Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Got to go where the love is!

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 12, 2019 13:13:28

Even recapituleren. Student richt Vlaamsnationalistisch, extreemrechts actiegroepje op. Beperkte bekendheid. Spreekt zich via de sociale media uit over de geslachtsverandering van een journaliste bij de commerciële omroep, dat we dit allemaal niet zomaar normaal moeten vinden. Wordt plots opgevoerd in een duidingsmagazine als iemand met een uitgesproken mening over de transgenderproblematiek. Wakkere journalist op een andere redactie denkt: hé, wie is dat en wie is dat clubje dat hij vertegenwoordigt? Hij gaat op onderzoek. Andere journalist gaat de jongeman interviewen omdat hij 'nieuwsgierig' is. Geeft hem verschillende pagina's in een prestigieus weekendmagazine. Een forum, zeg maar. Een half jaar later heeft de wakkere journalist zijn reportage klaar. Spraakmakend, onthullend, verbijsterend. Journalistiek op topniveau. Relevant. Maar de student weet zijn aanhang nog uit te breiden. En krijgt nog meer persaandacht. En wordt nu lijsttrekker voor een extreemrechtse partij. Noem het gerust: thuiskomen, al wil hij nog altijd dat mensen hem aanspreken met 'onafhankelijke'. Krijgt vervolgens weer uitgebreide persaandacht en gebruikt die om te kappen op de media die hem die aandacht geven.

Vat ik het zo goed samen, wat er de afgelopen week en, bij uitbreiding, het afgelopen jaar is gebeurd? Mijn oordeel: sommige media hebben zich gedragen als Dokter Frankensteins en creëerden een monstertje. Goed dat het fascistoïde clubje ontmaskerd is — niet dat het helpt, de populariteit stijgt alleen maar, maar dat kan je de wakkere journalist niet euvel duiden: hij heeft zijn job gedaan. (Hij wel!) —, maar waarom moest dat jonge heerschap worden opgevoerd omdat hij een mening had over transgenders. Wat is zijn expertise? Wat is zijn maatschappelijke visie hierop? Ik zal het u zeggen: hij heeft er geen, hij uit gewoon een populistische mening, zoals honderden, misschien wel duizenden Vlamingen hebben gedaan nadat die journalist aankondigde dat hij een zij zou worden. Zijn wij, de pers, de media, nu pure dragers van de meest onzinnige boodschappen geworden?

Noem me ouderwets, maar ik vind dat journalisten, eindredacteuren, hoofdredacteuren en uitgevers wat meer ballen moeten tonen. Wij zijn de professionals, wij moeten beoordelen of iets of iemand nieuwswaardig is, iets toevoegt aan een maatschappelijk debat, relevant is. Wij moeten naar eer en geweten, zo onpartijdig en onafhankelijk mogelijk, met de nodige afstand knopen doorhakken: waar besteden we onze — ondanks de komst van talloze nieuwssites — nog altijd beperkte ruimte aan? Dat is onze verdomde job, daarvoor worden we betaald.

Aan een loodgieter wordt toch ook niet gevraagd om de klussende buurman inspraak te geven als hij een lek komt dichten? De bakker laat toch niet toe dat de handige buur mee taartjes komt bakken, omdat die dat zo goed doet als er een familiefeestje is? Staat de notaris toe dat lieden die weleens een juridische tekst in de verte hebben bekeken, zelf een akte komen opstellen?

Blijkbaar zijn politici en journalisten tegenwoordig de enigen die hun taak uit handen hebben gegeven: ze laten zich voeden door populisme. De schreeuwende vox populi zijn meer de norm geworden dan de bedaarde stem van experten. Omdat we zo graag hebben dat het botst, dat er controverse van komt, dat we de dagen nadien nog iets hebben om over te schrijven en praten. Het is zo makkelijk, in de meningenfabriek wordt elk uur van de dag wel iets geroepen. Uitzonderlijk is dat geniaal en bruikbaar voor de samenleving, soms nuttig, meestal overbodig en irrelevant. U vertoeft momenteel in zo'n meningenfabriekje (welkom, trouwens!), oordeel zelf in welke categorie mijn hersenspinsels thuishoren.

***

Journalisten en politici moeten weer ergens voor staan: een visie, een voldragen mening, beroepsethiek, een zekere vorm van verhevenheid in het domein waarin ze gespecialiseerd zijn. Wij zijn volksvertegenwoordigers: de ene legitiem, want verkozen, de andere eveneens legitiem, want professioneel geschoold of door ervaring stielman geworden, en daardoor in staat geacht om het belangrijke te onderscheiden van het belangwekkende (en het futiele). Zijn we perfect? Verre van. Lopen er charlatans rond in de stiel? Wees gerust, knoeiers lopen overal rond, ook onder de loodgieters, bakkers en notarissen. Daarom moet je de stiel nog niet laten bederven of jezelf niet meer ernstig nemen.

Beroepseer, daar gaat het om.

***

Leve de spijbelende scholieren!

In een samenleving waarin de mensen die het voor het zeggen hebben duidelijk niet door hebben of niet willen zien waar de échte prioriteiten voor de toekomst liggen, zouden we met z'n allen wat vaker moeten 'spijbelen'.

***

Gelukkig is er nog de muziek. Ik heb deze week Van Morrison nog eens op repeat gezet. De man wordt tegenwoordig vergeten of verzwegen in de muziekmedia. Toegegeven, zijn platenproductie is de voorbije decennia veel minder opzienbarend dan in het verleden. Af en toe een parel, meestal songs die een doorslagje zijn van dingen uit het verleden (maar aangezien die dingen uit het verleden doorgaans zeer te pruimen waren, blijft ook het nieuwe werk grotendeels overeind, maar het is een beetje makkelijk).

In 2017 bracht 'the Man' twee jazzplaten uit. Gewoon doen, dacht hij wellicht in een liberale bui, hij doet toch al jaren zijn goesting. Najaar 2018 was er alweer een nieuwe plaat, The prophet speaks. Zes van de veertien songs, ongeveer de helft dus, zijn eigen composities, de rest blues- en soulklassiekers van onder anderen John Lee Hooker, Sam Cooke, Solomon Burke en Willie Dixon.

De eigen composities steken erbovenuit. Als Morrison een klassieker covert, doet hij dat nogal werktuiglijk, een beetje zoals je zou hopen dat een loodgieter zijn job doet: zonder al te veel franjes, keurig, netjes. In eigen songs creëert hij een aparte leefwereld op het kruispunt van rock, soul, blues en jazz. Dan wordt Van Morrison the Man.

'When the prophet speaks, mostly no one listens / When the prophet speaks and no one hears / Only those who have ears to listen / Only those that are trained to hear', zingt hij in het titelnummer. Denk voor de muzikale achtergrond aan een regenachtige maar zwoele avond in Manhattan. Die sfeer.

'Spirit will provide beyond the light / Spirit will provide beyond the white', klinkt het in een ander eigen nummer. Dit is de Van Morrison van de good old days: mystiek, zweverig, ver weg van de aardse waan van de dag.

