. In kiezers vertaald: van één op tien naar ongeveer één op acht. Niet echt een uppercut. De PvdA tuimelde van 24,8% naar 5,7%. Dát, beste lezer, is een uppercut. Een knock-out die ietwat bokser niet snel te boven komt. In 2012 was de Partij van de Arbeid nog de tweede partij van Nederland, nu de zevende. Nog een feit: de opkomst was hoog, 77,7 procent. Ook daar werden verregaande conclusies aan verbonden: tégen populisme, pro Europa, pro traditionele partijen. Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten pikte het op en pleitte opnieuw voor het afschaffen van de opkomstplicht, al noemde ze het verkeerdelijk het invoeren van het stemrecht. Dat kennen we al een tijdje, mevrouw. Al ben ik het met haar eens. Net als dat ik het eens ben met al die partijen die pleiten voor stemrecht vanaf zestien jaar. Het gaat immers over de toekomst, jongeren zijn heus wel gemotiveerd genoeg om keuzes te maken.

In de Tweede Kamer, de Nederlandse Kamer van Volksvertegenwoordigers, zullen straks dertien partijen zetelen. Mocht er een kiesdrempel worden gehanteerd, zoals bij ons, zouden dat er slechts zeven zijn, met de PvdA als kleinste. Mét kiesdrempel zou regeringsvorming iets simpeler zijn, want drie partijen zouden volstaan. Nu zijn er minstens vier nodig, voor een linkse coalitie zelfs zes.

***

In de maanden die voorafgingen aan deze verkiezingen werd het meest geschreven over één man, Geert Wilders. Die behaalt, ocharme, 13,1 procent van de stemmen. Dertien jaar geleden haalde Vlaams Blok bij de Vlaamse verkiezingen 24,2 procent. Dat is toch van een andere orde. Ik weet het, het is appelen met peren vergelijken, want je moet in België eigenlijk de landelijke uitslag bekijken, maar anderzijds is dat in een tweetalig land niet eens nodig. De Walen kunnen niet op Vlaams Blok/Belang stemmen, alle Nederlanders wel op de PVV.

Je kunt bij Wilders allesbehalve van een Trump-effect spreken en zelfs die wist in realiteit slechts één op de zes Amerikanen te overtuigen. Kortom, populisme is in landen met het Angelsaksische the winner takes it all­-principe veel invloedrijker dan in landen met meerdere partijen in een regering. Zoals Joël De Ceulaer vandaag in De Morgen schrijft: "De representatieve democratie is tot nader order goed bestand tegen de machtsgreep door radicaal-rechtse populisten." Daarom boezemt Frankrijk ons maar best meer angst in dan Duitsland. Marine Le Pen moet in staat worden geacht om de tweede stemronde te halen en daarin zal veel afhangen van de actualiteit van de dag: nieuwe aanslagen of dreigingen, schandalen, overtuigingskracht in de slotdebatten...

Ook het succes van GroenLinks is overroepen. Van vier naar veertien zetels — meer zetels gewonnen dan we ooit in de Tweede Kamer hebben gehad, toeterde Jesse Klaver een paar uur nadat de exit polls waren binnengelopen — is een knap resultaat, maar die 9 procent die het in realiteit is, ligt een pak lager dan wat Groen bij ons, in Vlaanderen, volgens de recentste peilingen zou halen. Klaver denkt best ook twee keer na om zich te engageren in een coalitie: zie wat Agalev na paarsgroen (1999-2003) overkwam. En wat de PvdA nu overkomt: als je als partij zo ongeveer niets van je eigen programma kunt realiseren en anderen met alle pluimen gaan lopen (denk aan wat Stevaert de groenen veertien jaar geleden flikte door handig alle 'groene' verwezenlijkingen op het conto van de sp.a te zetten), word je nagenoeg overbodig. Jezelf kapotregeren, het bestáát. "Er bestaat geen bodemkoers," schrijft De Ceulaer. "Iedere partij is in principe overbodig." Zo is dat.

