Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Weg met de democratie?

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, mei 19, 2018 13:08:32

"Democratie is de slechtste vorm van regeren, op alle andere na."

***

Ik moest aan die legendarische, aan de Britse staatsman Winston Churchill toegeschreven uitspraak denken, toen ik vorige zaterdag rond middernacht zapte naar de puntentelling op het Eurovisiesongfestival. Een jaarlijks moment van zelfkastijding waarop ergernis en cynisch amusement elkaar kruisen. Ik weet niet of de goede Winston, bij het roken van een stevige sigaar, de laatste negen jaar van zijn leven naar dat liedjesfestival heeft gekeken, in de tijd dat deelnemers nog echt moesten kunnen zingen en niet als kippen zonder kop rondliepen op het podium. Misschien neuriede hij tien maanden voor z'n dood wel mee Non ho l'età.

Die democratie-uitspraak - die Churchill in werkelijkheid leende van een voorganger - sprong me voor de geest toen de punten van de volksjury's die van de vakjury's overruleden. Het zijn net verkiezingen, dacht ik. De stem van het volk klinkt krachtiger dan de stem van opiniemakers en experten. Je kunt dat 'democratie' noemen, maar het wordt steeds beangstigender. En dan heb ik het niet over die Israëlische nep-Björk die dankzij de stemmen van de massa triomfeerde. Kan het mij wat schelen wie er wint op het festival van de wansmaak! Neen, ik vind het beangstigend dat de stem van het volk steeds onvoorspelbaarder wordt en dat 'de mensen' zich steeds meer laven aan grenzeloos populisme.

***

Als democraat mag je niet twijfelen aan de democratie, zo gaat dat nu eenmaal. Ik ben een democraat, ik respecteer verkiezingsuitslagen, maar ik respecteer ze intussen al een jaar of twintig tot op het niveau dat ik er een beetje ziek van word. Ik ben oud genoeg om te weten dat de verzuiling ons en andere landen in een wurggreep hield. Er waren pakweg vijftig jaar geleden hooguit een handvol politieke partijen, meestal nog unitair georganiseerd, en die waren gelinkt aan een vakbond, een ziekenfonds en nog wat belangenorganisaties. Een systeem van 'ons kent ons' dat tot op zekere hoogte functioneerde, maar dat ook verlammend en verstikkend was voor de samenleving. De unitaire partijen hielden op te bestaan, de zuilen vielen weg, het politieke landschap versplinterde, tot op het punt dat er nauwelijks nog kan geregeerd worden. De kiezer was dat oude systeem terecht beu, maar een belangrijke minderheid onder de kiezers heeft dan maar meteen de hele politiek bij het groot huisvuil gezet. De foertstem dicteert. En de populistische politicus speelt daar gretig op in. Bij ons en elders.

Een kwart Vlamingen stemde in 2004 op een partij die kort voordien veroordeeld was vanwege aanzetten tot haat en discriminatie. Brexit. Trump. Pseudo-groen en extreemrechts zullen samen Italië besturen. Op een haar na kwam in Frankrijk en Oostenrijk een fascist aan de macht. Wat staat er ons in oktober en in mei volgend jaar te wachten? Telkens opnieuw moet je na een dag stemmen tellen concluderen: de kiezer heeft gekozen en we moeten dat respecteren. Móeten we dat? Of wordt het tijd om de democratie zelf in bescherming te nemen?

***

"Een pessimist ziet een probleem in elke mogelijkheid. Een optimist een mogelijkheid in elk probleem." (Churchill)

***

Ik schreef het hier eerder al: ik heb meer respect voor een oprechte fascist die voor een fascistoïde, racistische partij stemt, dan voor een foertstemmer die uit pure balorigheid tégen het systeem stemt. Of denkt dat te doen, want hoe verklaar je dat een uitgesproken establishmentfiguur als Donald Trump zich kan laten verkiezen door zich tégen het establishment op te stellen? Ik mocht dat van sommigen in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van november 2016 geen domheid noemen. Democratie, weet u wel, de kiezer heeft altijd gelijk. Wel, de kiezer heeft weleens ongelijk. Steeds vaker, trouwens. Vraag dat over een paar jaar aan de Britten die voor de brexit hebben gestemd en die dan zullen merken hoezeer hun land erop achteruitgegaan is. Ik weet het, het klinkt bijzonder hautain, maar soms moet je de mensen tegen zichzelf in bescherming nemen.

Maanden gelezen las ik een interview met een Amerikaanse politicoloog die mijn bezorgdheid deelde. Hij stelde voor om deelname aan het democratisch proces te koppelen aan een soort toegangsexamen. Ik dacht meteen: hé, dat is het. Of: dat zou het kúnnen zijn. Schaf, wat mij betreft, onmiddellijk de opkomstplicht af, dat scheelt al een pak ongemotiveerde kiezers (en foertstemmen). En peil bij diegenen die wel nog naar het stemhokje trekken naar hun minimale kennis van onze politiek. Hoe heet onze premier? Hoe heet de minister-president? Welke partijen zitten er in de federale en de Vlaamse regering? Hoe heet de voorzitter van de Europese Commissie?

De democratie is te belangrijk om ze over te laten aan populisten, dilettanten en interne vijanden. Of, om Donald Tusk versus Donald Trump te parafraseren: "Wie heeft er vijanden nodig, als je zulke vrienden hebt?"

***

"Wanneer twee mensen altijd dezelfde mening hebben is een van hen overbodig." (Churchill)

***

Ik word een beetje bang van mijn eigen woorden. Maar ik word nog banger van wat ons te wachten staat. Noem me elitair, een hoogopgeleide lapzwans, een technocraat, een antidemocraat, al wat u wil, maar naïef mag u mij niet noemen: als een op papier goed systeem van binnenuit uitgehold wordt tot op het niveau dat het zelfdestructief werkt, kun je dat systeem niet op de huidige manier laten bestaan. Want dan vernietig je uiteindelijk jezelf: zo werkt dat met het klimaat, zo werkt het met de mensenrechten, zo werkt het met de politieke democratie. Het werkt tot het niet meer werkt en dan is het gedaan. Dan kunnen we ons naar een plek begeven die overeenkomt met de initialen van Churchill en onszelf doorspoelen.

***

"Het beste argument tégen democratie is een gesprek van vijf minuten met de doorsnee kiezer." (Nog zo'n uitspraak die ten onrechte aan Churchill gelinkt wordt. Maar ze sneed, alweer, hout.)



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post794

Homeopathische politiek

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, april 28, 2018 13:16:30

Zo, eind april weten we al wie dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede zal ontvangen. Moon Jae-in en Kim Jong-un, respectievelijk de verkozen president van Zuid-Korea en de Grote Leider van grootvader-op-vader-op-zoon-op-de-toekomstige-generaties van Noord-Korea. Tot voor zeer kort: een goeie en een slechte, in westerse ogen.