Maar als ik één nummer blijf draaien is het Got to go where the love is. Sublieme zachte soul, vrij rechttoe rechtaan, met blazers die altijd weer de juiste impulsen geven. Muziek om bij weg te dromen. Muziek om afstand te nemen van het alledaagse. Muziek om van te genieten. Bovendien: wat een mooi motto.

Got to go where the love is!

***

Daarom is Van Morrison 'Van the Man' en zal die student van hierboven altijd 'Van het fascistoïde ettertje' blijven.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post853

Lügenpresse

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 05, 2019 12:30:28

Herinnert u zich nog wat ik in 2018 schreef op deze plek?

"Journalisten moeten weer meer onderzoeken en blootleggen, media moeten geen megafoons aanreiken aan de luidste roepers en de strafste tafelspringers, maar aan de interessantste stemmen in de samenleving, hoe zoetgevooisd en bedeesd die soms ook klinken."

Zo lang is dat nu ook weer niet geleden, noch 2018 (vier dagen en een aantal uren), noch mijn nieuwjaarswens van toen (gepubliceerd op 22 december), maar het lijkt alweer ver weg na niet eens een volle week in het nieuwe jaar. We zitten onmiddellijk op het niveau 'business as usual'. 'We' (de media) doen gewoon voort.

Twee nieuwsfeiten zorgden ervoor dat ik mezelf niet voor de eerste keer een roepende in de mediawoestijn voelde.

***

Meest recent was er de 'Mars voor Democratie' in Ninove, donderdagavond. Aantal deelnemers: iets tussen de duizend en de vijftienhonderd. Nog ruim vierduizend minder dan op de 'Mars tegen Marrakesh' van half december, dus. Hetzelfde kliekje organiseerde het: Schild & Vrienden, Voorpost, Vlaams Belang-militanten.

Waartegen, pardon: waarvóór, de stoere heren en schaarse dames dan protesteerden? Wel, zij vonden dat de democratie in de stad Ninove geschaad werd, omdat de grootste partij (Forza Ninove, veertig procent van de stemmen, 15 zetels op 33 in de nieuwe gemeenteraad) niet mee in het bestuur zit. Een vreemde redenering, want in de manier waarop de democratie bij ons georganiseerd is, komt het erop neer de helft plus één van de verkozenen te verzamelen — in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Verenigde Staten waar het 'The winner takes it all'-principe gehanteerd wordt. Forza Ninove zat na de verkiezingen op de helft min twee en slaagde er niet in anderen te overtuigen om mee in hun 'project' (Vlaams Belang-light) te stappen.

Dan wordt er ofwel een andere coalitie gevormd, ofwel laat je de stad of gemeente achter in een impasse, iets wat blijkbaar het opzet was van de N-VA, want hoe verklaar je anders dat ze noch met Forza, noch met de andere partijen in zee, in dit geval: de Dender, wilde gaan? Uiteindelijk heeft een 'afvallige' van de N-VA, Joost Arents, die ene zetel geleverd die nodig is voor een meerderheid van 17 op 33.

Je kan dit kortzichtig, volksverlakkerij of ronduit dom noemen, maar het is een perfect legitieme coalitie. Het wordt zes jaar dansen op een heel slappe koord, met het risico dat Forza in 2024 nóg populairder wordt en richting absolute meerderheid dendert, allemaal juist, maar: het kán. De democratie wordt niet alleen niet geschaad, de mogelijkheden ervan worden zelfs optimaal benut. Niet die betogers, aangevoerd door 'posterboy' Dries Van Langenhove, stapten op voor de democratie, de Ninoofse bestuurders deden dat, in een muf ruikend vergaderzaaltje.

***

Een marsje met een onzinnig strijdpunt en een beperkt aantal deelnemers, dan veronderstel je dat dit 'nieuws' ergens halfweg de nieuwsuitzendingen en de krantenpagina's weggemoffeld wordt: het vermelden waard, maar niet meer dan dat.

Niet in Vlaanderen anno tweede decennium van de eenentwintigste eeuw. Belangrijkste nieuwsfeit van de dag! En hopla, laat Driesje zijn zegje maar doen. Niet verwonderd zijn als die jongen binnenkort een column krijgt in een van onze kranten, of een eigen talkshow. En dan maar klagen over een cordon sanitaire en een cordon médiatique, die vervelende MSM (mainstream media), de 'Lügenpresse' in dit land. Van Langenhove & co krijgen veel meer aandacht — zonder al te veel negatief commentaar — in de reguliere pers dan in hún gespecialiseerde pers, ondingen als 't Pallieterke en 't Scheldt. Dit is precies de verdraaiing van de feiten waar de Schild & Vrienden van deze wereld voor waarschuwen, maar dan in de tegenovergestelde richting van wat zij beweren.

***

Na de rellen in Molenbeek in de eerste nacht van 2019 werd Theo Francken als een van de eersten opgevoerd. Mag ik dat nog vreemd vinden? Ik dacht eerst nog: oké, ze laten alle burgemeesters van gemeenten waarvan de naam eindigt op 'beek' aan het woord, en ze beginnen met Lubbeek. Moet kunnen. Maar het was vruchteloos wachten op de mening van Franckens collega's uit Borsbeek, Diepenbeek, Opglabbeek, Lebbeke (we zijn breeddenkend!), Merelbeke, Wachtebeke, Kruibeke, Harelbeke, Jabbeke, Meulebeke, Oostrozebeke, Zonnebeke, Dilbeek, Linkebeek, Wezembeek-Oppem, Bierbeek, Boortmeerbeek, Glabbeek, Holsbeek, en laten we zeker ook Etterbeek en Schaarbeek niet vergeten.

(Terloops opgemerkt en niet onbelangrijk: de relschoppers verdienen een strenge sanctie, in verhouding tot hun wandaden. Natuurlijk loopt er veel mis qua integratie, moet er adequate scholing zijn, preventie, mogelijkheden om zich sportief of cultureel uit te leven, moeten ze gelijkwaardig behandeld worden, maar niets — NIETS — kan deze explosie van geweld goedpraten.)

Terug naar mogelijke interviewees rond het onderwerp 'problemen in Molenbeek'. Pieter De Crem, dat is normaal, die is minister van Binnenlandse (Lopende) Zaken, en bevoegd voor de openbare veiligheid. Jan Jambon, had ook gekund, die had als vorige minister van Binnenlandse Zaken veel te maken met Molenbeek. (Je had hem bijvoorbeeld kunnen vragen of de opkuis gelukt was?) Huidige en voormalige inwoners van Sint-Jans-Molenbeek, waarom niet: dat zijn ervaringsdeskundigen.

Maar Theo Francken, neen, die logica ontgaat mij. Het ís niet zijn bevoegdheid, het wás het ook nooit, en als de redenering is dat je de populairste van Vlaanderen aan het woord laat, dan moet je ook de mening van Nina Derwael en Nafi Thiam vragen.