***

541 dagen, dat is 'ons' record. Als er niet snel een regering wordt gevormd in Nederland, zou het weleens heel lang kunnen aanslepen. Al zullen de nuchtere Nederlanders het nooit zó lang laten aanslepen en komen er allicht nieuwe verkiezingen. Benieuwd wie er dan met glans zal winnen en wie de uppercut moet incasseren. Best laten ze het niet zo ver komen. En bij ons kunnen partijen maar beter tot de conclusie komen dat ze zichzelf moeten blijven, hun eigen accenten blijven leggen, zoveel mogelijk trouw blijven aan hun ideologie, principes en achterban, maar wel met aandacht voor wat er leeft onder de bevolking, zonder daarom de populistische toer op te gaan. Dat kan niemand beter dan de populisten zelf.

Hoop en optimisme, dat lazen sommigen af van de verkiezingsresultaten bij onze noorderburen. Nog één keer Joël De Ceulaer: "Als (de media) iets gemist hebben de voorbije jaren, is het niet de onderbuik van de boze blanke man, maar wel de enorme diversiteit die de samenleving te bieden heeft." Maar voor hetzelfde geld lees je er hopeloosheid en uitzichtloosheid in, want dat is wat versnippering met het politieke landschap doet. Mijn conclusie, als kleine garnaal aan de zijlijn, is: ik weet het niet. Dat klinkt een beetje flauw, maar het is een pak minder onzinnig dan 'Mark Rutte wint met glans verkiezingen in Nederland, Wilders krijgt uppercut'.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post763

Leve de politiek!

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, februari 25, 2017 14:22:16

Zo, ik heb uw aandacht. Want natuurlijk vindt u dat geen terechte uitspraak en al zeker niet met dat uitroepteken op het eind. De georganiseerde corruptie, meneer. Niet te vertrouwen, die bende. Nee, zelf ga ik al jaren niet meer stemmen, ze kunnen de boom in. Allee, dat is toch een schandaal, wat je nu allemaal leest en hoort. Kreten uit het dagelijks bestaan.

De doorsnee Vlaming heeft het niet over 'politici', maar over 'polletiekers'. Dat is niet nieuw. Ik hoor dat al een jaar of dertig. Polletieker, als in: let op, of hij/zij zit in uw zakken. De kloof tussen burger en politiek is er niet zomaar gekomen. Of die afstand gecreëerd werd door de burger dan wel door de politicus, is een kip-of-het-ei-vraag. Wat was er eerst? Het misprijzen van de burger voor het beleid of het verwaarlozen van de Dorpstraat door de mannen en vrouwen in de Wetstraat? Maar of we dat nu leuk vinden of niet: we hebben de politiek nodig. (En de politiek heeft ons, burgers, nodig.)

Zonder de politiek zouden we letterlijk met getrokken messen tegenover elkaar staan. (Inderdaad, net wat u zegt, dóór de politiek gebeurt dat ook wel.) Zonder politiek zou de samenleving één grote chaos zijn, zonder regeltjes, zonder afspraken, zonder waarden en normen. Er zou na een tijdje iemand opstaan, die op een verhoogje zou springen en roepen: mensen, we moeten ons organiseren, want zo gaat het niet verder. We hebben mensen nodig die hun verantwoordelijkheid willen opnemen en die zich opofferen om de maatschappij beter te laten functioneren. Weet je wat, we zullen die uit ons midden laten verkiezen. Wie is er kandidaat? Wie mag er mee stemmen? Wie de meeste stemmen haalt, mag ons vertegenwoordigen. Politiek, dus. We kunnen niet zonder.

***

Zou ik als titel 'Leve de politici!' hebben durven te schrijven boven dit stuk. Ik aarzel. Ik denk het niet. Want hoezeer ik er ook van overtuigd ben dat de politiek onmisbaar is, des te meer stel ik vast dat politici zichzelf overbodig proberen te maken. Tot we helemaal terug bij af zijn en er iemand op een verhoogje moet springen en roepen dat we ons zullen moeten organiseren, en vertegenwoordigers aanstellen, en, weet je wat!, we zullen hen uit ons midden laten verkiezen.

