Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Greta

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, mei 04, 2019 12:48:30

Weer eens iets over wat er fout loopt in de journalistiek?

Ja, wéér eens iets over wat er fout loopt in de journalistiek!

Omdat het moet. Steeds opnieuw. En helaas.

Tweede helft van de week: een site brengt het nieuws dat de moeder van Greta Thunberg zou gezegd hebben dat haar Greta CO2 kan zien. Een andere site neemt dat klakkeloos over. Niet van de minste, want het gaat om de twee meest gelezen nieuwssites van Vlaanderen. Een informatieprogramma op de radio laat, heel ernstig, een toxicoloog aan het woord op de vraag 'Kan je CO2 zien?' (Het antwoord, dat verder onbelangrijk is, luidt: neen. Maar dat wist de moeder van Greta heus wel. En Greta zelf ook.)

Greta Thunberg, dat schattige meisje met de vlechtjes dat de halve wereld rondtrekt met haar plakkaat 'Skolstrejk för klimatet', heeft het syndroom van Asperger. Dat weten we onderhand. De meeste media vinden dat haast belangrijker dan haar initiële boodschap. De meeste media zijn klimaatmoe. De meeste media vinden afwisseling belangrijker dan diepgang en herhaling. De meeste media denken dat het publiek er ook zo over denkt. Ik denk dat de meeste media daarin gelijk hebben, maar dat zou hen er niet van mogen weerhouden om relevante informatie te blijven brengen, ook al is dat al eens eerder gezegd of geschreven.

Normaal is autisme iets waar je niet mee lacht. En je lacht autisten zeker niet uit. In het geval van Thunberg, nog altijd maar zestien, geldt die stilzwijgende afspraak blijkbaar niet. Ze wordt volop uitgelachen, weggehoond, als freak weggezet door de zogeheten klimaatrealisten. Dat is makkelijker dan met argumenten schermen, ook al omdat die er niet zijn. Klimaatopwarming is een wetenschappelijk feit en is niet ontsproten uit het jonge brein van een Zweedse scholier. Maar wat doen feiten er nog toe? Wat doet de wetenschap er nog toe? Als de populisten op tafel springen, zijn wetenschappelijke bevindingen als de muggen die zoemend rond hun hoofd zweven. Hinderlijk. Wegslaan maar!

Neen, Greta Thunberg kan geen CO2 zien. Dat heeft haar moeder ook nooit beweerd. Zij had het over herkennen, waarnemen, 'zien' in een metaforische context, maar niet letterlijk. Het kwaad was geschied. Fake news werd als waarheid rondgestrooid. 'Nobelprijs voor de Vrede. Minstens', tweette een voormalige staatssecretaris die geen andere meningen dan de zijne tolereert. Verlichting, ongetwijfeld. Of identiteit, wie zal het zeggen?

Een gewezen rector had het over 'de Mariaverschijningen van onze tijd'. De man lijdt al een poos aan intellectuele constipatie: het zit er mogelijk wel in, maar het komt er al een tijdje niet meer uit. Dus braakt ie maar wat leeghoofdige aforismen. Intellectuele neergang is erg, héél erg, vooral als de patiënt het zelf niet doorheeft. Hij die door zijn volgelingen als een meester van de ironie wordt bestempeld, is in feite niet meer dan een ordinaire en onverbeterlijke cynicus. Een has-been die nooit meer zal zijn.

Na de foute interpretaties volgden de halfslachtige rechtzettingen. Te weinig, te laat. Het ergst van al was dat het fake news ontmaskerd werd door een anonieme Twitteraccount, @ArbiterOfTweets, die al eerder foute uitspraken van de ex-rector, door een barones verspreide hoaxes of leugenachtige uitlatingen van de ex-staatssecretaris rechtzette.

Ik ben blij dat zo iemand de moeite doet om berichtgeving te corrigeren.

Ik zou nog veel blijer zijn mocht die foute berichtgeving er nooit geweest zijn.

Check-double check-triple check-factcheck. Kortom, journalistiek.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post889

Journalisten moeten hun vak weer opeisen

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken wo, april 24, 2019 10:12:02

(Ik schreef voor het vakblad De Journalist in het themanummer over '30 jaar internet' een column over de gang van zaken in de journalistiek. Trouwe lezers van deze blog zullen elementen uit eerdere blogposts herkennen.)

Er liepen nog nooit zo veel mensen rond die zich journalist noemen als vandaag; nog nooit gedroegen er zich zo weinig als echte journalisten. Het is een boutade, en bovendien kort door de bocht, maar er is wel degelijk iets loos in ons vak. De kwaliteit slabakt, basisprincipes worden verloochend, de vierde macht heeft die macht uit handen gegeven. Hoofdredacteuren, eindredacteuren en journalisten zouden wat strenger moeten zijn voor zichzelf en tegelijk meer respect voor hun beroep eisen.

Of je nu voor of tegen nieuwssites, burgerjournalistiek of nieuwsverspreiding via sociale media bent: ze zijn er, en ze zijn niet van plan snel te verdwijnen. Dus heeft het ook geen zin om te doen alsof ze er niet zijn, te hopen dat de bui zal overwaaien of — veel erger nog — te mijmeren over hoe het vroeger was. Vroeger was het heus niet beter. Vijftig jaar geleden werden editorialen neergepend door partijvoorzitters of hun vazallen. Op de openbare omroep had je een partijkaart nodig om op de nieuwsdienst te mogen starten. De verzuiling woog door op het functioneren van de media. Ja, journalisten hielden het basisprincipe — check, doublecheck, triplecheck — beter in het oog dan nu, ze hadden ook meer tijd om hun stukken in te leveren en een primeur op de voorpagina van een krant was nog denkbaar: vandaag wordt die snel op het internet gepleurd.

Traditionele en nieuwe media staan onder druk. Bij het minste wordt er 'fake news' geroepen. Sommige sites specialiseren zich zelfs in het verspreiden van halve waarheden of hele leugens, en dat straalt ook af op de koosjere medewerkers in de sector. Als een journalist van het gereputeerde Der Spiegel betrapt wordt op het uit zijn duim zuigen van artikels, dan lijdt niet alleen Der Spiegel daaronder, maar de hele kwaliteitspers. Ergens roept er wel iemand: zie je wel! En: het zal elders niet beter zijn!

Als een onderbetaalde copy/paste-redacteur onder druk van een in zijn nek hijgende eindredacteur een artikel bijeen jat en het halsoverkop de wijde wereld instuurt om toch maar de eerste te zijn met een niet gecontroleerd bericht, dan komt dat de reputatie van de hele journalistieke wereld allesbehalve ten goede. Waarna collega's van de copy/paste-jongen (m/v) vervolgens diens informatie recycleren voor een 'eigen' slordige bijdrage. Ad infinitum.

Dat is de hapsnapwereld waarin we beland zijn: de eerste zijn is belangrijker geworden dan correcte en de meest volledige informatie brengen, en als je niet de eerste bent, moet je de mediagebruiker wijsmaken dat dat wél zo is. Stilstaan bij wat we doen en hoe we dat doen zit er nauwelijks nog in. Nadenken evenmin. Dat gaat ten koste van de geloofwaardigheid van het beroep.