***

Tenzij... je er als redactie vanuit gaat dat Francken als gewezen staatssecretaris voor Asiel en Migratie nog altijd iets (zinnigs) te zeggen heeft over migranten. Een foute premisse, want die relschoppers hebben negen kansen op tien niets met (recente) migratie te maken. Dat zijn derde- en vierdegeneratie-jongeren, meestal hier geboren, die hebben onze nationaliteit. Dat zijn Belgen. We kunnen dat minder prettig vinden, zeker in deze omstandigheden, maar het is wel zo. Hen blijven linken aan migratie toont aan dat we zélf weinig begrepen hebben van migratie, integratie en de multiculturele samenleving.

Het mechanisme hierachter is even onzichtbaar als pervers: wie een vreemd klinkende naam of een andere huidskleur heeft, is en blijft een migrant. Hoort er nadrukkelijk niet bij. Nooit, jamais. Valt voor de rest van zijn leven onder de bevoegdheid 'Asiel en Migratie'.

Je zou voor minder opstandig worden.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post851

Nieuwjaarswens voor de media

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, december 22, 2018 13:29:13

De 'Mars tegen Marrakesh' van zondag 16 december heeft meer dan elfduizend woorden méér aandacht gekregen in de Vlaamse pers dan de 'Klimaatmars' van zondag 2 december.

Zo, u kunt weer verder met uw dagtaak, na deze vaststelling. Dank om even op deze blog te passeren. Wie tijd heeft en de details wil lezen, moet nog enkele minuten hier vertoeven. Wees welkom, in deze verrassend weinig koude dagen voor Kerstmis.

***

Vorige zondag en maandag was mijn aanvoelen dat de anti-Marrakeshmars (5.500 deelnemers) disproportioneel veel meer media-aandacht had gekregen dan de pro-Klimaatmars, of noem het de 'anti-Klimaatpolitiekmars' wat mij betreft (65.000 à 75.000 deelnemers), van begin deze maand. Dat was een subjectieve vaststelling, maar ook een punt van irritatie. Waarom krijgt een in aantal aanwezigen bescheiden evenement veel meer lettertekens en woorden ter beschikking dan een veel omvangrijker gebeuren? De omstandigheden waren dezelfde: grijs, druilerig weer, een graad of tien. Daar lag het dus niet aan. Het ging in beide gevallen om protest.

Maar... klopte mijn aanvoelen wel? Ik heb het even onderzocht. Dat ging als volgt: ik tikte in GoPress (de plek waar je alle verschenen artikels kunt terugvinden) de trefwoorden 'Klimaatmars' en 'Mars tegen Marrakesh'/'Mars tegen Marrakech' in. Ik telde vervolgens het aantal artikels én het aantal woorden per artikel. Nam ik mee op in de optelsom: alle dubbels. Zoals daar zijn: artikels in en op verschillende media die identiek waren, bij Mediahuis en De Persgroep bijvoorbeeld. Nam ik niet mee: Belga-communiqués en de berichtgeving in de buitenlandse pers. Nam ik wel mee: het politiek gekrakeel rond de aanwezigheid van federaal minister Marghem op de Klimaatmars en de mening van Theo Francken over de Mars tegen Marrakesh. Nam ik niet mee: radio- en televisieberichtgeving, omdat ik bij mij thuis niet de middelen heb om de timing van items exact na te gaan. Nam ik wel mee: editorialen over de marsen. Nam ik tenslotte ook nog mee: live updates gedurende de (zon)dag.

Is dit wetenschappelijk onderbouwd? Een beetje. Ik heb er geen uren, laat staan dagen ingestoken, heb met een gammele rekenmachine en het zetten van streepjes op een blad papier gewerkt. Ik kan er dus af en toe één artikel of tweehonderd woorden naast zitten. Dat doet niets af aan de essentie, vind ik.

***

Over de Klimaatmars werden op zondag 2 december 25 stukken gepubliceerd en op maandag 3 december 18, samen goed voor 15.838 woorden. Niet overal stond de Klimaatmars prominent op de voorpagina.

Over de Mars tegen Marrakesh werden op zondag 16 december 44 stukken gepubliceerd en op maandag 17 december 20, samen goed voor 26.919 woorden. Overal stond de mars prominent op de voorpagina. (Terloopse opmerking: media moeten het eens geraken over de juiste spelling van de Marokkaanse stad. Is het nu Marrakesh of Marrakech? Een aantal sites presteerde het om de twee zelfs door elkaar te gebruiken, bijvoorbeeld 'Marrakesh' in de titel en 'Marrakech' in de lopende tekst. Consequent/konsekwent is dat niet.)

Conclusie: over de Mars tegen Marrakesh werden op de dag van de manifestatie negentien (19) stukken meer geschreven dan over de Klimaatmars. De dag nadien ging het om twee bijdragen meer. In totaal werden er 11.081 woorden meer over de kleinere mars geschreven dan over de grotere. Voor wie van percentages houdt: 58,8 procent meer.

Mijn aanvoelen klopte dus.

***

Wat nu precies mijn punt is, zult u zich misschien afvragen, nu u toch tot hier geraakt bent. Een paar conclusies.

1) De media focussen te veel op het negatieve. Mars 'tegen'. Gewelddadigheid. Hooligans.

2) De media focussen te veel op controverse. Die saaie pieten en mieten van #ClaimTheClimate, met hun eeuwige bakfietsen en hun aandacht voor de toekomst! Neen, dan liever die frisse jongens van Schild & Vrienden, die altijd weer iets zeggen dat lekkere koppen en luidruchtige toogdiscussies oplevert. (Vandaag mocht Dries Van Langenhove weer uitgebreid zijn zeg doen in Het Laatste Nieuws, wat hem toeliet om Mei '68 even erg te noemen als de Tweede Wereldoorlog. A. Hitler en P. Goossens in dezelfde schuit: ça passe!)

3) De media focussen te veel op makkelijk populisme en ze pompen dat vervolgens nog eens op. Die Mars tegen Marrakesh had perfect op pagina 7 gekund, 30 lijnen met daarnaast een foto van het geweld achteraf. Meer zijn 5.500 mensen niet waard. Dat is ongeveer 0,05 procent van de Belgische bevolking, terwijl ze (en hun medestanders bij de N-VA) beweren dat ze het hele volk vertegenwoordigen. Quod absoluut non. (De Klimaatmars-betogers vertegenwoordigen tenminste al 0,6 procent van de Belgen, nog altijd een zeer bescheiden minderheid.)

4) De media zijn dringend toe aan gewetensonderzoek. Ik wil hier niet pleiten voor constructieve journalistiek, vanwege de oubolligheid van die term, die bovendien lijkt te veronderstellen dat je alléén nog maar het positieve moet zien. Nogal naïef. Maar we — ja, ik heb zelf zo'n blinkende perskaart — stevenen af op destructieve journalistiek, berichtgeving die uitsluitend de waan van de dag volgt, herrie veroorzaakt of versterkt, bruggen helpt op te blazen, populisten populairder maakt, de samenleving in al zijn gewrichten doet kraken. Dat kan ook niet de bedoeling zijn. Waar is de/onze kritische zin naartoe?