Wat we de afgelopen veertien dagen hebben meegemaakt, sinds de publicatie van het Publipart-verhaal in Het Laatste Nieuws, wordt weleens een systeemcrisis genoemd. Dat klinkt lekker zwaarwichtig, maar is dat ook zo? Dan heb ik in mijn leven al heel wat systeemcrisissen meegemaakt. De politiek hobbelt van systeemcrisisje naar grote Systeemcrisis. Herinnert u zich de Nieuwe Politieke Cultuur nog? Een jaar of twintig geleden moet dat geweest zijn, in de nasleep van Zwarte Zondag, het Agusta-schandaal en de Dutroux-affaire. "Een Belgisch streven naar het verminderen van het politiek dienstbetoon en het cliëntelisme", lees ik op Wikipedia. 'Nieuwe Politieke Cultuur' staat daar in het rood, wat zoveel wil zeggen als: dit lemma verdient niet eens een uitgebreidere definitie.

Vreemd hé, iets waarover de kranten twee decennia geleden vol stonden en waardoor we na een tijdje de vlot bekkende afkorting NPC dagelijks in de mond namen, blijkt in intensieve internettijden niet eens een beschrijving van langer dan één zin waard te zijn. Gokje: zo zal het ook de Politieke Vernieuwing vergaan, waarover her en der al gesproken werd de voorbije weken. De afkorting PV doet trouwens iets te veel aan proces-verbaal denken. Nee, 'Politieke Vernieuwing' zal niet eens de longlist van Woorden van het Jaar halen, vermoed ik.

Vergeleken met Agusta en, nog wat vroeger, de uitspattingen van Vanden Boeynants en consoorten, was dat gedoe in de intercommunales en met de vele mandaten trouwens eerder een vorm van onbezonnen spielerei. Erg, maar niet erg. Schandalig, maar niet schandalig. Ziekelijk, maar niet ziekelijk. Al maak ik graag een uitzondering voor de maffiose praktijken binnen Publifin.

Er hadden geen koppen moeten rollen, als u het mij vraagt. Tom Balthazar had niet moeten opstappen, ook al begon hij toch wel rijkelijk laat na te denken over het maatschappelijke doel van Publipart, zijn rol daarin en de extra inkomsten die hij eruit vergaarde. En ja, als vertegenwoordiger van de sp.a had hij daar meer aandacht moeten aan besteden dan politici van een andere kleur en ideologie. Je kunt dat oneerlijk vinden, maar als je jezelf profileert als socialist ('Socialisme', volgens Van Dale: "(het streven naar) een sociaaleconomische orde waarin geen klassentegenstellingen bestaan"), dan moet je daar consequent naar handelen. De PS is het levende bewijs dat absolute macht absoluut corrumpeert, de sp.a staat ook veel te ver af van de socialistische idealen van weleer. Sociaal-democratie verhoudt zich tot socialisme zoals koffie verkeerd zich verhoudt tot ristretto: het oorspronkelijke product is nog maar in zeer verdunde vorm aanwezig.

Krijg het maar uitgelegd aan je kiezer dat je een serieuze zakcent bijverdient in een instelling die niet veel meer is dan een lege doos. Probeer de burger maar nader tot de politiek te brengen, als je uitspraken doet als "4.800 euro netto per maand voor een volksvertegenwoordiger? Dan krijg je alleen maar ambtenaren en leraren in het parlement!" Vierduizend achthonderd euro netto, salaire de misère, dat is drieduizend vijftig euro meer dan het mediaaninkomen, lees ik vandaag in de krant. En dan nog: een slimme ambtenaar of leraar is nog altijd beter dan een mislukte ondernemer of advocaat. Dat papa Michel volgende week maar gaat skiën in Oostenrijk — het mag terug! — en nadenkt over die domme uitspraak van 'm.

***

We moeten minder verkozenen des volks hebben, orakelden sommigen, opgejaagd door de waan van de dag wanhopig op zoek naar oplossingen. Reduceer het federale parlement van honderd vijftig naar honderd, of — waarom niet, nu we toch bezig zijn? — vijftig. Dat moet volstaan. Twee opmerkingen daarbij: alweer wordt zo het wetgevende niveau aangepakt, terwijl onze parlementen nu al zo weinig te zeggen hebben. En wie zegt er dat de geschrapte zitjes zullen toebehoren aan bekwame politici? Voor hetzelfde geld wordt het koren weggesmeten en blijven we opgescheept met het kaf.