Dokters Frankenstein

Een voorbeeld uit het dagelijkse persleven. Student richt een Vlaams-nationalistisch, extreemrechts actiegroepje op. Dat geniet alleen in beperkte kring enige bekendheid. De jongen spreekt zich via de sociale media uit over de geslachtsverandering van een journaliste bij de commerciële omroep; dat we dit allemaal niet zomaar normaal moeten vinden. Wordt plots opgevoerd in een duidingsmagazine als iemand met een uitgesproken mening over de transgenderproblematiek. Wakkere journalist op een andere redactie denkt: hé, wie is dat en wie is dat clubje dat hij vertegenwoordigt? Hij gaat op onderzoek. Andere journalist gaat de jongeman interviewen. Geeft hem verschillende pagina's in een prestigieus weekendmagazine. Een forum, zeg maar. Een half jaar later heeft de wakkere journalist zijn reportage klaar. Spraakmakend, onthullend, verbijsterend. Journalistiek op topniveau. Relevant. Maar de student weet zijn aanhang nog uit te breiden. En krijgt nog meer persaandacht. En wordt dan aangekondigd als lijsttrekker van een extreemrechtse partij. Krijgt vervolgens weer uitgebreide persaandacht en gebruikt die om in te hakken op de media die hem die aandacht geven.

Als we over Dries Van Langenhove praten — want over hem gaat het in de vorige paragraaf — moeten we vaststellen dat sommige media zich gedroegen als Dokters Frankenstein en een eigen monstertje hebben gecreëerd. Goed dat het fascistoïde clubje ontmaskerd is — niet dat het helpt, de populariteit stijgt alleen maar, maar dat kan je de wakkere journalist niet euvel duiden: hij heeft zijn job gedaan (hij wel!). Maar waarom moest dat jonge heerschap worden opgevoerd omdat hij een mening had over transgenders? Wat is zijn expertise? Wat is zijn maatschappelijke visie hierop? Hij heeft er geen, hij uit gewoon een populistische mening, zoals honderden, misschien wel duizenden Vlamingen hebben gedaan nadat die journalist aankondigde dat hij een zij zou worden.

Zijn wij, de pers, de media, nu enkel nog dragers van de meest onzinnige boodschappen? Zijn we masochisten geworden? Zijn we onze eigen overbodigheid aan het ensceneren?

Klimaat vs. Marrakesh

Neem nu de twee betogingen in december: de Klimaatmars (65.000 deelnemers) en de Mars tegen Marrakesh (5.500). Ik heb zelf even de moeite gedaan om de media-aandacht van die twee manifestaties te vergelijken. Over de Klimaatmars werden op zondag 2 december 25 stukken gepubliceerd en op maandag 3 december 18, samen goed voor 15.838 woorden. Niet overal stond de Klimaatmars prominent op de voorpagina. Over de Mars tegen Marrakesh werden op zondag 16 december 44 stukken gepubliceerd en op maandag 17 december 20, samen goed voor 26.919 woorden. Overal stond de mars prominent op de voorpagina.

Een paar conclusies hieruit.

1. De pers focust te veel op het negatieve. Mars 'tegen'. Gewelddadigheid. Hooligans.

2. De pers focust te veel op controverse. Die saaie pieten en mieten van #ClaimTheClimate, met hun eeuwige bakfietsen en hun aandacht voor de toekomst! Neen, dan liever die frisse jongens van Schild & Vrienden, die altijd weer iets zeggen dat lekkere koppen en luidruchtige toogdiscussies oplevert.

3. De pers focust te veel op makkelijk populisme en pompt dat vervolgens nog eens op. Die Mars tegen Marrakesh had perfect op pagina 7 gekund, 30 lijnen met daarnaast een foto van het geweld achteraf. Meer zijn 5.500 mensen niet waard. Dat is ongeveer 0,05 procent van de Belgische bevolking, terwijl de organisatoren beweren dat ze het hele volk vertegenwoordigen. Quod non.

4. De pers is dringend toe aan gewetensonderzoek. Ik wil hier niet pleiten voor constructieve journalistiek, vanwege de oubolligheid van die term, die bovendien lijkt te veronderstellen dat je alléén nog maar het positieve moet zien. Nogal naïef. Maar we stevenen af op destructieve journalistiek, berichtgeving die uitsluitend de waan van de dag volgt, herrie veroorzaakt of versterkt, bruggen helpt op te blazen, populisten populairder maakt, de samenleving in al zijn gewrichten doet kraken. Dat kan ook niet de bedoeling zijn. Waar is onze kritische zin naartoe?

Journalisten moeten weer meer onderzoeken en blootleggen, media moeten geen megafoons aanreiken aan de luidste roepers en de strafste tafelspringers, maar aan de interessantste stemmen in de samenleving, hoe zoetgevooisd en bedeesd die soms ook klinken.

Meningenfabriek

Noem me ouderwets, maar ik vind dat journalisten, eindredacteuren, hoofdredacteuren en uitgevers wat meer ballen moeten tonen. Wij zijn de professionals, wij moeten beoordelen of iets of iemand nieuwswaardig is, iets toevoegt aan een maatschappelijk debat, relevant is. Wij moeten naar eer en geweten, zo onpartijdig en onafhankelijk mogelijk, met de nodige afstand knopen doorhakken: waar besteden we onze nog altijd beperkte ruimte aan? Dat is onze verdomde job, daarvoor worden we betaald.

Aan een loodgieter wordt toch ook niet gevraagd om de klussende buurman inspraak te geven als hij een lek komt dichten. De bakker laat toch niet toe dat de handige buur mee taartjes komt bakken, omdat die dat zo goed doet als er een familiefeestje is. Staat de notaris toe dat lieden die weleens een juridische tekst in de verte hebben bekeken, zelf een akte komen opstellen?

Blijkbaar zijn politici en journalisten tegenwoordig de enigen die hun taak uit handen hebben gegeven: ze laten zich voeden door populisme. De schreeuwende vox populi zijn meer de norm geworden dan de bedaarde stem van experten. Omdat we zo graag hebben dat het botst, dat er controverse van komt, dat we de dagen nadien nog iets hebben om over te schrijven en te praten. Het is zó makkelijk, in de meningenfabriek wordt elk uur van de dag wel iets geroepen. Uitzonderlijk is dat geniaal en bruikbaar voor de samenleving, soms nuttig, meestal overbodig en irrelevant.

Politici en journalisten moeten weer ergens voor staan: een visie, een voldragen mening, beroepsethiek, een zekere vorm van verhevenheid in het domein waarin ze gespecialiseerd zijn. Wij zijn volksvertegenwoordigers: de ene legitiem, want verkozen, de andere eveneens legitiem, want professioneel geschoold of door ervaring stielman geworden, en daardoor in staat geacht om het belangrijke te onderscheiden van het belangwekkende (en het futiele). Zijn we perfect? Verre van. Lopen er charlatans rond in de stiel? Wees gerust, knoeiers lopen overal rond, ook onder de loodgieters, bakkers en notarissen. Daarom moet je de stiel nog niet laten bederven of jezelf niet meer ernstig nemen.