Hoofdredacteuren, eindredacteuren en journalisten zouden minder schrik moeten hebben van wat het volk denkt, maar schrijven en zeggen wat er volgens hen aan de hand is, waar het écht om gaat, wat achterliggende drijfveren zijn. Dan is, bijvoorbeeld, de hele klimaatdiscussie een pak relevanter dan verzet tegen een VN-Migratiepact dat nauwelijks iemand in dit land gelezen heeft (zelfs niet de mensen die dat op tijd hadden moeten doen!).

Journalisten moeten weer meer onderzoeken en blootleggen, media moeten geen megafoons aanreiken aan de luidste roepers en de strafste tafelspringers, maar aan de interessantste stemmen in de samenleving, hoe zoetgevooisd en bedeesd die soms ook klinken.

Het lijkt bijna op een nieuwjaarswens, zij het dat ik dat al jaren roep en herhaalde nieuwjaarswensen iets pathetisch hebben. En toch: ik wens het ons, mediaprofessionals, toe. En u, lezers/luisteraars/kijkers, ook.

***

Voor de rest wens ik u prettige feestdagen en een op alle vlakken geweldig 2019. De klapdeuren van deze saloon gaan veertien dagen dicht.

Tot in den draai!



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post848

Dag AlDe'emeh

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, september 22, 2018 12:41:45

Maurice De Wilde is vandaag precies twintig jaar dood. Een monument van de Vlaamse journalistiek. Een leermeester, en dat mag u letterlijk opvatten. Ik zat aan het RITCS helemaal alleen in de afdeling Sociale Communicatie en kreeg twee jaar lang privéles van de man ten tijde van zijn spraakmakende reeks De Nieuwe Orde. Kettingroker. Doordrammer. Begenadigd verteller. Een mentor, ja, toch wel. Tot ik een deel van mijn burgerdienst doorbracht op de redactie waar hij de serie over de collaboratie maakte. Ik heb er op korte tijd veel geleerd. Positief, hoe je een tv-programma over een moeilijk onderwerp voorbereidde. Negatief, hoe je als leidinggevende je medewerkers voortdurend onder druk kunt zetten en geregeld schofferen. Een moeilijke mens, kortom. En, ja, je kunt bedenkingen maken bij zijn manier van 'ondervragen', want dat was het wel, veel sterker dan gewoon maar interviewen. Hij wist beter wat er gezegd moest worden dan zijn meestal al wat oudere en vergeetachtige gesprekspartner, en beet hem dat ook toe. Een voorbereide journalist, stel je dat voor. Andere tijden... Soms werd er al eens een nazisymbool — dat discreet ergens in een duister kamertje hing — prominent in het beeldkader geplaatst, om de sfeer van die donkere tijd te schetsen. Geheel en al objectief was dat natuurlijk niet. Maar laat me deze inleidende paragrafen positief eindigen: hij was een voorbeeld. De Wilde zou nooit met de nagenoeg voltallige nieuwsredactie hebben meegedanst op de tonen van Happy. Hij zou er eerder een reportage over hebben gemaakt — 'enquête', noemde hij het zelf liever —, over de verloedering van de journalistiek.

We missen Mauricen in de hedendaagse journalistiek.

***

Ik heb een poging gewaagd om deze week het interview van Montasser AlDe'emeh met Dries Van Langenhove in Dag Allemaal te lezen. Het is me niet gelukt, moet ik bekennen. Vanwege: slijmerig, dweperig, journalistiek onwaardig. Slachtoffers onder elkaar, dat was de teneur. Die homo-erotische openingsparagraaf zette de toon. Radicaal van mening verschillen? Vergeet het. Uren van bewondering, dat was het. De uitgestoten student kreeg een forum aangeboden van iemand die de beginselen van kritische journalistiek niet kent, niet wil kennen, nooit zal kennen. Een dilettant. Vermoedelijk zonder perskaart en als hij die heeft, moet de journalistenbond eens stevig nadenken op welke gronden iemand tegenwoordig zo'n kleinood kan bemachtigen. Nu ik er even bij stilsta: dat moet de bond sowieso doen, er lopen toch al te veel would-bejournalisten rond.

Dag Allemaal werd heel even Dag AlDe'emeh. Diezelfde meneer AlDe'emeh kon op diezelfde dag pronken met een interview in Humo. Humontasser. Mijn journalistieke hart bloedde twee keer op één dinsdag. Ik begrijp dat niet. Ik wil dat niet begrijpen. Ik zal dat nooit begrijpen. Er is veel terechte en nog veel meer onterechte kritiek op de media. Maar zo lang media zelf charlatans een pen aanreiken en andere charlatans hun ongecontroleerde zeg laten doen, zal die kritiek alleen maar aanzwellen en steeds meer terecht worden. Om een heden ten dage populaire uitdrukking te hanteren: de media moeten opgekuist worden. Echt wel.

***

Ja, Maurice, 't zijn tijden, man. Misschien maar goed dat je 't niet meer hoeft mee te maken. Je zou er wellicht een zoveelste hartaanval van gekregen hebben.

(Frank Van Laeken, trotse journalist, perskaart: N02686)



  • Reacties(3)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post814

Would it be nice?

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, juli 21, 2018 13:12:34

Dat ze hem verkeerd begrepen hadden, kon hij moeilijk aanvoeren: het was geen one-on-one-interview met een fake news-verspreider, beelden van de persconferentie werden live uitgezonden. Wie toekeek hoorde duidelijk 'would' en niet 'wouldn't'. Maar dat was wel wat hij bedoelde, zei de oranje idioot in het Witte Huis vierentwintig uur later. Pardon, ik mag een vreemd staatshoofd geen 'idioot' noemen? Idioot! Idioot!!! Maar wel een gevaarlijke idioot. Eentje die iets te zeggen heeft in de wereld. Iemand waarnaar je moet luisteren, niet vanwege zijn eruditie of welbespraaktheid, maar omdat hij nu eenmaal aan het hoofd staat van een van de machtigste naties ter wereld, waaraan wij, West-Europeanen, ons lot hebben vastgeklikt.

Hij zei oorspronkelijk: 'Ik zie geen enkele reden waarom het Rusland zou zijn' (op de vraag of Rusland de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 zou hebben gemanipuleerd). Hij zei een dag later: 'Ik zie geen enkele reden waarom het Rusland niet zou zijn'. Hij bedoelde: 'Ik ben mede verkozen dankzij mijn vriend Vladimir en "fuck off!" iedereen.'

Geef deze man de Nobelprijs voor de Vrede riepen Trump-aanhangers ook bij ons, toen hij vijf weken geleden kort gesproken had met Kim Jong-un. 'Historisch'. 'Ongezien'. 'Vredestichter'. En nog wat adjectieven en zelfstandige naamwoorden die als standbeelden verrezen om Hun Held toe te juichen. Tot een etmaal later al duidelijk werd dat wouldbe-dictator Trump helemaal geen toegevingen had afgedwongen van dictator Kim. Een showtje was het, een nagekomen aflevering van The Apprentice, met Donald T. als kandidaat die zichzelf mocht beoordelen. Amazing!