Een kernwapenvrij Koreaans schiereiland, daar dromen beide heren en de rest van de wereld nu van. En het einde van de oorlog, die achtenzestig jaar geleden begon en officieel nooit beëindigd werd, maar die vrolijk overging in de strijd tegen de verderfelijke communisten in Vietnam en daardoor vergeten geraakte. Bij ons toch.

Benieuwd of Kim Jong-un de scheldterm 'dictator' blijft behouden - dat zou overigens zeer terecht zijn! - of dat hij dankzij die genormaliseerde relatie voortaan als 'Noord-Koreaanse leider' door het leven zal gaan. Even benieuwd of de bewoner van het Witte Huis zich er nog probeert tussen te wringen, in de hoop dat ook hij een tripje naar Oslo mag boeken eind dit jaar.

***

In het licht van deze - ja, het mag nu - historische gebeurtenis komt de politieke week in eigen land pas op de tweede plaats. Ergens is dat jammer, want er viel wel wat te beleven. Het definitieve afstel van een begrotingsevenwicht in deze regeerperiode, bijvoorbeeld. Het bericht dat de Kaaimantaks amper een honderdste zal opleveren van wat er in de begroting van dit jaar onder 'Inkomsten' genoteerd stond, nog zoiets.

Even leek het erop dat het Agentschap Wegen en Verkeer, een intern verzelfstandigd agentschap zonder rechtspersoonlijkheid dat instaat voor de infrastructuur van ons wegennet en dat onder de Vlaamse minister van Mobiliteit ressorteert, de opmerkelijkste uitspraak van de week had geproduceerd. Op Twitter antwoordde een ijverige communicatiemedewerker op vraag van ene Bart uit Veurne over omgekapte bomen langs de E313 ter hoogte van Ranst: "Dag Bart, dit zijn snoeiwerken in het kader van transmigratieproblematiek op parkings, op vraag van politie en gouverneur, zodat transmigranten zich hier niet kunnen verstoppen. In de toekomst gaan we dit onderhoud zeker mee opnemen tijdens ons hakhoutbeheer voor het broedseizoen." Wat volgt er hierna nog? Gebouwen mogen nog maximum één verdieping tellen om te vermijden dat er zich mensen van het dak zullen storten? Aan de Antwerpse Modeacademie worden alleen nog robots aanvaard als student? Treinen, trams en bussen rijden op tijdstippen die afwijken van het vaste uurschema om te vermijden dat mensen eraan kunnen wennen? (O ja, dat laatste gebeurt al een poos...)

Kan beter, moeten leden van de federale regering jaloers hebben gedacht en dus lieten ze toe dat Cédric Frère benoemd werd in de Regentenraad van de Nationale Bank, als opvolger van zijn vader Gérald, die op zijn beurt stamvader Albert had opgevolgd. Nu vind ik sowieso dat mensen die een accent aigu én een accent grave in hun naam hebben staan, per definitie verdacht zijn, maar je zou natuurlijk van een partij die de kracht van verandering propageert, mogen verwachten dat ze hier streng zou tegen optreden. Quod non. Ze mogen namelijk een eigen mannetje pistonneren. Voor wat, hoort wat, dus. Ik schreef op deze plek eerder al dat de N-VA een traditionele partij als een andere is geworden. Quod erat nogmaals demonstrandum.

Daar kan ik nog óver, moet Joke Schauvliege gedacht hebben. Wie stress heeft op het werk, mag vanaf nu een natuurcoach contacteren, om al wandelend in het bos de problemen aan te pakken. Hashtag 'levenskwaliteit', hashtag 'dewegvooruit'. #zeverinpakskes. De Vlaamse minister van Landbouw, Omgeving en het bevoordelen van de firma Essers laat voor één keer geen bos omhakken, maar ze ziet er de bomen duidelijk niet meer door. Een natuurcoach, verdorie. Welke opleiding zou zo'n onverlaat hebben gekregen? Waar zal de 510 euro die de Vlaamse overheid daarvoor pér geval zal ophoesten begrotingsgewijs gehaald worden? Wie controleert er of dat gesprek echt helpt? In de krant lees ik: "Vind hier eens iets in het bos dat een mooi beeld geeft van wie jij bent." En: "Kijk eens naar dit kleine boompje en vertel wat je hierbij voelt." Ik denk: ik neem een afgewaaide tak, liefst een hele dikke, en begin er die natuurcoach mee te slaan. Weg stress.

Om in de sfeer te blijven: wat zijn de mensen die ons moeten besturen toch geweldig goed in het afzagen van de tak waarop ze zitten. Een wijsheid van de deze week gefêteerde Herman De Croo, vijftig jaar volksvertegenwoordiger: "Je mag de tak afzagen waarop je zit, maar nooit tussen jou en de boom."

Een natuurcoach, verdorie. Qua homeopathische politiek kan dit tellen. Ondertussen worden noodzakelijke maatregelen verdund tot op het niveau dat ze niets meer voorstellen. Iemand nog iets gehoord over 'werkbaar werk', of kan die discussie de boom in?

***

Ik weet het, ik schreef hier vorige week nog dat we wat vriendelijker moeten zijn voor de politiek, maar de actualiteit noopt me daar niet toe. Mocht ik ijdel zijn, dan zou ik kunnen vermoeden dat vooraanstaande politici mijn blogpost van vorige week hebben gelezen en per se willen aantonen dat ze écht wel dom en kortzichtig zijn. Maar wellicht zijn sommigen dat gewoon zo al.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post791

Wit konijn

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, april 21, 2018 13:48:21

Het is weer de tijd van de witte konijnen. Minder dan een half jaar voor verkiezingen komen die vrolijk uit Vlaamse velden gehuppeld om op een net wel/net niet-verkiesbare plaats van een politieke lijst te gaan staan. Tom Dice en zijn gitaar komen op voor Groen in Eeklo, kwamen we deze week te weten. Aron Berger komt niet op voor de CD&V in Antwerpen, al was dat wel de bedoeling.

O ironie, in de stad die haar naam dankt aan een handwerpende held kwam een man die weigert vrouwen een hand te geven enkele etmalen lang in het oog van een stormpje in een glas Scheldewater te staan, zij het dat stormpjes in de politiek tegenwoordig dankzij de media altijd de indruk geven dat ze een tsunami veroorzaken. Uit respect, doet de heer Berger dat niet, vrouwen een hand geven. Respect voor de vrouw, begrijp hem niet verkeerd. Dezelfde man bleek een tijdje geleden losse handjes te hebben gehad, want hij zou een oude, zieke man een kleine dertigduizend euro te hebben afgetroggeld. Hij werd schuldig bevonden door de rechtbank van eerste aanleg. Nu zou je kunnen veronderstellen dat een politieke afdeling nieuwe kandidaten uitvoerig screent (tik op Google de naam van de potentiële politicus in en je komt vrij snel dingen te weten), maar neen, hoor. Wisten ze niet.