We moeten, kortom, ons vak weer opeisen, en dat geldt zowel voor de 'ouderwetse' krant als voor de hipste nieuwe site.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post884

Got to go where the love is!

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 12, 2019 13:13:28

Even recapituleren. Student richt Vlaamsnationalistisch, extreemrechts actiegroepje op. Beperkte bekendheid. Spreekt zich via de sociale media uit over de geslachtsverandering van een journaliste bij de commerciële omroep, dat we dit allemaal niet zomaar normaal moeten vinden. Wordt plots opgevoerd in een duidingsmagazine als iemand met een uitgesproken mening over de transgenderproblematiek. Wakkere journalist op een andere redactie denkt: hé, wie is dat en wie is dat clubje dat hij vertegenwoordigt? Hij gaat op onderzoek. Andere journalist gaat de jongeman interviewen omdat hij 'nieuwsgierig' is. Geeft hem verschillende pagina's in een prestigieus weekendmagazine. Een forum, zeg maar. Een half jaar later heeft de wakkere journalist zijn reportage klaar. Spraakmakend, onthullend, verbijsterend. Journalistiek op topniveau. Relevant. Maar de student weet zijn aanhang nog uit te breiden. En krijgt nog meer persaandacht. En wordt nu lijsttrekker voor een extreemrechtse partij. Noem het gerust: thuiskomen, al wil hij nog altijd dat mensen hem aanspreken met 'onafhankelijke'. Krijgt vervolgens weer uitgebreide persaandacht en gebruikt die om te kappen op de media die hem die aandacht geven.

Vat ik het zo goed samen, wat er de afgelopen week en, bij uitbreiding, het afgelopen jaar is gebeurd? Mijn oordeel: sommige media hebben zich gedragen als Dokter Frankensteins en creëerden een monstertje. Goed dat het fascistoïde clubje ontmaskerd is — niet dat het helpt, de populariteit stijgt alleen maar, maar dat kan je de wakkere journalist niet euvel duiden: hij heeft zijn job gedaan. (Hij wel!) —, maar waarom moest dat jonge heerschap worden opgevoerd omdat hij een mening had over transgenders. Wat is zijn expertise? Wat is zijn maatschappelijke visie hierop? Ik zal het u zeggen: hij heeft er geen, hij uit gewoon een populistische mening, zoals honderden, misschien wel duizenden Vlamingen hebben gedaan nadat die journalist aankondigde dat hij een zij zou worden. Zijn wij, de pers, de media, nu pure dragers van de meest onzinnige boodschappen geworden?

Noem me ouderwets, maar ik vind dat journalisten, eindredacteuren, hoofdredacteuren en uitgevers wat meer ballen moeten tonen. Wij zijn de professionals, wij moeten beoordelen of iets of iemand nieuwswaardig is, iets toevoegt aan een maatschappelijk debat, relevant is. Wij moeten naar eer en geweten, zo onpartijdig en onafhankelijk mogelijk, met de nodige afstand knopen doorhakken: waar besteden we onze — ondanks de komst van talloze nieuwssites — nog altijd beperkte ruimte aan? Dat is onze verdomde job, daarvoor worden we betaald.

Aan een loodgieter wordt toch ook niet gevraagd om de klussende buurman inspraak te geven als hij een lek komt dichten? De bakker laat toch niet toe dat de handige buur mee taartjes komt bakken, omdat die dat zo goed doet als er een familiefeestje is? Staat de notaris toe dat lieden die weleens een juridische tekst in de verte hebben bekeken, zelf een akte komen opstellen?

Blijkbaar zijn politici en journalisten tegenwoordig de enigen die hun taak uit handen hebben gegeven: ze laten zich voeden door populisme. De schreeuwende vox populi zijn meer de norm geworden dan de bedaarde stem van experten. Omdat we zo graag hebben dat het botst, dat er controverse van komt, dat we de dagen nadien nog iets hebben om over te schrijven en praten. Het is zo makkelijk, in de meningenfabriek wordt elk uur van de dag wel iets geroepen. Uitzonderlijk is dat geniaal en bruikbaar voor de samenleving, soms nuttig, meestal overbodig en irrelevant. U vertoeft momenteel in zo'n meningenfabriekje (welkom, trouwens!), oordeel zelf in welke categorie mijn hersenspinsels thuishoren.

***

Journalisten en politici moeten weer ergens voor staan: een visie, een voldragen mening, beroepsethiek, een zekere vorm van verhevenheid in het domein waarin ze gespecialiseerd zijn. Wij zijn volksvertegenwoordigers: de ene legitiem, want verkozen, de andere eveneens legitiem, want professioneel geschoold of door ervaring stielman geworden, en daardoor in staat geacht om het belangrijke te onderscheiden van het belangwekkende (en het futiele). Zijn we perfect? Verre van. Lopen er charlatans rond in de stiel? Wees gerust, knoeiers lopen overal rond, ook onder de loodgieters, bakkers en notarissen. Daarom moet je de stiel nog niet laten bederven of jezelf niet meer ernstig nemen.

Beroepseer, daar gaat het om.

***

Leve de spijbelende scholieren!

In een samenleving waarin de mensen die het voor het zeggen hebben duidelijk niet door hebben of niet willen zien waar de échte prioriteiten voor de toekomst liggen, zouden we met z'n allen wat vaker moeten 'spijbelen'.

***

Gelukkig is er nog de muziek. Ik heb deze week Van Morrison nog eens op repeat gezet. De man wordt tegenwoordig vergeten of verzwegen in de muziekmedia. Toegegeven, zijn platenproductie is de voorbije decennia veel minder opzienbarend dan in het verleden. Af en toe een parel, meestal songs die een doorslagje zijn van dingen uit het verleden (maar aangezien die dingen uit het verleden doorgaans zeer te pruimen waren, blijft ook het nieuwe werk grotendeels overeind, maar het is een beetje makkelijk).

In 2017 bracht 'the Man' twee jazzplaten uit. Gewoon doen, dacht hij wellicht in een liberale bui, hij doet toch al jaren zijn goesting. Najaar 2018 was er alweer een nieuwe plaat, The prophet speaks. Zes van de veertien songs, ongeveer de helft dus, zijn eigen composities, de rest blues- en soulklassiekers van onder anderen John Lee Hooker, Sam Cooke, Solomon Burke en Willie Dixon.

De eigen composities steken erbovenuit. Als Morrison een klassieker covert, doet hij dat nogal werktuiglijk, een beetje zoals je zou hopen dat een loodgieter zijn job doet: zonder al te veel franjes, keurig, netjes. In eigen songs creëert hij een aparte leefwereld op het kruispunt van rock, soul, blues en jazz. Dan wordt Van Morrison the Man.

'When the prophet speaks, mostly no one listens / When the prophet speaks and no one hears / Only those who have ears to listen / Only those that are trained to hear', zingt hij in het titelnummer. Denk voor de muzikale achtergrond aan een regenachtige maar zwoele avond in Manhattan. Die sfeer.

'Spirit will provide beyond the light / Spirit will provide beyond the white', klinkt het in een ander eigen nummer. Dit is de Van Morrison van de good old days: mystiek, zweverig, ver weg van de aardse waan van de dag.