In dezelfde lijn ligt zijn ontmoeting met Poetin. Kruiperigheid in de besloten salons van het Kremlin, gevolgd door gespeeld triomfalisme achteraf. Wat president Trump in werkelijkheid gedaan heeft: hij bezorgde (semi-)dictatoriale regimes een legitimiteit die ze de voorbije vijftig jaar nooit gehad hebben. In zijn eentje versterkte Trump het lokale en territoriale belang van Kim Jong-un en Vladimir Poetin. Faut le faire. Geef die man een standbeeld op een groot plein in Pyongyang en Moskou! Erdogan, Assad en andere potentaten kunnen niet wachten tot de man van 'Make America Great Again' ook bij hen langskomt, ze hebben hun agenda's alvast vrijgemaakt. Donald, legitimeer ons ook, please!

De wereld wordt elke dag een onveiliger plek. Na acht jaar behoedzaam beleid onder Obama (té behoedzaam soms, zeer zeker, en die vredesprijs na zijn eerste jaar was veel te voorbarig, ook waar) heeft Trump in anderhalf jaar presidentschap de wereldorde duchtig door elkaar geschud, maar niet in de zin dat je er veel vertrouwen van krijgt. De democraten hebben geen waardige tegenkandidaat en de republikeinen deinzen terug om in te grijpen, want de man is weliswaar een idioot, maar hij is wel hún idioot én populair. Toen ik drie jaar geleden bij het begin van de Amerikaanse voorverkiezingen een stukje pleegde over Trump-stemmers en hoe achterlijk die wel niet waren, kreeg ik van sommigen weerwind. Je kunt dat niet zomaar zeggen van die mensen, vonden ze. En, inderdaad, miljardairs, fascisten en racisten hebben alle reden om in die man te blijven geloven, hij bedient hen op hun wenken. Maar wie van de gewone Amerikaanse bevolking vandaag nog altijd achter Trump blijft staan en (opnieuw) voor hem zou stemmen, blijf ik gatachterlijk noemen. Een voorspelling: over twee jaar wordt hij gewoon herkozen. Mensen weten niet beter. Mensen wíllen niet beter weten.

***

De N-VA draagt barones Mia Doornaert voor als voorzitster van het Vlaams Fonds der Letteren, VLF. Eigenlijk kan dat niet: politici mogen wel de leden van de raad van bestuur aanduiden, maar die kiezen onder elkaar de nieuwe voorzitter. Het lijkt een detail (uiteindelijk wordt ze toch verkozen), maar het zegt veel over de politieke zeden en over de bemoeienissen van de politiek met het culturele leven.

Filosoof, activist en auteur Bleri Lleshi reageerde prompt met een tweet in krakkemikkig Nederlands: 'Ik heb aan VLF laten weten dat indien Mia Doornaert voorzitter wordt dan dienen ze per direct mijn naam uit die auteurslijst te schrappen. De lage racistische en islamofobe reacties die Doornaert de wereld instuurt stroken niet met mijn literair engagement.' Zo, die zat. 'Pure laster', repliceerde de barones. Rechtser dan rechtse twittertrollen zeiden nog veel straffere dingen aan het adres van Lleshi (pure laster, eigenlijk). Ik heb de tweet van Lleshi geliket. Ik geloof niet dat Doornaert racistisch is, maar haar voortdurende kritiek op de islam is wel zéér ongenuanceerd. Ze verspreidt bijvoorbeeld af en toe filmpjes over vermeende wandaden van moslims. Dingen die totaal uit hun context werden gerukt of die zich op andere plekken en in een andere periode afspeelden dan wat ze beweert. Fake news. En als je haar daar dan op wijst, negeert ze dat en blijft ze dat gebeuren (dat dus níet gebeurd is) oprakelen. Misschien is ze goedgelovig. Of een beetje kortzichtig. Maar het kan net zo goed islamofobie zijn. Wat nog niet wil zeggen dat ze niets van literatuur kent of haar toekomstige taak niet onafhankelijk zal invullen. We zullen zien. En lezen.

***

Voor de wereld zou het beter zijn mocht Mia Doornaert president van de Verenigde Staten worden en Donald Trump de nieuwe voorzitter van het Letterenfonds.

***

Een interview met een extreemrechtse twittertrol in een onafhankelijk weekblad voor radio en televisie. Dat mankeerde er nog aan. Sinds dinsdag niet meer. Een boezemvriend noemt dat weekblad al een jaar of dertig 'de Story voor intellectuelen' en ik ging daar meestal tegenin. De heilige Humo een 'boekske' noemen, dat ging te ver, vond ik. Ik lees het blad al van de vroege jaren zeventig en ben het slechts twee korte periodes ontrouw geweest. Toen mijn ouders plots overschakelden naar TV Ekspres (Louis De Lentdecker in plaats van Willy Courteaux, een verschrikking!) en ik nog niet de financiële middelen had om zelf een abonnement te nemen, en toen de verwoestijnvissing helemaal was doorgeslagen. Ik vrat de dossiers, de lange en onwaarschijnlijke knappe interviews met en door knappe koppen, de spitsvondige titels (net niet flauw genoeg om studentikoos te worden, 'Van Pool tot zeveraar' en dat soort dingen), de onthullingen, de meesterwerken uit de wereldliteratuur ('De vanger in het koren'!). Het was een wekelijkse afspraak met een betere wereld tegen beter weten in.

Er komt deze week godbetert een twittertrol aan het woord, die alle moslims uit ons land wil laten deporteren, al heeft hij nog nooit een boek over de islam gelezen. Toogpraat, recht uit café De Leeuw van Vlaanderen. Die man kan zich beroepen op zijn recht op vrije meningsuiting, op Twitter, aan de toog van ranzige bruine kroegen, op de IJzerbedevaart, op familiefeesten waarbij tegen middernacht de rechterarmen weleens worden gestrekt, maar waarom moet ik dit zo nodig lezen in míjn weekblad? Wat is de toegevoegde waarde van toogpraat in gedrukte vorm? Natuurlijk was het fout om het cordon sanitaire destijds ook rond de kiezers van het Blok te trekken, maar moet je hen daarom vanaf nu een voor een uitgebreid aan het woord laten? Er zijn echt wel genoeg interessante mensen met een relevante mening out there. Humo is een boekske geworden. Als mijn vriend de volgende keer dat ik hem zie opnieuw 'Story voor intellectuelen' roept, ga ik hem niet meer tegenspreken, denk ik.

Eerder kwamen al een jonge roeptoeter van een extreemrechts groupuscule en een wouldbe-islamfilosoofje uitgebreid aan het woord in een krant die ik al bijna veertig jaar als mijn ochtendlijke metgezel beschouw. ('Al bijna veertig jaar' omdat ze nog niet eens zo lang bestaat, hier zit een lezer van het eerste uur.) Wat voegen die ondoordachte meningen toe aan het maatschappelijke debat? Ik wil gerust een interview met Dewinter of Van Grieken doorstaan, omdat die mensen nu eenmaal een bepaalde, niet-onbelangrijke rol spelen in de samenleving, maar waarom moet elke knallende scheet uitvergroot worden? Kun je net zo goed mij een forum geven. Wekelijks. Met nuance en al.