Er is geen enkele garantie dat 'minder politici' gelijk staat aan 'meer kwaliteit'. Voorbeelden genoeg van gedreven politici die het niet hebben gehaald bij verkiezingen. Nog meer voorbeelden voorhanden van stoethaspels die zich dankzij het succes van hun partij tot op de banken van een parlement of gemeenteraad hebben gewerkt. In dit land verwarren we kwantiteit altijd met kwaliteit. Niet doen.

"De meeste politici die ik heb ontmoet, zouden nooit door een assessment voor een job als topmanager geraken," schrijft de zeer slimme medemens Frank Van Massenhove heden in zijn column in De Tijd. En nog: "De waarheid is dat de meeste mensen die onze parlementen en regeringen bevolken nooit zulke hoge inkomsten zouden hebben als ze in de privésector zouden werken." Er is dus wel degelijk een kwalitatief probleem in de politiek. Laten we dat aanpakken, als burgers. Laten we eerst eens goed bestuderen wie wat van plan is te doen en dan de juiste keuze maken, in plaats van lukraak met de vogelpik iemand aanduiden of een bolletje rood maken omdat dienen mens er wel sympathiek uitziet.

***

Als we klagen over de politiek, dan klagen we over de manier waarop wij de samenleving zelf hebben ingericht. Als we klagen over politici, dan klagen we over de mensen die wij een — excusez le mot — mandaat hebben gegeven. Als er dus van alles fout loopt in die wereld (en er loopt van alles fout in die wereld!), dan moeten we dat ook onszelf verwijten. Daarvoor hebben we geen nieuwe partijen nodig, want de versnippering werkt nu al verlammend. Veel van die uit de hand gelopen hobbyclubjes of cafégrappen zijn in het beste geval tijdelijke éénthemaverenigingen. In het slechtste geval roepen ze zomaar wat. We zijn niet links, we zijn niet rechts, we zijn averechts. Dat soort nonsensicale dingen.

Als we de politiek willen opkuisen, zullen we dat van binnenuit moeten doen. De bestaande partijen tot de orde roepen, zelf een engagement opnemen (en dat kan, voeg ik er snel voor mezelf aan toe, ook langs de zijlijn gebeuren), waakzaam blijven, beter nadenken over onze keuze in het stemhokje. Binnen die partijen moeten ze ook beseffen dat je sommige mensen de hele tijd kunt bedotten en alle mensen een deel van die tijd, maar dat je niet iedereen altijd en overal voor de gek kan houden.

Als we goede politici willen verkiezen, dan hangt daar een prijskaartje aan vast. Dat hoeft niet meer te zijn dan die 4.800 euro netto, al heb ik daar geen principieel bezwaar tegen. Kwaliteit mag wat kosten. Goed beleid is geld waard. Maar zorg er dan wel voor dat dat loon volstaat en dat elke vorm van cumulatie uitgesloten wordt, dat werkzaamheden binnen intercommunales deel uitmaken van het gewone takenpakket (en dus niet extra verloond worden) en dat de verleiding om bij te klussen in de privé wordt gereduceerd tot, laten we zeggen, nul.

Een kamervoorzitter die naast zijn riante loon een privébedrijf adviseert, dat is te gek voor woorden. Een premier die zich veertien dagen na zijn ontslag laat betalen door, datzelfde, privébedrijf, terwijl hij net voordien nog mee bedisselde hoe de grote concurrent van dat bedrijf moest gerund worden, dat is zoveel bruggen te ver dat zelfs de term 'onethisch' niet meer volstaat. Van die graaiende politici, verlos ons partijen en kiezers. Maar laten we ophouden om kinderen met het badwater weg te gooien. We hebben destijds het politieke dienstbetoon verketterd en grotendeels afgeschaft, omdat er te veel aan cliëntelisme werd gedaan, maar het gevolg was dat de Homo Politicus nóg verder af ging staan van Jan met de Pet. In plaats van sommige spelregels aan te passen, hebben we toen gewoon de sport geschrapt. Zo slim was dat, achteraf bekeken, nu ook weer niet.

De politiek is nodig. Politici zijn nodig. Dus, tegen beter weten en de tijdsgeest in: leve de politiek!