Maar als ik één nummer blijf draaien is het Got to go where the love is. Sublieme zachte soul, vrij rechttoe rechtaan, met blazers die altijd weer de juiste impulsen geven. Muziek om bij weg te dromen. Muziek om afstand te nemen van het alledaagse. Muziek om van te genieten. Bovendien: wat een mooi motto.

Got to go where the love is!

***

Daarom is Van Morrison 'Van the Man' en zal die student van hierboven altijd 'Van het fascistoïde ettertje' blijven.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post853

Lügenpresse

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 05, 2019 12:30:28

Herinnert u zich nog wat ik in 2018 schreef op deze plek?

"Journalisten moeten weer meer onderzoeken en blootleggen, media moeten geen megafoons aanreiken aan de luidste roepers en de strafste tafelspringers, maar aan de interessantste stemmen in de samenleving, hoe zoetgevooisd en bedeesd die soms ook klinken."

Zo lang is dat nu ook weer niet geleden, noch 2018 (vier dagen en een aantal uren), noch mijn nieuwjaarswens van toen (gepubliceerd op 22 december), maar het lijkt alweer ver weg na niet eens een volle week in het nieuwe jaar. We zitten onmiddellijk op het niveau 'business as usual'. 'We' (de media) doen gewoon voort.

Twee nieuwsfeiten zorgden ervoor dat ik mezelf niet voor de eerste keer een roepende in de mediawoestijn voelde.

***

Meest recent was er de 'Mars voor Democratie' in Ninove, donderdagavond. Aantal deelnemers: iets tussen de duizend en de vijftienhonderd. Nog ruim vierduizend minder dan op de 'Mars tegen Marrakesh' van half december, dus. Hetzelfde kliekje organiseerde het: Schild & Vrienden, Voorpost, Vlaams Belang-militanten.

Waartegen, pardon: waarvóór, de stoere heren en schaarse dames dan protesteerden? Wel, zij vonden dat de democratie in de stad Ninove geschaad werd, omdat de grootste partij (Forza Ninove, veertig procent van de stemmen, 15 zetels op 33 in de nieuwe gemeenteraad) niet mee in het bestuur zit. Een vreemde redenering, want in de manier waarop de democratie bij ons georganiseerd is, komt het erop neer de helft plus één van de verkozenen te verzamelen — in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Verenigde Staten waar het 'The winner takes it all'-principe gehanteerd wordt. Forza Ninove zat na de verkiezingen op de helft min twee en slaagde er niet in anderen te overtuigen om mee in hun 'project' (Vlaams Belang-light) te stappen.

Dan wordt er ofwel een andere coalitie gevormd, ofwel laat je de stad of gemeente achter in een impasse, iets wat blijkbaar het opzet was van de N-VA, want hoe verklaar je anders dat ze noch met Forza, noch met de andere partijen in zee, in dit geval: de Dender, wilde gaan? Uiteindelijk heeft een 'afvallige' van de N-VA, Joost Arents, die ene zetel geleverd die nodig is voor een meerderheid van 17 op 33.

Je kan dit kortzichtig, volksverlakkerij of ronduit dom noemen, maar het is een perfect legitieme coalitie. Het wordt zes jaar dansen op een heel slappe koord, met het risico dat Forza in 2024 nóg populairder wordt en richting absolute meerderheid dendert, allemaal juist, maar: het kán. De democratie wordt niet alleen niet geschaad, de mogelijkheden ervan worden zelfs optimaal benut. Niet die betogers, aangevoerd door 'posterboy' Dries Van Langenhove, stapten op voor de democratie, de Ninoofse bestuurders deden dat, in een muf ruikend vergaderzaaltje.

***

Een marsje met een onzinnig strijdpunt en een beperkt aantal deelnemers, dan veronderstel je dat dit 'nieuws' ergens halfweg de nieuwsuitzendingen en de krantenpagina's weggemoffeld wordt: het vermelden waard, maar niet meer dan dat.

Niet in Vlaanderen anno tweede decennium van de eenentwintigste eeuw. Belangrijkste nieuwsfeit van de dag! En hopla, laat Driesje zijn zegje maar doen. Niet verwonderd zijn als die jongen binnenkort een column krijgt in een van onze kranten, of een eigen talkshow. En dan maar klagen over een cordon sanitaire en een cordon médiatique, die vervelende MSM (mainstream media), de 'Lügenpresse' in dit land. Van Langenhove & co krijgen veel meer aandacht — zonder al te veel negatief commentaar — in de reguliere pers dan in hún gespecialiseerde pers, ondingen als 't Pallieterke en 't Scheldt. Dit is precies de verdraaiing van de feiten waar de Schild & Vrienden van deze wereld voor waarschuwen, maar dan in de tegenovergestelde richting van wat zij beweren.

***

Na de rellen in Molenbeek in de eerste nacht van 2019 werd Theo Francken als een van de eersten opgevoerd. Mag ik dat nog vreemd vinden? Ik dacht eerst nog: oké, ze laten alle burgemeesters van gemeenten waarvan de naam eindigt op 'beek' aan het woord, en ze beginnen met Lubbeek. Moet kunnen. Maar het was vruchteloos wachten op de mening van Franckens collega's uit Borsbeek, Diepenbeek, Opglabbeek, Lebbeke (we zijn breeddenkend!), Merelbeke, Wachtebeke, Kruibeke, Harelbeke, Jabbeke, Meulebeke, Oostrozebeke, Zonnebeke, Dilbeek, Linkebeek, Wezembeek-Oppem, Bierbeek, Boortmeerbeek, Glabbeek, Holsbeek, en laten we zeker ook Etterbeek en Schaarbeek niet vergeten.

(Terloops opgemerkt en niet onbelangrijk: de relschoppers verdienen een strenge sanctie, in verhouding tot hun wandaden. Natuurlijk loopt er veel mis qua integratie, moet er adequate scholing zijn, preventie, mogelijkheden om zich sportief of cultureel uit te leven, moeten ze gelijkwaardig behandeld worden, maar niets — NIETS — kan deze explosie van geweld goedpraten.)

Terug naar mogelijke interviewees rond het onderwerp 'problemen in Molenbeek'. Pieter De Crem, dat is normaal, die is minister van Binnenlandse (Lopende) Zaken, en bevoegd voor de openbare veiligheid. Jan Jambon, had ook gekund, die had als vorige minister van Binnenlandse Zaken veel te maken met Molenbeek. (Je had hem bijvoorbeeld kunnen vragen of de opkuis gelukt was?) Huidige en voormalige inwoners van Sint-Jans-Molenbeek, waarom niet: dat zijn ervaringsdeskundigen.

Maar Theo Francken, neen, die logica ontgaat mij. Het ís niet zijn bevoegdheid, het wás het ook nooit, en als de redenering is dat je de populairste van Vlaanderen aan het woord laat, dan moet je ook de mening van Nina Derwael en Nafi Thiam vragen.