***

Voor mij liggen twee overschrijvingen. Of ik alstublieft die twee abonnementen wil verlengen, op die krant en op dat weekblad. Ik twijfel heel sterk.

***

Op de Spotify-lijst van Donald T. deze week: Would it be nice? van The Beach Boys, Would it be good? van Nik Kershaw en Wouldn't I lie to you? van Eurythmics.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post805

Bende hypocrieten

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 31, 2018 13:11:53

Journalist, dát is pas een zwaar beroep. Onmogelijke werkuren, opdringerige deadlines, constant zeurende collega's die al drie dagen rondlopen in kleren die een penetrante zweetgeur afstoten, waanzinnig slecht en ongezond kantine-eten, chronisch ontevreden kijkers/luisteraars/lezers, writer's block dat om de hoek blijft loeren. Ik zeg u: wij verdienen het om vervroegd met pensioen te mogen gaan, óf om geregeld een sabbatical te mogen nemen. Op kosten van de werkgever, dat spreekt voor zich. Laten we zeggen: om de vijf jaar, dat is zo ongeveer het moment dat ons bedrijf wordt weggesaneerd, overgenomen of tot synergieën gedwongen. Stresspieken, telkens weer.

Wij weten ook heel veel, beste mensen, en het ergste is dat we de helft daarvan niet mogen opschrijven. Off the record. Of: off off off the record. Of: privé en niet voor curieuzeneuzemosterdpotten zoals u daar bestemd. Slechts heel af en toe wordt die code - die zowat even heilig is als de eed van Hippocrates voor artsen - doorbroken. Omdat we het niet meer kunnen houden, al die geheimen. Omdat ons medium nood heeft aan verse nieuwsconsumenten. Of omdat de informatie te relevant is om achter te houden.

***

The Knack and How to Get It. Zegt die filmtitel u nog iets? Neen, natuurlijk, want u bent veel te jong en hebt niet alle festivalerelijsten in uw achterhoofd zitten, tenzij uw voornaam Wiki is. Een Britse komedie uit 1965 is dat, die dat jaar ook de Gouden Palm won in Cannes. Dus zeker geen niemendalletje. 'The knack' betekent zoveel als 'iets onder de knie hebben', 'goed zijn in iets', 'een kunstje kunnen flikken'. Ik weet niet of die uitdrukking aan de basis ligt van het weekblad Knack, dat pas zes jaar na de film voor het eerst in de krantenwinkel lag. Maakt ook niet zoveel uit, want iedereen zegt toch 'Knak', en niet 'Nak', zoals dat in het Engels zou moeten. Knack draait al zesenveertig jaar mee (en ook een beetje: tégen) in het Vlaamse medialandschap, dat is best wel een verdienste voor een zogeheten kwaliteitsblad.

Uitgerekend in dit blad (of beter: op de website ervan) verscheen eergisteren een stuk over de stukgelopen relatie tussen twee politici van totaal verschillende partijen, zij het dat die relatie dateert uit de periode dat de ene nog geen lokaal voorzitter van de sociaaldemocraten was en de andere nog niet vertrokken was naar het Vlaamse niveau. Boegeroep op vele banken. Over het privéleven van politici schrijf je niet. Dat soort informatie hou je voor achterkamertjesgesmoezel onder reporters (journalisten roddelen meer dan de gemiddelde mens!), zo schreven media die elke dag wel iets schrijven over kandidaten van reality-programma's die iets met elkaar hebben, of hebben gehad, en die de smeuiigste verhalen opdissen over BV's die het met elkaar doen, of het niet meer met elkaar doen. Als wíj het niet schrijven, is het niet correct, zoiets moet dat zijn. Journalisten zijn niet alleen bovengemiddelde roddelaars, het zijn ook jaloerse types, die elkaar het schaarse daglicht in de ogen niet gunnen. Dus was Knack plots de Grote Boosdoener. Onder journalisten kom je ook meer hypocrisie tegen dan in de gemiddelde Vlaamse huiskamer. Een bende hypocrieten, ja, dat mag u gerust zeggen.

Ik weet het zo nog niet. Mijn eerste reflex was eveneens: dit doe je niet. Mijn tweede en derde ook, trouwens. Dat het verhaal achter een betaalmuurtje moest gezocht worden, vond ik ook al zo verdacht. Als de informatie dan toch zo relevant is, publiceer het dan gewoon zodat iederéén die dat wil het gratis kan lezen. Anders wordt het helemaal een peepshow. Vond ik tactisch niet slim van Knack (de boekhouding van Roularta spreekt me tegen). De N-VA, en de hele kliek van trollen, vond het er ver over. Ook sp.a-voorzitter John Crombez vond het niet relevant om dit openbaar te maken. De Vlaamse Vereniging van Journalisten achtte de publicatie weliswaar op het randje, plaatste kritische kanttekeningen, maar vond het uiteindelijk toch te verantwoorden. En als de (vrouwelijke) betrokkene zich onheus bejegend voelt, moet ze maar klacht indienen bij de Raad voor Journalisten, zo klonk het nog bij de journalistenbond.

***

Een relatie tussen publieke figuren heeft voor mij geen enkele maatschappelijke relevantie, tenzij het openbaar belang in het gedrang komt of een of beide personen iets grensoverschrijdends doen. De relevantie van dit specifieke stuk berust op die ene uitspraak van een 'hooggeplaatste N-VA'er' dat er wel degelijk een interne afspraak is dat hun politica moet gewroken worden. 'We hebben L keer op keer gewaarschuwd, maar zij dacht in T.M. de liefde van haar leven gevonden te hebben,' zei die ene bron. 'Ze dacht echt dat hij zijn gezin voor haar zou verlaten. Dat is niet gebleken, maar het is niet vergeten. Bij ons wordt inderdaad gezegd: "M moet kapot." Om wat hij L heeft aangedaan.'

Aandoenlijk, die toewijding voor de 'goede zaak'. En als het klopt - bronnen kunnen ook hun fantasie laten werken, maar dit even terzijde - past het wel degelijk in een beschadingsoperatie tegen een politieke tegenstander en gaat het verder dan het strikte privéleven. Maar moest het dan nú al gepubliceerd worden, is de vraag. En met naam en toenaam? Het zou best kunnen dat media die net iets minder lang twijfelen dan Knack om privé-geruchten breed uit te smeren, zich nu al verkneukelen om eens goed loos te gaan.

Overigens, de Vlaamsnationalisten die zich zwaar hebben geërgerd aan de berichtgeving en die nu Knack viseren, zouden beter een beetje consequent zijn. De eerste publicatie van de relatie, weliswaar in de vorm van een sappig roddelstukje, verscheen op doorbraak.be, hun eigen forum, zeg maar. Kwestie van eerlijk en volledig te zijn.