Nu vind ik de reden om te weigeren handjes te schudden met leden van het andere geslacht heel flauw: het doet sterk denken aan religieus fundamentalisme, is dat waarschijnlijk ook. Maar als ik met mijn beste vrienden afspreek, schudden we ook zelden handjes. We begroeten elkaar met een zwaai en een kwinkslag en doen alsof we het vorige gesprek gewoon voortzetten, ook al zijn er ondertussen een paar maanden overheen gegaan. Veel erger is Bergers standpunt over gemengde scholen: de man noemde dat kindermishandeling. Ook dat standpunt kun je redelijk snel googelen. Zo'n man moest dus een verruimingskandidaat worden op de lijst van de Antwerpse CD&V. Enerzijds is het een fanatieke malloot, anderzijds kon de partij zo de joodse stem proberen binnen te halen. Enerzijds, anderzijds: tsjeverij van de kwalijkste soort. Vóór de luidruchtige intrede van de sociale media en de nieuwssites kwam je daar nog behoorlijk vlotjes mee weg, nu niet meer. Had de CD&V kunnen inschatten.

***

Chassidische joden zijn niet geïnteresseerd in 'de' Antwerpenaar, moet u weten. Zij leven in een eigen coconnetje, een zeer gesloten leefgemeenschap waar je niet in- of uitgeraakt. Ik kan het (een beetje) weten, want ik heb een aantal jaren gewoond vlak naast wat de lokale gemeenschap weinig minzaam 'de Jodenbuurt' noemde. Ik ging weleens naar hun favoriete bakkerij, Kleinblatt, in de Provinciestraat. Je kon er donder op zeggen dat de joodse klanten die ná jou de winkel binnenliepen, eerst werden bediend. Loop je in 'hun' buurt op het trottoir, dan zal jij moeten uitwijken naar de straat als ze druk keuvelend met drie naast elkaar lopen. In andere contexten wordt daar weleens de term 'racisme' voor gebezigd. Maar er is nu eenmaal dat bezwaard verleden, die schandvlek van de Tweede Wereldoorlog, de collaboratie en het wegvoeren naar de kampen, waar al bij al weinig verzet tegen was. Dat collectieve schuldgevoel maakt dat de joodse gemeenschap zich veel meer mag permitteren dan de moslimgemeenschap en dat de burgemeester zich graag aanschurkt tegen hen: noem het een poging tot Wiedergutmachung van iets wat niet goed te maken valt.

Zolang ze worden gerust gelaten, zijn de Antwerpse joden niet in politiek geïnteresseerd, maar 'ons kent ons' kennen ze evengoed als wij. Zullen we de zaken even benoemen? Mocht het zijn doorgegaan, Aron Berger op de CD&V-lijst, dan zou de man dat alleen maar gedaan hebben om zijn eigen achterban te plezieren. Op zich is dat niet uitzonderlijk, vele honderden kandidaten zullen dat na 14 oktober 2018 proberen te doen. Dienstbetoon is des mensen. Maar zég dat dan ook. Bruggen slaan naar de andere gemeenschappen - wat sommige analisten gaarne hadden zien gebeuren - zou nóóit de bedoeling geweest zijn van Berger.

***

Witte konijnen, worden ze genoemd: onverwachte kandidaten op verkiezingslijsten, plots uit het sociale leven geplukt om zieltjes te winnen in het stemhokje. Op zich een verdienstelijk idee, in een wereld die voordien werd beheerst door semi-nepotisme. Politiek in België, dat was heel lang een zaak van vader op zoon, af en toe vader op dochter, bijna nooit moeder op zoon of dochter. Nieuwe impulsen en inzichten welkom, anders blijf je toch maar hangen in het eigen Grote Gelijk. Alleen is de vaststelling dat politiek een stiel is, misschien zelfs een roeping, iets waar je vol moet voor gaan, een leven lang. Opportunisme is de politiek niet vreemd, maar opportunisten houden het er zelden lang vol.

Vernieuwingsoperaties lukken zelden in de politiek. Witte konijnen voegen weinig toe, of ze vluchten weg nog voor ze hun stempel kunnen drukken. Omdat de politieke mallemolen te traag rondjes draait. Omdat er te veel in achterkamertjes beslist wordt en niet in het halfrond. Omdat er zelden rechtdoor gehandeld wordt. Het is een wereld van gekronkel en gekonkel, en dat bedoel ik niet eens negatief. Democratie vereist onderhandelen, oneindig veel geduld, compromissen sluiten die liefst niet té compromitterend zijn, het grotere plaatje proberen te zien. Het algemeen belang, net wat u zegt.

***

In 1981 introduceerde de kortstondige premier Mark Eyskens Robert Vandeputte in zijn regering, de gepensioneerde gouverneur van de Nationale Bank. Op zijn 73ste kon de man als minister van Financiën weinig toevoegen. Op dat moment ontspoorde onze begroting, maar laten we dat vooral niet in de schoenen van Vandeputte schuiven. En toch: hij stond erbij, keek ernaar en verdween al snel weer in de coulissen. Maart 1993 werd Mieke Offeciers weggeplukt op de studiedienst van de werkgeversorganisatie VEV (vandaag: Voka) om minister van Begroting te worden in de eerste regering-Dehaene. Ze hield het een jaar vol, keerde dan terug naar het VEV, promotie erbovenop.

Roland Duchâtelet, gewiekst ondernemer, probeerde het een tijdje met een eigen partij, Vivant, en weldoordachte ideeën, onder meer over het basisinkomen. Hij sloot later aan bij Open VLD, werd zelfs schepen in Sint-Truiden, maar raakte gedegouteerd door de nationale en lokale politiek, en stortte zich dan maar op het voetbal. Met even weinig succes. Fernand Huts zat eind vorige eeuw vier jaar lang in de Kamer van Volksvertegenwoordigers namens de VLD. De flamboyante baas van Katoen Natie verveelde er zich steendood en gaf er de brui aan.

Zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Er zijn weinig uitzonderingen. Philippe Muyters is er een van. Minister van, onder meer, Werk en Sport in de Vlaamse regering, nu toch al negen jaar lang, voordien gedelegeerd bestuurder van Voka. Patrick Janssens deed het ook niet onaardig, als partijvoorzitter, her(uitvinder) van de sp.a en burgemeester. En, ach ja, er is ook Jean-Marie Dedecker. Brulboei van 't zeetje.

Maar het beste voorbeeld dat het in theorie wel kán, de overgang van de bedrijfswereld naar de politiek, is... Kris Peeters, die in 2004 door de CD&V als gedelegeerd bestuurder van Unizo werd gevraagd om minister te worden in de Vlaamse regering. U kent dat spreekwoord: uitzonderingen bevestigen de regel. Peeters kent blijkbaar noch de uitzondering, noch de regel goed genoeg, want wat bezielde hem om Aron Berger in te lijven? Naïviteit? De hoop dat er massaal stemmen van de al bij al kleine en nauwelijks in politiek geïnteresseerde Joodse gemeenschap naar de CD&V zouden stromen? Of wilde hij gewoon Bart De Wever vliegen afvangen, de man die zich al sinds hij op het Schoon Verdiep zit als grote vriend van de Antwerpse joden profileert en er, bijvoorbeeld, voor zorgt dat er geen vervelende affiches met schaars geklede dames in hun buurt te zien zijn. (Soumission, jawel.)