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post759

Amerikaans Belang

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 21, 2017 13:08:47

20 januari 1981. Om 18 uur onze tijd, pal op het middaguur Washingtontijd, legt een B-acteur de eed af als nieuwe president van de Verenigde Staten. De veertigste in de rij. Een republikein. O, wat haten we de man, links en jong als we zijn. De man is de baarlijke duivel, zal de wereld in het verderf storten, samen met die ijzeren vrouw in Downing Street 10 in Londen. Neoliberalisme wordt de norm in de vrije wereld. Ongebreideld kapitalisme, daar zal het de volgende vier jaar om draaien. Vier jaar worden four more years en eigenlijk eight more years, want vanaf januari 1989 neemt zijn vice-president de honneurs waar.

Heimwee naar Ronald Reagan. Dat voelde ik gisteren zowaar, nog altijd links maar een pak minder jong. Reagan was een middelmatige politicus, maar hij had wel al acht jaar politieke ervaring opgedaan als gouverneur van de belangrijke staat Californië. En hij omringde zich met keurpersoneel. Réchts keurpersoneel, dat wel, en dat moesten we, links en jong zijnde, haten, maar wel mensen met een visie, of je die nu goed vond of niet. Vice-president George H. Bush was baas van de CIA geweest. Minister van Buitenlandse Zaken Alexander Haig was nog stafchef onder presidenten Nixon en Ford, en daarna baas van de NAVO. Zijn opvolger George Shultz had ervaring als begrotingsminister. Minister van Defensie Caspar Weinberger was een havik met verstand. Gespecialiseerd in armworstelen met de Sovjets, de vijand, maar met een concreet einddoel voor ogen en dat was niet de vernietiging van de wereld. Minister van Financiën Donald Regan introduceerde de Reaganomics, een hyperkapitalistische kortetermijnvisie, die uitging van trickle-down economics: help de rijken en zij zullen de armen helpen. Complete nonsens, in de praktijk, en zowel moreel als economisch verwerpelijk — onder Reagan werden de armen armer én talrijker, en bereikte de staatsschuld recordhoogtes —, maar het was tenminste een visie, hoe pervers en kortzichtig ook.

Helemaal anders wordt het onder Donald John Trump, die een zootje ongeregeld om zich heen verzamelde. De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken heeft vooral ervaring als zakenman, is goed in het paaien van de vroegere erfvijand Rusland. De nieuwe minister van Onderwijs vindt dat scholieren wapens mogen dragen om zich te beschermen tegen grizzlyberen, die, zoals bekend, frequent voorkomen in de steden. Klimaatnegationisten, creationisten en andere kwistenbiebels zullen minstens vier jaar lang het beleid gaan bepalen, aangevuurd door een narcistische egoïst, die zichzelf in het middelpunt van de belangstelling wurmt. Een C-acteur: te slecht voor de film, goed genoeg om verkozen te worden tot president. The American Nightmare.

***

"To a few of us here today this is a solemn and most momentous occasion, and yet in the history of our nation it is a commonplace occurrence. The orderly transfer of authority as called for in the Constitution routinely takes place, as it has for almost two centuries, and few of us stop to think how unique we really are. In the eyes of many in the world, this every 4-year ceremony we accept as normal is nothing less than a miracle." - Ronald Reagan, 1981

"Today's ceremony, however, has very special meaning. Because today we are not merely transferring power from one administration to another, or from one party to another -- but we are transferring power from Washington, D.C. and giving it back to you, the American People. For too long, a small group in our nation's Capital has reaped the rewards of government while the people have borne the cost. Washington flourished -- but the people did not share in its wealth. Politicians prospered -- but the jobs left, and the factories closed.

The establishment protected itself, but not the citizens of our country. Their victories have not been your victories; their triumphs have not been your triumphs; and while they celebrated in our nation's capital, there was little to celebrate for struggling families all across our land. That all changes -- starting right here, and right now, because this moment is your moment: it belongs to you." - Donald Trump, 2017

***

Waar Reagan het momentum aangreep om het plechtige van de machtsoverdracht te illustreren, begon Trump na een paar inleidende frasen zijn voorgangers en bij uitbreiding de hele politieke klasse, inclusief zijn 'eigen' republikeinse partij, te schofferen.