Nogmaals: als het 100 procent waar is dat een politieke tegenstander vanwege een afgesprongen affaire met een van hen nu systematisch wordt beklad, onder anderen door de man die eerst de treinen deed achteruit rijden en die nu de Vlaamse bussen in cirkeltjes moet laten rijden, dan is dat wel degelijk relevante informatie. En toch... Ik hoop van niet, maar ik vrees dat wat Knack heeft gedaan contraproductief zou kunnen zijn voor de hele journalistiek. Een Catch-22­-geval: damned if you do, damned if you don't. Er zullen best wel wat politici met de poepers zitten, dit paasweekend.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post787

Kramp

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, februari 10, 2018 13:16:26

"Wat mogen we dan nog wél?"

Dat was zowat de vaakst uit mannenmonden afkomstige vraag van de voorbije maanden. De schuldige: hashtag Metoo. Pardon, neen, de schuldige zijn die mannen zelf, die niet weten waar de grenzen liggen. Want de eigenlijke vraag moet natuurlijk luiden: "Wat mogen we?" Zonder meer. Sowieso. Überhaupt. En dat is geen nieuwe vraag, die stellen we al sinds mensenheugenis. Sinds we ons vragen kunnen stellen, in feite. Wat mogen we? Wat mogen we wellicht niet? Wat mogen we zeker niet?

We zitten, als samenleving, in een kramp. Een succesvolle filmproducer die zijn fikken en andere, half achter een dunne kamerjas verborgen, lichaamsdelen niet kon thuishouden in Hollywood en omstreken, dat konden we nog behappen: dat was een eind van ons weg. En u weet hoe dat gaat met die filmmensen, dat hoert en boert maar op, nietwaar. Tot er hier bij ons een geliefde programmamaker net iets te vaak op 'send' had gedrukt, nadat ie de welluidende boodschap "Ik wil je neuken" had ingetikt. Zo kwam het wel héél dichtbij. Hij toch niet, die ideale schoonzoon, de grappigste man van Melle en omliggende weiden? En dus kreeg de 'flirterige' eeuwige jongeman plots het voordeel van de twijfel, integendeel tot de filmmogol, want dat bleef natuurlijk een vieze vetzak.

Wat mogen we nog? Best heel veel, zo lang je rekening houdt met wat de ander (m/v/x) wil. En dat kan de ene dag zus zijn, de volgende dag zo, en volgende week weer zus. Een relatie is van het moeilijkste dat de mens kan overkomen. Geen relatie en er op zoek naar gaan, is ook al niet eenvoudig. Of gewoon eens goed van bil willen gaan, niets menselijks is ons immers vreemd. Wil die ander dat dan wel? Maar wat is er nu zo moeilijk aan om te begrijpen dat er consensus moet zijn? Dat moet vooral niet in contractvorm worden gegoten - je weet maar nooit dat er een procedurefout uit voortvloeit! -, maar het is wel iets waar je het over eens moet worden. Jouw appartement of het mijne? Hoe ver wil je gaan? Wat wil je doen? Samen-leven is niet makkelijk, maar het is ook niet onmogelijk, tenzij je een narcistische gek bent, in een groot wit huis woont en denkt dat je je alles kan permitteren. Dan doe je maar op.

***

Veruit het interessantste interview van dit weekend leest u in De Standaard, waar sociolinguïst Jan Blommaert uitgebreid aan het woord wordt gelaten. "De chaostheorie heeft het van de klassieke communicatiewetenschappen overgenomen," zegt hij onder meer, als het gaat over #metoo. "Kampen zoeken voortdurend naar de gepaste overdrijvingen. Het woord moet ook een emotionele lading dekken, als verdediging of als aanval." Welkom in de wereld van de sociale media!

***

En het ergst van al: we laten het debat kapen door de luidste roepers. Nuance is out, voor zover ze ooit in is geweest. De media bieden een megafoon aan de grootste decibelproducenten. Kom hier, dat we uw boodschap helpen verspreiden! Zo kwam het dat het zeer nuttige, ja, zelfs levensnoodzakelijke #metoo-debat werd gevoerd door extremen, van onverbeterlijke seksistische zwijnen tot verzuurde castratiefeministen. Soms leek het wel alsof daar niets tussenin zat. Het is zwart of wit, net het soort keuzes die onze politici ons willen opleggen. Wat missen we mensen als Frank Vandenbroucke, Karel De Gucht, Jean-Luc Dehaene en Hugo Schiltz - om er kriskras wat te noemen - in de Wet- en de Dorpsstraat. Heren van stand, die goedkope meningen tegenspraken, die zelfs hun eigen achterban of partijgenoten ongelijk durfden te geven, die bij het innemen van een standpunt niet met de volgende peiling in het achterhoofd zaten.

Vandaag lees je paginavullende interviews met achttienjarige would-be-filosofen die nog niet eens vol in het leven staan, maar alles al beter denken te weten vanuit hun stereotiep, religieus verkleurd denken, of met fascistoïde nieuwlichters in de politiek. Klinkt het niet, dan botst het. En als het botst, verkoopt het kranten of boekskes. 'Roeptoeters' vergallen het brede maatschappelijke debat. Erger nog, er ís geen debat, er zijn alleen maar losse meninkjes.

***

Jan Blommaert weer, vanochtend tot mij sprekend via De Standaard. "Maatschappelijke debatten gaan niet meer over de inhoud maar over de definities. (...) Politiek heb je succes als je tegenstander jouw definities van de werkelijkheid gebruikt. Dat was ooit het grootste succes van het Vlaams Blok. 'Wij zeggen wat u denkt' was een briljante leugen. Eerst lieten ze de gewone man spreken zoals Filip Dewinter, nadien vertelde Dewinter dat hij sprak zoals de gewone man. Uiteindelijk sprak heel de samenleving zoals Dewinter."

***

Het Sudan-rapport stemt iedereen een beetje tevreden. Dan kan je concluderen: goed zo, een objectief werkstuk. Maar ook: iemand heeft dit niet goed gelezen. Of interpreteert de dingen zoals het hém uitkomt. Dat is niet nieuw. Binnenkort ligt het boek Mei '68. 31 dagen die ons leven veranderden? van Geert De Vriese en mezelf in de handel, en wees maar zeker: vijftig jaar geleden werd er ook veel geroepen, gereageerd, verkeerd begrepen, gelogen. Niets nieuws onder de dezer dagen opvallend afwezige zon.

***

Blommaert: "Het scheppen van volume wordt algemeen aangevoeld als het winnen van een debat. Wie viraal gaat, wint."

***

Nu gaan er weer stemmen op om 'blank' te vervangen door 'wit'. Anderen vinden dan weer dat mensen die worstelen met hun seksuele identiteit niet zoveel positieve aandacht moeten krijgen, waarna zij - de tegenstanders - het uitgebreid mogen uitleggen in de media. Dat Boudewijn Bo werd, is ongetwijfeld te breed uitgesmeerd in de media, dat Bo geen Bo zou mogen zijn, had gewoon toogpraat moeten blijven van kwezels en domoren, en had nooit de nationale pers mogen halen. Er is al genoeg domheid, we moeten die niet nog wat extra bandbreedte gunnen. Laat die heren en zeldzame dames hun gang gaan op cantussen en dergelijke, en laat dát hun beleving van vrijheid van meningsuiting zijn. Verder hoeft dat heus niet te gaan.