***

Een politieke carrière begint stilaan op de fameuze 'fifteen minutes of fame' te gelijken. Ze is voorbij nog voor ze goed en wel begonnen is. Dat is buitengewoon jammer en dat heeft de politiek aan zichzelf te danken (te veel gekronkel en gekonkel). En aan ú. U, kiezer, bent zo wispelturig als een veertje in de wind. De man of vrouw die ooit het halve scheldwoord polletieker heeft bedacht, zou (wellicht postuum) gesanctioneerd moeten worden, vanwege de negatieve connotatie die eraan vastkleeft. Ooit was politicus een beroep met aanzien. Nu ben je als politicus per definitie verdacht. Resultaat is dat politieke partijen moeite hebben om hun lijsten kwalitatief te vullen. Kneusjes genoeg, aan opportunisten geen gebrek, maar zeer zelden een witte raaf. Dan maar op zoek naar witte konijnen, maar die vluchten pijlsnel terug naar hun veilige holen.

Politicus zou terug een eerbaar beroep moeten worden, vertrekkend vanuit een ideologie en een volwaardig programma, weg van de kretologie en de scheldtirades in 280 tekens. Of we dat nu willen of niet, we hebben de politiek nodig. En zij ons.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post790

Gewoon doen

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, april 07, 2018 12:11:15

Gewoon doen. Eigenlijk vind ik dat, in alle eerlijkheid, een prima politieke slogan, vanwege die dubbele boodschap. Gewóón doen en gewoon dóen, u heeft dat er zelf ook wel in gelezen. Toch kreeg de partij die de slogan liet bedenken, Open VLD, de hele sociale mediameute over zich heen. Hoongelach van hier tot in Pyongyang, en terug. Twitteraars zijn ongenadig hard, bij momenten. Bij steeds meer momenten, moet dat eigenlijk zijn.

Ons wantrouwen tegenover de politiek is - behalve bij diehard-aanhangers van de N-VA - bijzonder groot. Alleen de grootste partij van Vlaanderen kan zich nog zowat alles permitteren. Helfies lanceren, bijvoorbeeld. De medestanders steken dan ook spontaan hun hand op. Dat de tegenstanders er de spot mee drijven, ach: haters gonna hate. Andere partijen krijgen niet zoveel krediet, zelfs niet - en misschien vooral - van hun eigen achterban.

De oorzaak moeten we niet ver zoeken. De traditionele partijen - en voor één keer reken ik de N-VA daar niet toe, ook al is ze dat in de praktijk wel al geworden - weten van geen hout nog pijlen te maken, laat staan dat ze woorden in een geschikte slogan kunnen gieten. Hoe socialistisch is de sp.a nog? Hoe christelijk de CD&V? Hoe liberaal Open VLD? Het kiezerskorps van die partijen kalft steeds verder af. Op 31 maart 1968, precies vijftig jaar en een week geleden, behaalden de nog unitaire traditionele drie gezamenlijk 80,6 procent van de stemmen. De Volksunie - pleegmoeder van de N-VA - beleefde haar grote doorbraak: 9,8%, goed voor twintig volksvertegenwoordigers, twaalf meer dan bij de vorige stembusgang. Op 25 mei 2014 kwamen CD&V, cdH, Open VLD, MR, sp.a en PS samen uit op 56,5%, 24,1 procent minder dan destijds. De N-VA kwam, federaal, uit op 20,3%, meer dan het dubbele van de Volksunie van toen. En daarnaast is er de versnippering, want groene en extreemrechtse partijen waren er destijds nog niet in het parlement, en de communisten waren in '68 al in vrije val.

Kiezers terugwinnen doe je ofwel door beleid (gewoon dóen), ofwel door een geloofwaardig en realistisch programma uit te bouwen met oog voor de ideologische onderbouw (gewóón doen). Daar slagen de traditionele partijen al vele jaren niet meer in. En dat maak je niet goed door een goed gevonden slogan, die hooguit een tijdelijk effect kan ressorteren. Bovendien: het prima 'Gewoon doen' volgt na de belabberde pogingen 'Mensen hebben vleugels' en 'Goesting in de toekomst'. De Open VLD had beter vier jaar geleden een beetje gewoon gedaan, in plaats van nietszeggende zinnetjes te brouwen.

Gewoon doen. Eigenlijk is dat een prachtige metafoor voor wat de gewezen Grote Drie al jaren fout hebben begrepen. Je moet niet de anderen achternalopen en proberen een kruimeltje mee te pikken van andermans electoraal succes door een beetje naar (extreem)rechts of (f)links op te schuiven. Dat is zowel op korte als op middellange termijn contraproductief. De kiezer doet weleens iets doms, maar niet altijd en zeker niet de hele tijd. Back to basics, daar komt het op neer. Maar dan moet je je als partijbons natuurlijk nog wel herinneren wat die basisprincipes waren... Misschien nog eens de beginselverklaring lezen? Gewoon dóen!



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post788

Eergevoel

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 24, 2018 13:13:54

Mmm, zou ik vandaag iets schrijven over de niet zo excellente excellentie Steven Vandeput of zijn al evenmin uitblinkende Vlaamse collega Sven Gatz? In geval van twijfel, dan maar de twee, zei een niet nader geïdentificeerd stemmetje in mijn hoofd.

***

Die ochtend tijdens een intercontinentaal telefoongesprek.

"Sven, we gaan bloeden, je moet iets doen. Adverteerders zullen weglopen."

"Ja, maar, ik kan als liberaal toch moeilijk mensen verplichten om naar reclame te kijken?"

"Komaan, Sven, het is dat of het einde van commerciële televisie!"

Die avond in de media.

"We zullen het doorspoelen van reclame tijdens het uitgesteld kijken verbieden."

***

Dat een liberale minister van Media van nature vriendelijk is voor commerciële media is op zich geen probleem. Samen met de chronisch ontevreden christendemocraten, die vonden dat té kritische post-'68-journalisten van de openbare omroep hen voor de voeten liepen, zetten de liberalen in de tweede helft van de duistere jaren tachtig van de vorige eeuw de deuren immers wagenwijd open voor commerciële televisie. En in het kielzog van de gedoogde vrije radio's kwamen ook door reclame-inkomsten gedreven radiostations eraan. Het werd een ramp (Big Brother, Temptation Island, algehele verkleutering, BV's van het zevende knoopsgat in een eindeloze stoet panelprogramma's, gewauwel in de ether, ...). Het werd een zegen (de VRT die gedwongen werd zichzelf heruit te vinden, de opflakkering van de Vlaamse beeldcultuur, Moeder, waarom leven wij?, De laatste getuigen, Twin Peaks, Wat als?, Safety first, ...).

