Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Nultolerantie

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, juli 13, 2019 12:47:37

Nultolerantie. Daar ging het deze week weer eens over. Dat hebben we te danken aan de heer Kris Van Dijck, tijdelijk Vlaams Parlementsvoorzitter, die vorige week iets te diep in meerdere glazen had gekeken. Dat lekte uit en dat is niet prettig en dat zou eigenlijk niet mogen, maar de pers smulde ervan. En het is wel gebeurd, natuurlijk. 1,4 promille, oftewel zeven à acht pilsjes, zo werd berekend. Tot uitkwam dat Van Dijck pas na twee en een half uur had moeten blazen. In realiteit zal hij rond 1,8 promille (negen à tien glazen bier) gezeten hebben. Dat scheelt een slok op een borrel.

Van Dijck was tegen een aanhangwagen aangebotst. In slaap gevallen achter het stuur, las ik ergens. Beetje dronken, beetje moe. Hij moest nochtans maar een kilometertje rijden, van café Plexat tot thuis. (Hij besefte blijkbaar dat hij, wilde hij het nationale nieuws halen met een uitspatting, maar beter op een toepasselijke plek zat.) Ik weet niet wat ú doet als u beschonken achter het stuur kruipt, maar eigenlijk is de regel: 1) doe het niet, doe het nooit, 2) hou je ogen open, 3) hou je stuur recht, behalve in de bochten, 4) hou gas- en rempedaal uit elkaar. Maar dus vooral, overal en altijd: regel 1.

Twee randvragen intrigeren mij mateloos:

• Hoe slaag je erin om over een afstand van één (1) kilometer in te dommelen? (Dat is echt een kunst, want tenzij je in de verkeerde richting vertrekt doe je daar naar schatting drie minuten over, in- en uitstappen op wankele benen inbegrepen)

• Waarom wandel je dan niet veilig naar huis en ga je 's anderendaags, in nuchtere toestand, je wagen ophalen aan de Plexat? (Eén kilometer stappen, dat kost zelfs waggelend hooguit een kwartiertje, tenzij je ook hier weer de andere kant op begint te stappen.)

Het verhaal rammelt aan alle kanten, net als dat escortgirl-soapje van een paar dagen later, met dezelfde hoofdrolspeler, waarna Van Dijck net na zijn 11 juli-toespraak naar buiten werd — komt-ie! — geëscorteerd door een ervaringsdeskundige inzake ongewenste vrouwenaffaires. Láchen. Ze zullen hem niet, hik, temmen!

***

Moeten we voor nultolerantie gaan in het verkeer, was de vraag die vervolgens opdook. Van 0,5 naar 0,0 promille. Ja, vond een inderhaast opgetrommeld groepje geënquêteerden, zoals gebruikelijk sprekend in naam van een denkbeeldige meerderheid van de bevolking. Neen, zei een politieke meerderheid abrupt. De tegenstanders van de nultolerantie bedienden zich van nagenoeg hetzelfde discours als diegenen die zich na #metoo afvroegen wat er dan wel nog mocht tussen mannen en vrouwen: misschien gaat het in grote lijnen wel over dezelfde mensen. Lieden die zichzelf en hun eigen vast gewrikte meningen nooit in vraag stellen. Lieden die nog nooit een naaste hebben verloren door een ongeval met een alcoholluchtje aan. Lieden die vinden dat alcohol het leven rijker maakt (moet ook kunnen, want niemand riep om een verbod op de drug 'alcohol', wel om een verbod om te rijden met drank in je bloed).

Ik ben oud genoeg om de jaren 60 en 70 te hebben meegemaakt, het ene decennium al bewuster dan het andere, en dat heeft niets te maken met alcoholverbruik. Ik ging met mijn ouders naar de voetbalclub van het werk van mijn vader en daar werd voor de wedstrijd, tijdens de rust en achteraf flink gezopen: er bestaat geen deftiger woord voor. Achteraf reed iedereen olijk en vrolijk naar huis, tegen veertig per uur. Af en toe reed er zich eentje te pletter en dan mocht je naar een begrafenis, waar er na de obligate traantjes uitvoerig werd geklonken op de aflijvige. De volgende!

Die tijden zijn gelukkig voorbij, al valt het sommigen zwaar om afscheid te nemen van dat valse gevoel van vrijheid, blijheid. Zelf drink ik zelden alcohol, maar ik beken: op een etentje open ik wel eens met een gin-tonic. Daarna water, veel water, niets anders dan water. Na twee en een half à drie uur is de alcohol verdampt, maak ik mezelf wijs. Ik weet uit ervaring dat vermoeidheid doorgaans een groter risico is dan dronkenschap. Maar laten we eindelijk afstappen van de waangedachte dat het jou niet zal overkomen en dat jij ertegen kan, wat dat verder ook moge betekenen.

Nultolerantie voor de combinatie alcohol-autorijden is in wezen een goede zaak. Zoals ook het bannen van rokers uit publieke plekken in alle opzichten een, letterlijke, opluchting is gebleken. Als we graag uitpakken met het gezegde dat onze individuele vrijheid eindigt waar die van een ander begint, dan is de logica dat je gaat voor nul. Want die aanhangwagen had een fietser kunnen zijn, of een escortgirl.

***

Op de politieke grafzerk van Kris Van Dijck staat geschreven: He did it his way.