De slinger is doorgeslagen. Niet in de zin van wat Catherine Deneuve of Chris Lomme zeggen, maar in de zin dat een hond met een hoed op nu iets zinnigs denkt te zeggen en dat we daar ook nog eens moeten naar luisteren ook. Ik pleit voor meer ernst en saaiheid op het publieke forum.

***

Nog één keer Jan Blommaert. "Geloven we echt dat het probleem is opgelost wanneer we plots 'witte mensen' schrijven in plaats van 'blanke mensen'? Stel dat we 'wit' gebruiken, gaat iedereen zich dan over drie jaar bewust zijn van ons koloniale verleden? Aan de wezenlijke ongelijkheid zal het niets veranderen. In de politiek zijn woorden op zich niet voldoende, er moet een reële actie tegenover staan opdat er iets zou veranderen. (...) Bovendien zijn het vooral elites die zich daarmee bezighouden. Zo'n discussie in een tijd met een zekere gevoeligheid voor identiteit garandeert vooral op tafel dansende opiniemakers."

***

En als u me nu wilt verontschuldigen, ik ga even op tafel dansen.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post780

Relatief onbekend

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, mei 13, 2017 13:20:55

'De relatief onbekende uitdager', zo stond er daags na de rectorverkiezingen in Leuven in een courant die zich gaarne kwaliteitskrant laat noemen. Ik verslikte me net niet in mijn tweede kopje espresso van de dag. Luc Sels, want zo heet de 'relatief onbekende', heeft internationaal veel meer renommée in zijn vakgebied dan de uittredende rector. Ik heb Sels ooit mogen interviewen, ruim twee jaar geleden, voor mijn boek Als het werk stopt, over de problematiek van werkzoekende vijftigplussers. Ik zocht Sels niet toevallig op. Na uitgebreide bronnenstudie kwam ik tot de vaststelling dat deze man in ons land dé autoriteit is op het vlak van arbeid en tewerkstelling. Decaan van de faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, leidende kracht binnen het Steunpunt Werk en Sociale Economie, auteur van beredeneerde boeken over werk. Geboren in Merksem dan nog, dat schiep meteen een band. Een man die bedachtzaam en genuanceerd praatte, allesbehalve een tafelspringer. Zo blijf je natuurlijk 'relatief onbekend' in een tijd dat aandachtzoekers snel een microfoon onder hun neus geduwd krijgen en beginnen te ratelen. Sels hoeft niet mee te doen aan De slimste mens ter wereld: hij is het. (Oké, lichtjes overdreven, maar u weet wat ik bedoel.)

'Wie is Luc Sels?', zo begon vandaag een artikel in een andere courant die zich gaarne kwaliteitskrant laat noemen. Opnieuw spoot de koffie bijna door mijn neusgaten. Sels kwam zelf ook even aan het woord, iets wat ie zelden doet in de media. En hij zei iets dodelijks over zijn voorganger, zonder diens naam te vermelden. "Ik zal zeker niet meedoen aan De slimste mens ter wereld. Terzake kan uiteraard wel, als het gaat over de rol van de universiteit of mijn eigen expertisedomein. Voor de rest wil ik de universiteit meer in de breedte zichtbaar maken. Over de Amerikaanse verkiezingen hoor ik veel liever Bart Kerremans dan de rector van de KU Leuven. Ik wil graag gaan voor een universiteit met meer maatschappelijke impact, maar daarvoor hoef ik niet constant aan het woord te zijn."

Touché! Van deze man hoeft u geen handvol spitse oneliners per dag te verwachten op Twitter, zoals de huidige rector placht te doen. Deze man gaat dus niet in leuke panels bon mots droppen en ironisch proberen te zijn in de overtreffende trap. Deze man vindt deskundigheid belangrijker dan verbale aanwezigheid. Dat wordt wennen voor de media, die al vele jaren aan de voeten liggen van Sels' voorganger. Als je die belde voor een losse babbel, stond ie meestal aan het eind van het telefoongesprek al buiten voor de deur te wachten. Kan ook zijn dat hij zijn chauffeur de opdracht gaf om de hele dag rond te rijden, van krant naar zender, je weet maar nooit dat hij iets zou mogen komen zeggen. Over de Amerikaanse verkiezingen, bijvoorbeeld.

***

Kan best zijn dat we over vier jaar concluderen dat Luc Sels, de tegen dan 'relatief bekende' rector van de Leuvense universiteit, de slechtste rector uit de geschiedenis is, maar daar gaat het hier niet over.

***

Waarom hollen wij, journalisten, toch altijd achter de usual suspects aan?

***

Laatst ging het in De afspraak over vrouwenrechten in Saudi-Arabië en maakte de sociale media-meute zich boos omdat er geen vrouw in het panel zat. Bleek dat Annemie Turtelboom op het laatste moment had afgebeld en dat er in een zoektocht naar een vervang(st)er geen andere vrouw vrij bleek. Kan gebeuren. Het probleem is alleen: het gebeurt áltijd. Het zijn bijna altijd mannen die aanschuiven om over vrouwen in andere culturen te praten. En weet u wat: dat is óók de schuld van de vrouwen! Want die zijn veel te bescheiden.

Ik verklaar mij nader. Als ik voor een artikel op zoek ben naar een deskundige in een bepaald vakgebied, maak ik gebruik van de Expertendatabank, een hulpmiddel voor journalisten met een mager gevulde contactenlijst. Daarin vind je professoren, bedrijfsleiders, dokters, noem maar op. Er staan meer vrouwen dan mannen tussen: die databank wil namelijk bewust meer vrouwen in de media aan bod laten komen. Een nobele zaak, waar ik me graag achter schaar. Alléén: als je zo'n deskundige vrouw belt, heeft die altijd de neiging om zich luidop af te vragen of zij wel de meest geschikte is om te antwoorden op jouw vragen. Een zeer deskundige vrouw zegt: "Oei, ik ken daar wel iets van, maar misschien kun je dat toch beter aan collega X vragen, die is daar al veel langer mee bezig dan ik." Een halfdeskundige man zegt: "Ja, natuurlijk, vraag maar op."

Dat er te weinig vrouwen in uw krant of weekblad staan, op uw radio weerklinken of op uw tv-scherm verschijnen is dus zeer zeker de schuld van die media, maar óók van de vrouwen.

***

"Wees niet zo nederig. Zo belangrijk ben je nu ook weer niet." - onbekende auteur

***

"Dikwijls is datgene wat wij bescheidenheid noemen, niets anders dan het verlangen om tweemaal geprezen te worden." - Godfried Bomans (een man)

***

Ik droom van een journalistiek waarin wát gezegd wordt oneindig veel belangrijker is dan hóe of door wíe het gezegd wordt. Dromen zijn bedrog, ik weet het, de wijsgeer M. Borsato zei dat al. Een aardige oneliner vinden wij, journalisten, nog altijd prettiger dan twee samenhangende zinnen, vanwege: langer dan tien seconden. Of saai geformuleerd. "De mensen gaan dat niet kunnen begrijpen." En zo blijven échte deskundigen als Luc Sels 'relatief onbekend'. Plus est en nous, collega's.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post771
Volgende »