Maar dat net een liberaal de vrijheid van de individuele kijker wil beperken, is natuurlijk een paar bruggen te ver, zo vond ook het Orakel van Aarschot, in het gewone leven voorzitster van de partij van die Gatz. "Het liberalisme heeft als uitgangspunt zo veel mogelijk vrijheid van het individu zolang hij de vrijheid van anderen niet beperkt," klinkt de definitie. Wat Gatz voorstelde, was het tegenovergestelde daarvan. Het deed me denken aan het slothalfuur van A Clockwork Orange, waarin Alex de Large (Malcolm McDowell) verplicht wordt met letterlijk opengesperde ogen naar de vreselijkste beeldfragmenten te kijken, zodat hij - de moordlustige nozem - zou kunnen genezen. (En als dat niet lukte, hadden de autoriteiten hem tenminste toch een koekje van eigen sadistisch deeg kunnen geven.)

Is het dát wat Gatz wil? Mensen die tegen hun zin naar reclamespots kijken? Wil hij eventueel nog een stap verder gaan en krantenlezers verplichten om elke pagina te doorploegen, schaarse advertenties inbegrepen? Kunnen we straks op het internet niet meer scrollen zonder eerst die blitse top topical gezien te hebben? Sire, zijn er nog liberalen?

Wie al eens de moeite doet om Vlaamse reclamespots te bekijken of te beluisteren, weet wat ik bedoel. Ongeïnspireerd, zoutloos, humor om vooral niet mee te lachen: het is ergernis- en deerniswekkend. Kijk en luister af en toe eens naar de STER-reclame op de Nederlandse tv en radio, het verschil is aanzienlijk. Spitsvondig, vaak écht grappig, gedurfd: ik blijf soms hangen bij zo'n spot, voel dan niet eens de aandrang om snel door te spoelen. Bij ons krijg je grijze saaiheid, bedacht door vermeende grapjurken, daarna flink afgezwakt door opdrachtgevers die vooral niemand tegen de borst willen stuiten, vervolgens van elk scherp randje ontdaan door het reclamebureau, met als resultaat bloedeloze antireclame, met uitzondering dan van de basstem van Guy Mortier, die ochtend op de radio.

Als mensen niet naar reclame willen kijken, dan komt dat omdat ze a) geen zin hebben in flauwekul, b) geen tijd hebben voor flauwekul, en c) hechten aan hun vrijheid die hen toelaat om te ontsnappen aan flauwekul. Als een minister het doorspoelen wil verbieden, dan is dat dus niet meer of niet minder dan flauwekul. Dan vraag je je af of zo iemand wel mediaminister kan blijven.

***

Die ochtend op het partijbureau.

"Verdomme, Steven zit nu echt wel in de put. Verdient hij ons vertrouwen nog?"

"We zullen hem niet laten vallen, dan lijden wij ook gezichtsverlies. Kunnen we niet iets bedenken om de aandacht af te leiden?"

"Zeg, de informatie werd gelekt via de socialisten, kunnen we niet...?"

Die avond in alle media.

"Het is de schuld van de sossen!"

***

Makkelijk zat, dat riedeltje. Alles wat in het verleden fout liep, is de schuld van de sociaaldemocraten. Alles wat vandaag fout loopt? Schuld van de socialisten! Alles wat in de toekomst fout zal lopen, daar kun je donder op zeggen: de sossen, uiteraard. Dat de minister van Defensie intussen de minister van Defenestratie is geworden, omdat de hoogste militaire top cruciale informatie verborgen hield voor hem, wordt dan even bijzaak. De perceptie moet zijn dat hij een slachtoffer is, en geen onbekwame bestuurder die op zijn eigen kabinet en in de kringen die hij geacht wordt aan te sturen, doodgemoedereerd gepasseerd wordt. Alsof hij niet bestaat. Zo bekijken ze dat allicht ook bij de luchtmacht: hoe lang zit die passant daar nog?

Deze minister is aangeschoten wild, hij zal nooit nog de geloofwaardigheid (her)winnen om dat departement te leiden, hoeveel sossen je ook in diskrediet probeert te brengen. In het Engels heet dat 'a lame duck', een zwakkeling. Wie gelooft die man nu nog?

Het zou met VDB niet waar geweest zijn. Die zou zelf een hand gehad hebben in gefoefel en gesjoemel. "Ik heb de vliegtuigen zien vliegen en ze vliegen goed," zei die ooit op een vervelende vraag van een lastige reporter. Als ik me goed herinner ging dat over de aankoop van de F-16's. Ha, Vanden Boeynants: zo corrupt als de pest, maar hem zou de legertop nooit belazerd hebben. VDB leidde zijn departement met ijzeren hand en geopende bankrekening. VDP is VDB niet. Een regeringsmededeling door VDB, daar bleef je naar kijken. Een regeringsmededeling door VDP, zou je zo snel mogelijk willen doorspoelen. Misschien een ideetje voor de Vlaamse mediaminister: de herinvoering van de regeringsmededeling, doorspoelen verboden! A Clockwork Blue.

***

Om de eer aan jezelf te kunnen houden, moet je natuurlijk in de eerste plaats een eergevoel hebben en in de tweede plaats een eer die het waard is om verdedigd te worden.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post786

DNA

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 03, 2018 13:17:13

Je moet het de vertegenwoordigers van de grootste partij van Vlaanderen nageven: qua top topical-reacties zijn ze onovertroffen. Inhaken op de actualiteit wordt hen ingegeven door een alert communicatieteam. Dus is het niet verwonderlijk dat aan het eind van een week waarin Kendrick Lamar een kleine aardverschuiving veroorzaakte op de grens van Merksem en Deurne, een concert dat overigens opende met DNA, een N-VA-politica uitpakt met een ideetje om van alle pasgeborenen een DNA-staal af te nemen. 'Ideetje', geen wetsontwerp of -voorstel, geen uitgewerkte resolutietekst, geen doorwrocht opiniestuk in een toonaangevende krant. Neen, een ideetje, uit de mond van een minder bekende volksvertegenwoordiger, niet herhaald door een partijkopstuk: even peilen van waar de wind komt en dan beslissen of er voldoende steun is om ermee door te gaan, waarna de grote namen het zullen overnemen of het ideetje in de prullenmand terechtkomt, bij al die andere ideetjes.

Er moet een nationale DNA-databank komen, riep de procureur van Veurne, een ideetje dat de bekende strafpleiter Walter Damen wel genegen is, waarna federaal parlementslid Kristien Van Vaerenbergh het overnam. Ik heb haar even moeten wikipediaën en moest vaststellen dat ze zowaar een kwartiertje van mij vandaan woont, in het doorgaans idyllische Pajottenland. Zou ze naar het concert van Kendrick Lamar geweest zijn, opgehitst door die begintonen, "I got, I got, I got, I got- / Loyalty, got royalty inside my DNA / Cocaine quarter piece, got war and piece inside my DNA / I got power, poison, pain and joy inside my DNA / I got hustle though, ambition flow inside my DNA", vroeg ik me af.