***

Tenzij... je er als redactie vanuit gaat dat Francken als gewezen staatssecretaris voor Asiel en Migratie nog altijd iets (zinnigs) te zeggen heeft over migranten. Een foute premisse, want die relschoppers hebben negen kansen op tien niets met (recente) migratie te maken. Dat zijn derde- en vierdegeneratie-jongeren, meestal hier geboren, die hebben onze nationaliteit. Dat zijn Belgen. We kunnen dat minder prettig vinden, zeker in deze omstandigheden, maar het is wel zo. Hen blijven linken aan migratie toont aan dat we zélf weinig begrepen hebben van migratie, integratie en de multiculturele samenleving.

Het mechanisme hierachter is even onzichtbaar als pervers: wie een vreemd klinkende naam of een andere huidskleur heeft, is en blijft een migrant. Hoort er nadrukkelijk niet bij. Nooit, jamais. Valt voor de rest van zijn leven onder de bevoegdheid 'Asiel en Migratie'.

Je zou voor minder opstandig worden.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post851

Nieuwjaarswens voor de media

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, december 22, 2018 13:29:13

De 'Mars tegen Marrakesh' van zondag 16 december heeft meer dan elfduizend woorden méér aandacht gekregen in de Vlaamse pers dan de 'Klimaatmars' van zondag 2 december.

Zo, u kunt weer verder met uw dagtaak, na deze vaststelling. Dank om even op deze blog te passeren. Wie tijd heeft en de details wil lezen, moet nog enkele minuten hier vertoeven. Wees welkom, in deze verrassend weinig koude dagen voor Kerstmis.

***

Vorige zondag en maandag was mijn aanvoelen dat de anti-Marrakeshmars (5.500 deelnemers) disproportioneel veel meer media-aandacht had gekregen dan de pro-Klimaatmars, of noem het de 'anti-Klimaatpolitiekmars' wat mij betreft (65.000 à 75.000 deelnemers), van begin deze maand. Dat was een subjectieve vaststelling, maar ook een punt van irritatie. Waarom krijgt een in aantal aanwezigen bescheiden evenement veel meer lettertekens en woorden ter beschikking dan een veel omvangrijker gebeuren? De omstandigheden waren dezelfde: grijs, druilerig weer, een graad of tien. Daar lag het dus niet aan. Het ging in beide gevallen om protest.

Maar... klopte mijn aanvoelen wel? Ik heb het even onderzocht. Dat ging als volgt: ik tikte in GoPress (de plek waar je alle verschenen artikels kunt terugvinden) de trefwoorden 'Klimaatmars' en 'Mars tegen Marrakesh'/'Mars tegen Marrakech' in. Ik telde vervolgens het aantal artikels én het aantal woorden per artikel. Nam ik mee op in de optelsom: alle dubbels. Zoals daar zijn: artikels in en op verschillende media die identiek waren, bij Mediahuis en De Persgroep bijvoorbeeld. Nam ik niet mee: Belga-communiqués en de berichtgeving in de buitenlandse pers. Nam ik wel mee: het politiek gekrakeel rond de aanwezigheid van federaal minister Marghem op de Klimaatmars en de mening van Theo Francken over de Mars tegen Marrakesh. Nam ik niet mee: radio- en televisieberichtgeving, omdat ik bij mij thuis niet de middelen heb om de timing van items exact na te gaan. Nam ik wel mee: editorialen over de marsen. Nam ik tenslotte ook nog mee: live updates gedurende de (zon)dag.

Is dit wetenschappelijk onderbouwd? Een beetje. Ik heb er geen uren, laat staan dagen ingestoken, heb met een gammele rekenmachine en het zetten van streepjes op een blad papier gewerkt. Ik kan er dus af en toe één artikel of tweehonderd woorden naast zitten. Dat doet niets af aan de essentie, vind ik.

***

Over de Klimaatmars werden op zondag 2 december 25 stukken gepubliceerd en op maandag 3 december 18, samen goed voor 15.838 woorden. Niet overal stond de Klimaatmars prominent op de voorpagina.

Over de Mars tegen Marrakesh werden op zondag 16 december 44 stukken gepubliceerd en op maandag 17 december 20, samen goed voor 26.919 woorden. Overal stond de mars prominent op de voorpagina. (Terloopse opmerking: media moeten het eens geraken over de juiste spelling van de Marokkaanse stad. Is het nu Marrakesh of Marrakech? Een aantal sites presteerde het om de twee zelfs door elkaar te gebruiken, bijvoorbeeld 'Marrakesh' in de titel en 'Marrakech' in de lopende tekst. Consequent/konsekwent is dat niet.)

Conclusie: over de Mars tegen Marrakesh werden op de dag van de manifestatie negentien (19) stukken meer geschreven dan over de Klimaatmars. De dag nadien ging het om twee bijdragen meer. In totaal werden er 11.081 woorden meer over de kleinere mars geschreven dan over de grotere. Voor wie van percentages houdt: 58,8 procent meer.

Mijn aanvoelen klopte dus.

***

Wat nu precies mijn punt is, zult u zich misschien afvragen, nu u toch tot hier geraakt bent. Een paar conclusies.

1) De media focussen te veel op het negatieve. Mars 'tegen'. Gewelddadigheid. Hooligans.

2) De media focussen te veel op controverse. Die saaie pieten en mieten van #ClaimTheClimate, met hun eeuwige bakfietsen en hun aandacht voor de toekomst! Neen, dan liever die frisse jongens van Schild & Vrienden, die altijd weer iets zeggen dat lekkere koppen en luidruchtige toogdiscussies oplevert. (Vandaag mocht Dries Van Langenhove weer uitgebreid zijn zeg doen in Het Laatste Nieuws, wat hem toeliet om Mei '68 even erg te noemen als de Tweede Wereldoorlog. A. Hitler en P. Goossens in dezelfde schuit: ça passe!)

3) De media focussen te veel op makkelijk populisme en ze pompen dat vervolgens nog eens op. Die Mars tegen Marrakesh had perfect op pagina 7 gekund, 30 lijnen met daarnaast een foto van het geweld achteraf. Meer zijn 5.500 mensen niet waard. Dat is ongeveer 0,05 procent van de Belgische bevolking, terwijl ze (en hun medestanders bij de N-VA) beweren dat ze het hele volk vertegenwoordigen. Quod absoluut non. (De Klimaatmars-betogers vertegenwoordigen tenminste al 0,6 procent van de Belgen, nog altijd een zeer bescheiden minderheid.)

4) De media zijn dringend toe aan gewetensonderzoek. Ik wil hier niet pleiten voor constructieve journalistiek, vanwege de oubolligheid van die term, die bovendien lijkt te veronderstellen dat je alléén nog maar het positieve moet zien. Nogal naïef. Maar we — ja, ik heb zelf zo'n blinkende perskaart — stevenen af op destructieve journalistiek, berichtgeving die uitsluitend de waan van de dag volgt, herrie veroorzaakt of versterkt, bruggen helpt op te blazen, populisten populairder maakt, de samenleving in al zijn gewrichten doet kraken. Dat kan ook niet de bedoeling zijn. Waar is de/onze kritische zin naartoe?