***

"You and I, as individuals, can, by borrowing, live beyond our means, but for only a limited period of time. Why, then, should we think that collectively, as a nation, we're not bound by that same limitation? We must act today in order to preserve tomorrow. And let there be no misunderstanding: We are going to begin to act, beginning today. The economic ills we suffer have come upon us over several decades. They will not go away in days, weeks, or months, but they will go away. They will go away because we as Americans have the capacity now, as we've had in the past, to do whatever needs to be done to preserve this last and greatest bastion of freedom." - Ronald Reagan, 1981

"The wealth of our middle class has been ripped from their homes and then redistributed across the entire world. But that is the past. And now we are looking only to the future. We assembled here today are issuing a new decree to be heard in every city, in every foreign capital, and in every hall of power. From this day forward, a new vision will govern our land. From this moment on, it's going to be America First." - Donald Trump, 2017

***

Reagan noemde zijn Amerika het laatste bastion van vrijheid. Redelijk blasé, als u het mij vraagt, maar het paste in de tijdsgeest. 'America First' gaat nog een stap verder. Dit is het 'Eigen volk eerst' van een man die, toegejuicht door de kopstukken van extreemrechtse Europese politici, een nieuw soort politieke beweging uit de grond heeft gestampt. Laten we zeggen: Amerikaans Belang. Of Amerikaans Blok. Je belooft eender wat aan eender wie en kondigt aan dat de problemen in een zucht zullen verdwijnen. Populisme.

Het project van Ronald Reagan heette Amerika. Het project van Donald Trump heet Donald Trump. Ook al verpakt hij dat handig in beloftes die alle richtingen uitwaaien, van extreemrechts tot centrumlinks. Een zakenman die the American way rijk is geworden, met af en toe vallen, vaker opstaan, hier en daar een beetje vals spelen door bijvoorbeeld nauwelijks belastingen te betalen. Deze man kakt vanuit zijn gouden toren gouden keutels op het hoofd van het nietsvermoedende plebs, dat hij enkel met de kont aankijkt. En de naïeve Amerikanen die op hem stemden, eten de stront op als was het een driesterrenmaal. Dankbaar.

***

To those neighbors and allies who share our freedom, we will strengthen our historic ties and assure them of our support and firm commitment. We will match loyalty with loyalty. We will strive for mutually beneficial relations. We will not use our friendship to impose on their sovereignty, for our own sovereignty is not for sale. As for the enemies of freedom, those who are potential adversaries, they will be reminded that peace is the highest aspiration of the American people. We will negotiate for it, sacrifice for it; we will not surrender for it, now or ever. Our forbearance should never be misunderstood. Our reluctance for conflict should not be misjudged as a failure of will. When action is required to preserve our national security, we will act. We will maintain sufficient strength to prevail if need be, knowing that if we do so we have the best chance of never having to use that strength. - Ronald Reagan, 1981

We will follow two simple rules: Buy American and hire American. We will seek friendship and goodwill with the nations of the world -- but we do so with the understanding that it is the right of all nations to put their own interests first. We do not seek to impose our way of life on anyone, but rather to let it shine as an example for everyone to follow. We will reinforce old alliances and form new ones -- and unite the civilized world against radical Islamic terrorism, which we will eradicate completely from the face of the Earth. At the bedrock of our politics will be a total allegiance to the United States of America, and through our loyalty to our country, we will rediscover our loyalty to each other. When you open your heart to patriotism, there is no room for prejudice. The Bible tells us, "How good and pleasant it is when God's people live together in unity." We must speak our minds openly, debate our disagreements honestly, but always pursue solidarity. When America is united, America is totally unstoppable. - Donald Trump, 2017

***

My two cents, na minder dan 24 uur president Trump: het wordt niet zo erg als gevreesd werd. Het wordt erger. Véél erger. Denk daarbij niet aan een losgeslagen gek die op een maandagochtend op de nucleaire knop drukt omdat hij met het verkeerde been uit zijn gouden bed is gestapt, dat is me te cartoonesk. Denk wel aan een populist die diep vanbinnen het volk haat en die de Verenigde Staten van Amerika minder verenigd zal maken, die zal kiezen voor isolationisme en protectionisme, en die van politiek egoïsme de norm zal maken. Je zal maar een jonge Syriër zijn: die moet het nu maar zelf verder uitzoeken. Niemand wil hem helpen. Het aftellen naar 2021 is begonnen.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post754
« VorigeVolgende »