Want, uit dat DNA kun je veel afleiden, zeggen mensen die veel slimmer zijn dan ik. Of je later zwaar ziek zult worden, bijvoorbeeld. Of er een crimineeltje in die jonge botten huist, wie weet wel zo'n ettertje dat later zichzelf zal opblazen in een vol metrostation. Stel dat we die dader snel kunnen opsporen dankzij het DNA dat we uit zijn peuterbotten hebben gepeuterd... Geweldig, toch?

"I got dark, I got evil, that rot inside my DNA / I got off, I got troublesome heart inside my DNA."

Van Vaerenbergh kreeg al snel bijval van Raf Terwingen, federaal volksvertegenwoordiger voor de CD&V. "In deze decennia primeert veiligheid op privacy," liet hij optekenen in Het Nieuwsblad. Hoezo, 'in deze decennia', dacht ik meteen. Was veiligheid voordien dan minder belangrijk? Leven we nu in onveiliger tijden dan vijfentwintig of vijftig jaar geleden? (Het antwoord is neen, u moet die gegevens zelf maar even opzoeken.) En is het eigenlijk nog wel nodig om te benadrukken dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vierkant tegen zo'n DNA-databank is, of zijn die hoge dames en heren definitief gecatalogeerd als 'wereldvreemde juristen'?

We hebben leren leven met het opofferen van onze privacy. Facebook weet meer over ons dan onze vrienden en familieleden. We ontvangen mails met voorstellen op maat, omdat Het Internet heeft ontdekt dat we veel tijd steken in een welbepaalde dure hobby. Big Brother kijkt over onze schouder mee. Voor advocaat Walter Damen is dat net een extra reden om dat DNA-staal af te staan, want het "maakt echt niet veel verschil meer." Van Vaerenbergh en Terwingen, beiden eveneens advocaat, knikken. Dat de N-VA nog niet zo lang geleden met een standpunt op de partijwebsite liet weten dat het "radicaal tegen een databank voor alle burgers is", och ja, de mensen vergeten dat wel. Denk aan artikel 1 van de statuten, een beetje opportunisme moet kunnen.

Ik las nog in Het Nieuwsblad, zonder aanhalingstekens maar het had een citaat kunnen zijn: "Het zou bovendien zorgen voor een ontradingseffect. Wie weet dat zijn of haar gegevens ergens liggen opgeslagen, denkt twee keer na vooraleer een misdaad te begaan." A ja? Je gaat er de zelfmoordterroristen niet mee tegenhouden, vermoed ik. Kan het hen wat schelen dat we post mortem te weten komen wie ze zijn. En wie echt ver heen is op het pad van de misdaad, ligt daar heus niet wakker van. Zou het Renaud Hardy hebben kunnen tegenhouden?

"Bitch, your hormones prolly switch inside your DNA / Problem is, all that sucker shit inside your DNA / Daddy prolly snitched, heritage inside your DNA / Backbone don't exist, born outside a jellyfish, I gauge."

Ja, maar uw DNA wordt veilig opgeslagen in een centrale databank, niemand kan daar aan, klinkt een argument pro. Ik durf te wedden dat ietwat intelligente hacker al heel snel toegang zal hebben tot die gegevens. En als het dan ook nog eens een onethische hacker is, zal hij die met veel plezier doorverkopen aan de hoogstbiedende. DNA als handelswaar.

Bovendien: stel nu dat een meerderheid in het parlement dit goedkeurt en dat iedereen voortaan van na de eerste schreeuw weet welke ziekten hij of zij onder de leden heeft, wíl je dat dan weten? Móet je dat dan weten? Behoort dat soort informatie niet tot het strikte privé-terrein, waarop iedereen op volwassen leeftijd maar voor zichzelf moet uitmaken hoeveel hij of zij wil prijsgeven qua privacy? Partijen die zich openlijk afkeren van besnijdenis van jonge jongetjes pleiten nu voor het afstaan van DNA, heel vreemd. Oké, pijnloos, dat wel, in tegenstelling tot die besnijdenis, maar kun je dat een pasgeborene aandoen, wetende dat het net zogoed onomkeerbaar is?

Ach, er zijn al veel ideetjes de revue gepasseerd, het ene al gekker dan het andere, sommige zijn zelfs in wetteksten gegoten, andere belandden in de vergeetput met losse gedachten. Best mogelijk dat die DNA-databank niet verder geraakt dan die vergeetput. Maar het is goed om af en toe ¡No pasarán! te roepen. Tot hier en niet, nooit!, verder.

Benieuwd of dit wordt opgepikt door de King Kunta van de politiek. Misschien toch ook eens kijken naar de rest van de setlist van Kendrick Lamar, daar stond onder meer HUMBLE tussen. Al wanen heel wat van onze politici zich tegenwoordig een GOD in het diepst van hun gedachten, waarmee we bij het enige bisnummer van Lamar zijn aanbeland.

Ik loop nog liever de rest van mijn leven met een vergiet op mijn hoofd rond, dan dat ik vrijwillig een DNA-staal afsta.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post783

MacMerkel (Hé Hé!)

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, juni 03, 2017 12:56:51

Stomme idioot, narcist van al die Staten,

tweetende malloot, Bannonkop vol gaten

kikvorst, potentaat

hansworst, orangeade

dommeclimatechangeontkenner

arrogante volksmenner

Hé hé, wat 'n feest,

lang genoeg beleefd geweest!

(vrij naar Hé Hé van Jan De Wilde)

***

De démarche van Trump zal Europa verenigen, lees je nu overal. Dat dacht ik eerst ook. Macron en Merkel, ze zaten weer op één as. Het is wachten tot iemand hen 'MacMerkel' gaat noemen. (Hé hé, 't is gebeurd!) Onze Charles Michel, de brave man, sprak de Amerikaanse president rechtstreeks aan op Twitter: hij veroordeelde diens mededeling dat Amerika uit het klimaatakkoord van Parijs zal stappen. Zelden onze premier zo weten roepen, al kan dat met die tijdelijke doofheid te maken hebben. Maar de Europese Unie, dat is ook Orbán en nog wat van die potentaten. Malloten. Bokkenrijders. Hobbelpaarden van Troje die zich in de Europese burcht gewurmd hebben. Nee, die eenheid is nog niet voor morgen, zelfs niet als straks de Britten de unie zullen hebben verlaten. Europa is nog lang niet verenigd, net zomin als dat de Verenigde Staten een (h)echte unie vormen. Verenigd is een adjectief, dat staat er als aanvulling, om iets te omschrijven. Verenigen is een werkwoord.

***

Hé hé, dat lucht op, ram het in hun domme kop!