Hoofdredacteuren, eindredacteuren en journalisten zouden minder schrik moeten hebben van wat het volk denkt, maar schrijven en zeggen wat er volgens hen aan de hand is, waar het écht om gaat, wat achterliggende drijfveren zijn. Dan is, bijvoorbeeld, de hele klimaatdiscussie een pak relevanter dan verzet tegen een VN-Migratiepact dat nauwelijks iemand in dit land gelezen heeft (zelfs niet de mensen die dat op tijd hadden moeten doen!).

Journalisten moeten weer meer onderzoeken en blootleggen, media moeten geen megafoons aanreiken aan de luidste roepers en de strafste tafelspringers, maar aan de interessantste stemmen in de samenleving, hoe zoetgevooisd en bedeesd die soms ook klinken.

Het lijkt bijna op een nieuwjaarswens, zij het dat ik dat al jaren roep en herhaalde nieuwjaarswensen iets pathetisch hebben. En toch: ik wens het ons, mediaprofessionals, toe. En u, lezers/luisteraars/kijkers, ook.

***

Voor de rest wens ik u prettige feestdagen en een op alle vlakken geweldig 2019. De klapdeuren van deze saloon gaan veertien dagen dicht.

Tot in den draai!



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post848

Dag AlDe'emeh

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, september 22, 2018 12:41:45

Maurice De Wilde is vandaag precies twintig jaar dood. Een monument van de Vlaamse journalistiek. Een leermeester, en dat mag u letterlijk opvatten. Ik zat aan het RITCS helemaal alleen in de afdeling Sociale Communicatie en kreeg twee jaar lang privéles van de man ten tijde van zijn spraakmakende reeks De Nieuwe Orde. Kettingroker. Doordrammer. Begenadigd verteller. Een mentor, ja, toch wel. Tot ik een deel van mijn burgerdienst doorbracht op de redactie waar hij de serie over de collaboratie maakte. Ik heb er op korte tijd veel geleerd. Positief, hoe je een tv-programma over een moeilijk onderwerp voorbereidde. Negatief, hoe je als leidinggevende je medewerkers voortdurend onder druk kunt zetten en geregeld schofferen. Een moeilijke mens, kortom. En, ja, je kunt bedenkingen maken bij zijn manier van 'ondervragen', want dat was het wel, veel sterker dan gewoon maar interviewen. Hij wist beter wat er gezegd moest worden dan zijn meestal al wat oudere en vergeetachtige gesprekspartner, en beet hem dat ook toe. Een voorbereide journalist, stel je dat voor. Andere tijden... Soms werd er al eens een nazisymbool — dat discreet ergens in een duister kamertje hing — prominent in het beeldkader geplaatst, om de sfeer van die donkere tijd te schetsen. Geheel en al objectief was dat natuurlijk niet. Maar laat me deze inleidende paragrafen positief eindigen: hij was een voorbeeld. De Wilde zou nooit met de nagenoeg voltallige nieuwsredactie hebben meegedanst op de tonen van Happy. Hij zou er eerder een reportage over hebben gemaakt — 'enquête', noemde hij het zelf liever —, over de verloedering van de journalistiek.

We missen Mauricen in de hedendaagse journalistiek.

***

Ik heb een poging gewaagd om deze week het interview van Montasser AlDe'emeh met Dries Van Langenhove in Dag Allemaal te lezen. Het is me niet gelukt, moet ik bekennen. Vanwege: slijmerig, dweperig, journalistiek onwaardig. Slachtoffers onder elkaar, dat was de teneur. Die homo-erotische openingsparagraaf zette de toon. Radicaal van mening verschillen? Vergeet het. Uren van bewondering, dat was het. De uitgestoten student kreeg een forum aangeboden van iemand die de beginselen van kritische journalistiek niet kent, niet wil kennen, nooit zal kennen. Een dilettant. Vermoedelijk zonder perskaart en als hij die heeft, moet de journalistenbond eens stevig nadenken op welke gronden iemand tegenwoordig zo'n kleinood kan bemachtigen. Nu ik er even bij stilsta: dat moet de bond sowieso doen, er lopen toch al te veel would-bejournalisten rond.

Dag Allemaal werd heel even Dag AlDe'emeh. Diezelfde meneer AlDe'emeh kon op diezelfde dag pronken met een interview in Humo. Humontasser. Mijn journalistieke hart bloedde twee keer op één dinsdag. Ik begrijp dat niet. Ik wil dat niet begrijpen. Ik zal dat nooit begrijpen. Er is veel terechte en nog veel meer onterechte kritiek op de media. Maar zo lang media zelf charlatans een pen aanreiken en andere charlatans hun ongecontroleerde zeg laten doen, zal die kritiek alleen maar aanzwellen en steeds meer terecht worden. Om een heden ten dage populaire uitdrukking te hanteren: de media moeten opgekuist worden. Echt wel.

***

Ja, Maurice, 't zijn tijden, man. Misschien maar goed dat je 't niet meer hoeft mee te maken. Je zou er wellicht een zoveelste hartaanval van gekregen hebben.

(Frank Van Laeken, trotse journalist, perskaart: N02686)



  • Reacties(3)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post814

Would it be nice?

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, juli 21, 2018 13:12:34

Dat ze hem verkeerd begrepen hadden, kon hij moeilijk aanvoeren: het was geen one-on-one-interview met een fake news-verspreider, beelden van de persconferentie werden live uitgezonden. Wie toekeek hoorde duidelijk 'would' en niet 'wouldn't'. Maar dat was wel wat hij bedoelde, zei de oranje idioot in het Witte Huis vierentwintig uur later. Pardon, ik mag een vreemd staatshoofd geen 'idioot' noemen? Idioot! Idioot!!! Maar wel een gevaarlijke idioot. Eentje die iets te zeggen heeft in de wereld. Iemand waarnaar je moet luisteren, niet vanwege zijn eruditie of welbespraaktheid, maar omdat hij nu eenmaal aan het hoofd staat van een van de machtigste naties ter wereld, waaraan wij, West-Europeanen, ons lot hebben vastgeklikt.

Hij zei oorspronkelijk: 'Ik zie geen enkele reden waarom het Rusland zou zijn' (op de vraag of Rusland de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 zou hebben gemanipuleerd). Hij zei een dag later: 'Ik zie geen enkele reden waarom het Rusland niet zou zijn'. Hij bedoelde: 'Ik ben mede verkozen dankzij mijn vriend Vladimir en "fuck off!" iedereen.'

Geef deze man de Nobelprijs voor de Vrede riepen Trump-aanhangers ook bij ons, toen hij vijf weken geleden kort gesproken had met Kim Jong-un. 'Historisch'. 'Ongezien'. 'Vredestichter'. En nog wat adjectieven en zelfstandige naamwoorden die als standbeelden verrezen om Hun Held toe te juichen. Tot een etmaal later al duidelijk werd dat wouldbe-dictator Trump helemaal geen toegevingen had afgedwongen van dictator Kim. Een showtje was het, een nagekomen aflevering van The Apprentice, met Donald T. als kandidaat die zichzelf mocht beoordelen. Amazing!

In dezelfde lijn ligt zijn ontmoeting met Poetin. Kruiperigheid in de besloten salons van het Kremlin, gevolgd door gespeeld triomfalisme achteraf. Wat president Trump in werkelijkheid gedaan heeft: hij bezorgde (semi-)dictatoriale regimes een legitimiteit die ze de voorbije vijftig jaar nooit gehad hebben. In zijn eentje versterkte Trump het lokale en territoriale belang van Kim Jong-un en Vladimir Poetin. Faut le faire. Geef die man een standbeeld op een groot plein in Pyongyang en Moskou! Erdogan, Assad en andere potentaten kunnen niet wachten tot de man van 'Make America Great Again' ook bij hen langskomt, ze hebben hun agenda's alvast vrijgemaakt. Donald, legitimeer ons ook, please!

De wereld wordt elke dag een onveiliger plek. Na acht jaar behoedzaam beleid onder Obama (té behoedzaam soms, zeer zeker, en die vredesprijs na zijn eerste jaar was veel te voorbarig, ook waar) heeft Trump in anderhalf jaar presidentschap de wereldorde duchtig door elkaar geschud, maar niet in de zin dat je er veel vertrouwen van krijgt. De democraten hebben geen waardige tegenkandidaat en de republikeinen deinzen terug om in te grijpen, want de man is weliswaar een idioot, maar hij is wel hún idioot én populair. Toen ik drie jaar geleden bij het begin van de Amerikaanse voorverkiezingen een stukje pleegde over Trump-stemmers en hoe achterlijk die wel niet waren, kreeg ik van sommigen weerwind. Je kunt dat niet zomaar zeggen van die mensen, vonden ze. En, inderdaad, miljardairs, fascisten en racisten hebben alle reden om in die man te blijven geloven, hij bedient hen op hun wenken. Maar wie van de gewone Amerikaanse bevolking vandaag nog altijd achter Trump blijft staan en (opnieuw) voor hem zou stemmen, blijf ik gatachterlijk noemen. Een voorspelling: over twee jaar wordt hij gewoon herkozen. Mensen weten niet beter. Mensen wíllen niet beter weten.

***

De N-VA draagt barones Mia Doornaert voor als voorzitster van het Vlaams Fonds der Letteren, VLF. Eigenlijk kan dat niet: politici mogen wel de leden van de raad van bestuur aanduiden, maar die kiezen onder elkaar de nieuwe voorzitter. Het lijkt een detail (uiteindelijk wordt ze toch verkozen), maar het zegt veel over de politieke zeden en over de bemoeienissen van de politiek met het culturele leven.

Filosoof, activist en auteur Bleri Lleshi reageerde prompt met een tweet in krakkemikkig Nederlands: 'Ik heb aan VLF laten weten dat indien Mia Doornaert voorzitter wordt dan dienen ze per direct mijn naam uit die auteurslijst te schrappen. De lage racistische en islamofobe reacties die Doornaert de wereld instuurt stroken niet met mijn literair engagement.' Zo, die zat. 'Pure laster', repliceerde de barones. Rechtser dan rechtse twittertrollen zeiden nog veel straffere dingen aan het adres van Lleshi (pure laster, eigenlijk). Ik heb de tweet van Lleshi geliket. Ik geloof niet dat Doornaert racistisch is, maar haar voortdurende kritiek op de islam is wel zéér ongenuanceerd. Ze verspreidt bijvoorbeeld af en toe filmpjes over vermeende wandaden van moslims. Dingen die totaal uit hun context werden gerukt of die zich op andere plekken en in een andere periode afspeelden dan wat ze beweert. Fake news. En als je haar daar dan op wijst, negeert ze dat en blijft ze dat gebeuren (dat dus níet gebeurd is) oprakelen. Misschien is ze goedgelovig. Of een beetje kortzichtig. Maar het kan net zo goed islamofobie zijn. Wat nog niet wil zeggen dat ze niets van literatuur kent of haar toekomstige taak niet onafhankelijk zal invullen. We zullen zien. En lezen.

***

Voor de wereld zou het beter zijn mocht Mia Doornaert president van de Verenigde Staten worden en Donald Trump de nieuwe voorzitter van het Letterenfonds.

***

Een interview met een extreemrechtse twittertrol in een onafhankelijk weekblad voor radio en televisie. Dat mankeerde er nog aan. Sinds dinsdag niet meer. Een boezemvriend noemt dat weekblad al een jaar of dertig 'de Story voor intellectuelen' en ik ging daar meestal tegenin. De heilige Humo een 'boekske' noemen, dat ging te ver, vond ik. Ik lees het blad al van de vroege jaren zeventig en ben het slechts twee korte periodes ontrouw geweest. Toen mijn ouders plots overschakelden naar TV Ekspres (Louis De Lentdecker in plaats van Willy Courteaux, een verschrikking!) en ik nog niet de financiële middelen had om zelf een abonnement te nemen, en toen de verwoestijnvissing helemaal was doorgeslagen. Ik vrat de dossiers, de lange en onwaarschijnlijke knappe interviews met en door knappe koppen, de spitsvondige titels (net niet flauw genoeg om studentikoos te worden, 'Van Pool tot zeveraar' en dat soort dingen), de onthullingen, de meesterwerken uit de wereldliteratuur ('De vanger in het koren'!). Het was een wekelijkse afspraak met een betere wereld tegen beter weten in.

Er komt deze week godbetert een twittertrol aan het woord, die alle moslims uit ons land wil laten deporteren, al heeft hij nog nooit een boek over de islam gelezen. Toogpraat, recht uit café De Leeuw van Vlaanderen. Die man kan zich beroepen op zijn recht op vrije meningsuiting, op Twitter, aan de toog van ranzige bruine kroegen, op de IJzerbedevaart, op familiefeesten waarbij tegen middernacht de rechterarmen weleens worden gestrekt, maar waarom moet ik dit zo nodig lezen in míjn weekblad? Wat is de toegevoegde waarde van toogpraat in gedrukte vorm? Natuurlijk was het fout om het cordon sanitaire destijds ook rond de kiezers van het Blok te trekken, maar moet je hen daarom vanaf nu een voor een uitgebreid aan het woord laten? Er zijn echt wel genoeg interessante mensen met een relevante mening out there. Humo is een boekske geworden. Als mijn vriend de volgende keer dat ik hem zie opnieuw 'Story voor intellectuelen' roept, ga ik hem niet meer tegenspreken, denk ik.

Eerder kwamen al een jonge roeptoeter van een extreemrechts groupuscule en een wouldbe-islamfilosoofje uitgebreid aan het woord in een krant die ik al bijna veertig jaar als mijn ochtendlijke metgezel beschouw. ('Al bijna veertig jaar' omdat ze nog niet eens zo lang bestaat, hier zit een lezer van het eerste uur.) Wat voegen die ondoordachte meningen toe aan het maatschappelijke debat? Ik wil gerust een interview met Dewinter of Van Grieken doorstaan, omdat die mensen nu eenmaal een bepaalde, niet-onbelangrijke rol spelen in de samenleving, maar waarom moet elke knallende scheet uitvergroot worden? Kun je net zo goed mij een forum geven. Wekelijks. Met nuance en al.

***

Voor mij liggen twee overschrijvingen. Of ik alstublieft die twee abonnementen wil verlengen, op die krant en op dat weekblad. Ik twijfel heel sterk.