***

Die Macron, daar gaan we nog van horen. Links-liberaal en ook wel een beetje gladde aal. Werd verkozen omdat de Fransen die andere kandidate niet wilden, eerder dan om zijn eigen welomlijnde ideeën, want die is hij nog volop aan het ontwikkelen tegen de parlementsverkiezingen. Stapte na zijn overwinning naar het spreekgestoelte op de tonen van Ode an die Freude. Hij verkoos Ludwig van Beethoven boven Claude Joseph Rouget de Lisle, de Europese hymne boven de Marseillaise, Europa boven Frankrijk. C'est symbolique, quoi! En na de speech van het oranje gevaar in het Witte Huis tweette hij: 'Make this planet great again'. Een Franse president die verder denkt dan de eigen landsgrenzen, c'est remarquable. Hoopgevend, voor het Europese project. De weerbarstige Britten eruit, de Fransen er terug helemaal in. En avant la musique!

***

Hé hé, zie je wel, die daar springt al uit z'n vel!

***

We hebben nood aan méér Europa, niet minder. Europese Unie, bedoel ik dan, want meelopers die alleen maar een graantje van de economische eenheid willen meepikken kunnen we missen als de builenpest. De nieuwe generatie leiders (veertigers zonder buikje en een voluntaristisch Mädchen) zal het moeten rechttrekken. Los van Amerika, weg van het Verenigd Koninkrijk. Zoals een volksvertegenwoordiger ooit op een nogal ongepast moment riep: "Vive la République d'Europe!"

***

Hé hé, wat 'n lol, ik viel even uit m'n rol.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post774

Volksvijand nummer 1: het volk

PolitiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, april 22, 2017 13:37:44

Vergeet de tegenstelling links-rechts. Of beter: vergeet ze niet, parkeer ze even langs de kant van de weg, u mag zelf bepalen of het de linker- dan wel de rechterzijde van de politieke straat wordt. Vergeet, in België, ook even de tegenstelling Vlaanderen-Wallonië, ook al valt er op basis van talloze feiten te concluderen dat dit een tweesporenland is. De schisma's van vandaag hebben weinig te maken met ideologie en dat is waar ideologen, sociologen, culturologen, politicologen en allerlei andere -logen zich voortdurend op miskijken. Ze proberen verkiezingsuitslagen en polls te verklaren aan de hand van inhoud en concrete gebeurtenissen, en daar gaat het nauwelijks nog over.

***

Enter: het schisma steden versus platteland. De kloof tussen burgers die leven in (middelgrote tot grote) steden en burgers die wonen op wat gemakshalve als 'de buiten' wordt aangeduid, wordt steeds groter. Zie: brexit, presidentsverkiezingen in Amerika, referendum in Turkije. In de steden werd doorgaans gestemd op basis van redelijkheid, op het platteland telde het buikgevoel. (Ik vat het even kort door de bocht en arrogant samen.) Dus stemden mensen die niet in de steden woonden extreem conservatief: tegen het lidmaatschap van de Europese Unie, tegen het 'establishment' (wat dat verder ook moge betekenen, met een presidentskandidaat die stinkend rijk was en zich fiscaal inciviek gedroeg), tegen democratische verworvenheden. Maar wel vóór isolationisme, protectionisme en een dictatoriaal leiderschap, hoe contradictorisch dat ook mag lijken en klinken in een wereld die steeds kleiner lijkt te komen.

Kiezers op het platteland kiezen liever voor wat ze in het verleden kenden en waar ze een vaak vals nostalgisch gevoel aan overhielden, dan dat ze een blik in de toekomst werpen. Liever een sterk leiderschap dan twijfel. Liever luide roepers dan stille werkers. Liever doeners dan denkers. Politieke ideeën worden bedisseld in machtscentra, niet bij hen in de buurt, op de buiten. Misschien moeten we hen voortaan wel buitenlanders noemen. Dat schept een band met andere uitgeslotenen.

***

Interludium. In Vlaanderen speelt die tegenstelling steden-platteland minder, vanwege twee redenen: stedelingen werden in een niet zo ver verleden naar het platteland gejaagd (daarbij geholpen door een gebrek aan ruimtelijke ordening) en brachten hun stedelijke mentaliteit mee, én de aloude verzuiling. Zeg maar: de CVP-staat, die mensen van de wieg tot het graf aan zich probeerde te binden en daar meer dan veertig jaar vlekkeloos in slaagde. Dus wordt er bij ons op het platteland voorlopig nog minder extreem gestemd dan elders in de wereld.

Ik ben geboren in Merksem, toen nog een gemeente die apart van Antwerpen functioneerde, maar woon al zesentwintig jaar in het Pajottenland. Op de buiten. In de vorige gemeente waar we resideerden kwam er op zeker moment een houten barak op een kleine parking naast ons huis te staan. Een frituur, zo bleek. Zonder vergunning. Zonder de buurt te consulteren. Zonder toestemming te vragen. Na de eerste avond dat het ding open was, vonden we een halve curryworst in de brievenbus. Er piste al eens een zatlap tegen de zijgevel. Auto's stationeerden voor onze garage en als je in het frietkot aanschuivende chauffeurs daarop attent maakte, bekeken ze je vies en maakten ze pas na drie — steeds minder beleefd wordende — aanmaningen aanstalten om hun auto vijf meter te verplaatsen. Maar de burgemeester, al jaren aan het hoofd van een volstrekte meerderheid (en twintig jaar later nog altijd), greep niet in en probeerde te verzoenen, onder het motto: iedere kiezer is er één. "Och, ge kunt toch niets hebben tegen een kleine, lokale zelfstandige die een frituur wil beginnen?" Nee, maar je kunt wel iets hebben tegen mensen die zonder toestemming overlast beginnen te veroorzaken. Dan maar een brief gestuurd naar de nationale voorzitter van die partij, die — o voorspelbaarheid — aanraadde om de zaak uit te praten met... de burgemeester. Kastje. Muur. Dat is Vlaanderen ten voeten uit: dienstbetoon voorop, iedereen proberen tevreden te houden, maar als het moet toch de kant kiezen van een plaatselijke neringdoener en de inwijkeling op zijn plaats te zetten. Ik voelde me toen als een migrant: assimileren zult gij, inclusief het aanvaarden van pesterijtjes en corruptie op lokale schaal. Onze waarden en normen en zo. Wat ik wil zeggen: de mentaliteit tussen stedelingen en buitenmensen verschilt enorm. En zal dat ook blijven doen, hoeveel stedelingen ook migreren naar de buiten. Of omgekeerd, al gebeurt dat zelden.

***

Enter: het schisma jong versus oud. Opnieuw: dat nostalgisch stemgedrag. Met oogkleppen terugkijken op hoe het vroeger was. Ouderen zijn al snel geneigd om 'Vroeger was het beter' te zeggen, waarbij ze al wat fout liep met de mantel der vergane liefde bedekken. Jongeren krijsen 'Nu is het aan ons!' en dat schrikt die ouderen dan weer af. De tijd dat jongeren aan tafel hun mond moesten houden en vooral geen dwarse standpunten mochten innemen, ligt al een poos achter ons, maar heel wat ouderen kijken daar met enige nostalgische verlangens op terug. Die goede ouwe tijd, de tijd van toen, toen ze het nog voor het zeggen hadden. Groot-Brittannië uit de Europese Unie stemmen is als een oude ezel die met zijn allerlaatste krachten de jonge ezel een stamp geeft, om hem op afstand te houden en een levenslesje te leren. Hé, ik ben er nog. En ge zult naar mij luisteren!