***

Op de Spotify-lijst van Donald T. deze week: Would it be nice? van The Beach Boys, Would it be good? van Nik Kershaw en Wouldn't I lie to you? van Eurythmics.



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post805

Bende hypocrieten

JournalistiekGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 31, 2018 13:11:53

Journalist, dát is pas een zwaar beroep. Onmogelijke werkuren, opdringerige deadlines, constant zeurende collega's die al drie dagen rondlopen in kleren die een penetrante zweetgeur afstoten, waanzinnig slecht en ongezond kantine-eten, chronisch ontevreden kijkers/luisteraars/lezers, writer's block dat om de hoek blijft loeren. Ik zeg u: wij verdienen het om vervroegd met pensioen te mogen gaan, óf om geregeld een sabbatical te mogen nemen. Op kosten van de werkgever, dat spreekt voor zich. Laten we zeggen: om de vijf jaar, dat is zo ongeveer het moment dat ons bedrijf wordt weggesaneerd, overgenomen of tot synergieën gedwongen. Stresspieken, telkens weer.

Wij weten ook heel veel, beste mensen, en het ergste is dat we de helft daarvan niet mogen opschrijven. Off the record. Of: off off off the record. Of: privé en niet voor curieuzeneuzemosterdpotten zoals u daar bestemd. Slechts heel af en toe wordt die code - die zowat even heilig is als de eed van Hippocrates voor artsen - doorbroken. Omdat we het niet meer kunnen houden, al die geheimen. Omdat ons medium nood heeft aan verse nieuwsconsumenten. Of omdat de informatie te relevant is om achter te houden.

***

The Knack and How to Get It. Zegt die filmtitel u nog iets? Neen, natuurlijk, want u bent veel te jong en hebt niet alle festivalerelijsten in uw achterhoofd zitten, tenzij uw voornaam Wiki is. Een Britse komedie uit 1965 is dat, die dat jaar ook de Gouden Palm won in Cannes. Dus zeker geen niemendalletje. 'The knack' betekent zoveel als 'iets onder de knie hebben', 'goed zijn in iets', 'een kunstje kunnen flikken'. Ik weet niet of die uitdrukking aan de basis ligt van het weekblad Knack, dat pas zes jaar na de film voor het eerst in de krantenwinkel lag. Maakt ook niet zoveel uit, want iedereen zegt toch 'Knak', en niet 'Nak', zoals dat in het Engels zou moeten. Knack draait al zesenveertig jaar mee (en ook een beetje: tégen) in het Vlaamse medialandschap, dat is best wel een verdienste voor een zogeheten kwaliteitsblad.

Uitgerekend in dit blad (of beter: op de website ervan) verscheen eergisteren een stuk over de stukgelopen relatie tussen twee politici van totaal verschillende partijen, zij het dat die relatie dateert uit de periode dat de ene nog geen lokaal voorzitter van de sociaaldemocraten was en de andere nog niet vertrokken was naar het Vlaamse niveau. Boegeroep op vele banken. Over het privéleven van politici schrijf je niet. Dat soort informatie hou je voor achterkamertjesgesmoezel onder reporters (journalisten roddelen meer dan de gemiddelde mens!), zo schreven media die elke dag wel iets schrijven over kandidaten van reality-programma's die iets met elkaar hebben, of hebben gehad, en die de smeuiigste verhalen opdissen over BV's die het met elkaar doen, of het niet meer met elkaar doen. Als wíj het niet schrijven, is het niet correct, zoiets moet dat zijn. Journalisten zijn niet alleen bovengemiddelde roddelaars, het zijn ook jaloerse types, die elkaar het schaarse daglicht in de ogen niet gunnen. Dus was Knack plots de Grote Boosdoener. Onder journalisten kom je ook meer hypocrisie tegen dan in de gemiddelde Vlaamse huiskamer. Een bende hypocrieten, ja, dat mag u gerust zeggen.

Ik weet het zo nog niet. Mijn eerste reflex was eveneens: dit doe je niet. Mijn tweede en derde ook, trouwens. Dat het verhaal achter een betaalmuurtje moest gezocht worden, vond ik ook al zo verdacht. Als de informatie dan toch zo relevant is, publiceer het dan gewoon zodat iederéén die dat wil het gratis kan lezen. Anders wordt het helemaal een peepshow. Vond ik tactisch niet slim van Knack (de boekhouding van Roularta spreekt me tegen). De N-VA, en de hele kliek van trollen, vond het er ver over. Ook sp.a-voorzitter John Crombez vond het niet relevant om dit openbaar te maken. De Vlaamse Vereniging van Journalisten achtte de publicatie weliswaar op het randje, plaatste kritische kanttekeningen, maar vond het uiteindelijk toch te verantwoorden. En als de (vrouwelijke) betrokkene zich onheus bejegend voelt, moet ze maar klacht indienen bij de Raad voor Journalisten, zo klonk het nog bij de journalistenbond.

***

Een relatie tussen publieke figuren heeft voor mij geen enkele maatschappelijke relevantie, tenzij het openbaar belang in het gedrang komt of een of beide personen iets grensoverschrijdends doen. De relevantie van dit specifieke stuk berust op die ene uitspraak van een 'hooggeplaatste N-VA'er' dat er wel degelijk een interne afspraak is dat hun politica moet gewroken worden. 'We hebben L keer op keer gewaarschuwd, maar zij dacht in T.M. de liefde van haar leven gevonden te hebben,' zei die ene bron. 'Ze dacht echt dat hij zijn gezin voor haar zou verlaten. Dat is niet gebleken, maar het is niet vergeten. Bij ons wordt inderdaad gezegd: "M moet kapot." Om wat hij L heeft aangedaan.'

Aandoenlijk, die toewijding voor de 'goede zaak'. En als het klopt - bronnen kunnen ook hun fantasie laten werken, maar dit even terzijde - past het wel degelijk in een beschadingsoperatie tegen een politieke tegenstander en gaat het verder dan het strikte privéleven. Maar moest het dan nú al gepubliceerd worden, is de vraag. En met naam en toenaam? Het zou best kunnen dat media die net iets minder lang twijfelen dan Knack om privé-geruchten breed uit te smeren, zich nu al verkneukelen om eens goed loos te gaan.

Overigens, de Vlaamsnationalisten die zich zwaar hebben geërgerd aan de berichtgeving en die nu Knack viseren, zouden beter een beetje consequent zijn. De eerste publicatie van de relatie, weliswaar in de vorm van een sappig roddelstukje, verscheen op doorbraak.be, hun eigen forum, zeg maar. Kwestie van eerlijk en volledig te zijn.

Nogmaals: als het 100 procent waar is dat een politieke tegenstander vanwege een afgesprongen affaire met een van hen nu systematisch wordt beklad, onder anderen door de man die eerst de treinen deed achteruit rijden en die nu de Vlaamse bussen in cirkeltjes moet laten rijden, dan is dat wel degelijk relevante informatie. En toch... Ik hoop van niet, maar ik vrees dat wat Knack heeft gedaan contraproductief zou kunnen zijn voor de hele journalistiek. Een Catch-22­-geval: damned if you do, damned if you don't. Er zullen best wel wat politici met de poepers zitten, dit paasweekend.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post787
Volgende »