***

Enter: het schisma elite versus plebs. U moet vandaag het interview met Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten in Het Laatste Nieuws maar eens lezen. Daarin zegt ze onder meer dat ons, westers, denken superieur is aan dat van de rest van de wereld. Los van het zelfgenoegzame dat hieruit blijkt, geeft dit perfect weer hoe al wie niet denkt zoals de zogeheten westerse elite hier gecatalogeerd wordt: als een stel minkukels. Boeren, zeg maar. Als weinig geïnformeerde, nauwelijks geïnteresseerde burger zou je voor minder je kar keren en je afzetten tegen het politieke establishment. Wat denkt die Rutten wel? Wat dacht die Clinton wel? En die Cameron? Natuurlijk is Gwendolyn Rutten pakken intelligenter dan de doorsnee Vlaming, maar door precies dit te benadrukken doet ze iets wat bijzonder onintelligent is: ze kakt op de mensen. In eerste instantie op al wie pro andere ideologieën en religies is, maar het gaat veel verder dan dat. Wellicht dacht ze: ik moet ook iets zeggen in het opbod tegen de vreemdelingen, stel je maar eens voor dat zo'n pittige tante de Open VLD in een zondagsblad een moslimpartij zou noemen.

Ik zag deze week een cartoon waarop je twee verplaatsbare toiletten bovenop elkaar gemonteerd ziet. Op de bovenste stond er 'Politicians' op de deur, op de onderste 'Voters'. De (grote) boodschap is duidelijk: politici kakken op kiezers. Ze doen beloften die ze in de verste verte niet kunnen waarmaken. Ze kondigen grootse plannen aan waarvan ze weten dat die geen schijn van kans maken. Ze roepen A en denken tegelijk B. Burgers zijn niet altijd even slim, soms zelfs ronduit dom, als ze tegen hun eigen belangen in stemmen bijvoorbeeld, maar Abraham Lincoln indachtig kun je niet de hele tijd doen alsof ze achterlijk zijn. Dat wreekt zich uiteindelijk, in het stemhokje. Ik herhaal: brexit, presidentsverkiezingen in Amerika, het stemgedrag van de Turkse Belgen (of Belgische Turken, zo u wil).

Niets of niemand is superieur, dat zou de basis van het liberalisme moeten zijn, dacht ik zo.

***

Enter: het schisma 'the winner takes it all' versus representatieve democratie. Brexit en Trump waren alleen maar mogelijk in samenlevingen die hebben gekozen voor het 'the winner takes it all'-principe. Zo'n samenleving dreigt Turkije op korte termijn te worden, nu Erdogan een nipte 'Ja' heeft gekregen op zijn referendumvragen. Dat voordeel hebben wij tenminste: hier is dat ondenkbaar. Hier moeten partijen op zoek gaan naar raakvlakken. Tezelfdertijd is dat ook de extreme zwakte van ons democratische systeem. Door de verregaande versnippering — zie ook: Nederland na de verkiezingen — wordt het steeds moeilijker om raakvlakken te vinden. Tussen twee partijen gaat dat nog. Met drie is dat lastiger, met vier quasi onmogelijk. Terwijl 'the winner takes it all' het risico inhoudt dat één leider of één partij onherstelbare schade aanbrengt aan het sociale en economische weefsel, houdt ons systeem het risico in dat er niet meer geregeerd kán worden. Ook dit heeft niets met de links-rechts-tegenstelling te maken. Kijk maar naar het gekibbel in de (centrum)rechtse regeringen die wij vandaag hebben.

De representatieve democratie hikt tegen haar beperkingen aan. Maar als we morgenavond de uitslag van de Franse verkiezingen te horen krijgen en over veertien dagen de winnaar van de tweede ronde bekend is, zullen we ons gelukkig prijzen dat we zo'n ingewikkeld systeem hebben. Churchill had gelijk: democratie is een slecht systeem, maar er is niets beters. Politiek zit met een constructiefout. 't Is als een Ikea-kast die je moet ineenschroeven terwijl er een paar vijzen ontbreken. Helaas kun je met de politiek niet terug naar de winkel om haar om te ruilen. Dus blijf je maar luidop vloeken. (En op je handen timmeren.)

***

Een paar dingen kun je wel al heel snel bijsturen. Eén: schaf de opkomstplicht af. Ik schreef het hier eerder al (ooit vormde het de kern van mijn eerste blogpost op deze plek): zorg ervoor dat mensen gemotiveerd gaan stemmen. Niet dat dit per se de uitslag zal bewerkstelligen die u of ik het liefst zouden zien: daar gaat het niet om. Het gaat erom dat kiezers met goesting naar het stemhokje moeten trekken, gemotiveerd, liefst ook een beetje geïnformeerd. Niet vanuit een misplaatste burgerplicht of omdat het nu eenmaal moet, maar omdat ze dat zelf willen. Als er dan een regering totstandkomt die een beleid voert dat haaks staat op mijn ideeën, zou ik daar veel beter mee kunnen leven. Dan weet ik pas écht dat ik tot de minderheid behoor.

Twéé: voer stemrecht in vanaf zestien jaar. Er bestaat geen pensioenleeftijd voor kiezers, waarom is er dan wel een minimumleeftijd? Waarom zouden jongeren niet mee over hún toekomst mogen beslissen? Iemand die op 25 mei 2014 17 jaar en 364 dagen oud was, mocht toen niet gaan stemmen. Maar diezelfde jongeling zal bij de volgende verkiezingen, normaal in mei 2019, bijna drieëntwintig zijn en geconfronteerd geweest zijn met beslissingen die zijn toekomst mede zullen bepalen. Als we senioren, terecht, laten meekiezen, dan moeten we junioren ook bij het democratische proces betrekken, hen het recht geven om over hun toekomst te stemmen.

***

Bescheidenheid en vastberadenheid zijn schone deugden, ook in de politiek. Politici moeten ideeën hebben, een ideologie verdedigen, consequent handelen, maar ze vergeten al te vaak dat de burger niet zit te wachten op verbaal spektakel, gehakketak of betweterigheid. Politici zijn geen superieure wezens, noch uitverkorenen. Het zijn net mensen, met hun kwaliteiten en hun gebreken. Alleen dringt dat besef te zelden door. Gaan ze zich niet alleen superieur voelen, maar zich ook zo gedragen. En zo worden ze brutaal geconfronteerd met hun eigen onvermogen en vervelend stemgedrag. Zo wordt Het Volk volksvijand nummer één.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post768
Volgende »