***

In het Belgisch voetbal bestaat nultolerantie evenmin. Alles moet kunnen. Dat was ook het algemene gevoel na de gedeeltelijke uitspraak van het Belgisch Arbitragehof voor de Sport, BAS, deze week, behalve dan bij de luidruchtig juichende luitjes met een geelrode sjaal, die al maanden 'Wij zijn onschuldig!' roepen naar al wie wil luisteren. En ook naar al wie níet wil luisteren, overigens. Voor wie het heeft gemist: KV Mechelen moet niet degraderen naar 1B, waar het net vandaan kwam. Ondanks de uitspraak van de Geschillencommissie Hoger Beroep van de Belgische voetbalbond in juni.

Het BAS is uitgegaan van de letter van het bondsreglement, niet van de geest. In het reglement staan twee tegenstrijdige artikels. B1711.41 bepaalt dat een uitspraak over daden van omkoping moet gebeuren vóór 15 juni van het 'betrokken seizoen'. B1706.31 heeft het over een verjaringstermijn van acht jaar voor competitievervalsing. Die artikels spreken elkaar tegen. In de argumentatie voor de Geschillencommissie pruttelde de bondsprocureur dat 'betrokken seizoen' slaat op het seizoen waarin de (poging tot) fraude aan het licht komt, niet van het seizoen waarin de vermeende feiten zich hebben afgespeeld. Het BAS heeft dat zinnetje echter letterlijk genomen: 'betrokken seizoen'. 2018/2019, dus, niet 2017/2018. Puur juridisch kan dat zonder meer. Maar het signaal dat het hooggeachte arbitragehof daarmee geeft is tweeledig:

1) Aan al de clubs die de vorige seizoenen vergeten zijn om matchen te fixen, of niet durfden: idioten, het mócht!

2) Aan al de clubs die tot aan de volgende reglementswijziging twijfelen of ze matchen zullen fixen: dóen!

Er blijkt nu wel een werkgroep onder leiding van een Leuvense professor het bondsreglement onder handen te nemen, maar voor je 't goed en wel beseft gaat er weer een jaar overheen alvorens dat vehikel wordt goedgekeurd. Kans is groot dat het komende seizoen aan de durvers is. Lukt het, barbecue op 16 juni 2020!

Nogmaals, in wezen kan je het BAS niets verwijten, maar de geleerde heren juristen hadden ook voor een tussenoplossing kunnen kiezen: KV Mechelen veroordelen voor poging tot matchfixing (waarvan ze blijkbaar overtuigd zijn, anders hadden ze het argument 'onschuldig' of 'onvoldoende bewijzen' wel gebruikt in hun gedeeltelijk vonnis) en tegelijk een sneer geven naar dat gedrocht van een bondsreglement en de bond de opdracht gegeven tegen begin volgend jaar een nieuwe tekst af te leveren, op straffe van het annuleren van toekomstige vonnissen. We zijn nu eenmaal het land van compromissen, het ene al eerbaarder dan het andere.

Het vervelende gevoel dat nu leeft, behalve bij KV Mechelen-supporters, is dat er alweer een dader vrijuit gaat door een procedurekwestie. En het is al zo'n moeilijk jaar voor het Belgisch voetbal. Mogelijk hangen KV Mechelen nog bijkomende sancties boven het hoofd: puntenaftrek, bijvoorbeeld, of het niet toekennen van een licentie voor het seizoen 2020/2021, of een flinke boete. Maar wat met de tv-gelden (minstens een miljoen of drie in 1A, hoogstens 750.000 euro in 1B) die andere clubs nu derven?

Recht en rechtvaardigheid zijn weer eens tegenstrijdige begrippen.

***

Als toemaatje stapte de zich benadeeld voelende partij Beerschot naar een rechter met een eenzijdig verzoekschrift om de start van de competitie tegen te houden zolang er geen definitieve (tweede) uitspraak is van het BAS. De club kreeg gelijk. Ik weet niet of men bij de Antwerpse club écht gelooft dat promotie naar 1A alsnog tot de mogelijkheden behoort — ik vermoed van niet —, maar dit juridisch spelletje illustreert perfect waar het sinds 10 oktober 2018, de start van operatie 'Propere Handen' werkelijk om draait: juridische spitstechnologie. Opeens liepen dezelfde advocaten in beeld die je anders zag paraderen bij mediagenieke rechtszaken met een grote maatschappelijke impact. Voor topadvocaten is voetbal niet langer de belangrijkste bijzaak van het leven: het is een belangrijke bron van inkomsten geworden.

Ik weet niet of we daar blij om moeten zijn.

***

Op de sportieve grafzerk van de Belgische voetbalbobo's van de afgelopen 124 jaar staat geschreven: They did it their way.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post903

Dat gekke land bij de Noordzee

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, juni 22, 2019 13:11:57

Vlaanderen boven.

Waar men de heer nog kan loven.

Waar de mensen belangrijk zijn.

En de buiken omvangrijk zijn.

U herinnert zich die vlijmscherpe tekstflarden vast nog wel. Raymond van het Groenewoud, 1978. Waar is de tijd. De heer die geloofd wordt, heeft concurrentie gekregen. Buiken zijn nóg omvangrijker geworden. Mensen vinden we nog altijd belangrijk, als ze tenminste de juiste huidskleur hebben en niet van te ver komen.

We wisten al dat de Vlaming racistische gedragingen niet zo erg vindt. Sta-ti-tis-tieken. Of dat nu op straat is, op school, in het stadion of het station. We vinden dat steeds normaler. Nergens wordt er in de beschaafde wereld meer gepest op school (of leraren geïntimideerd) dan op deze kluit bij de Noordzee. Knack-hoofdredacteur Bert Bultinck schreef een tijdje geleden een kritische beschouwing over dat xenofobische landsgedeelte en kreeg de rechtse wind van voren. De feiten geven hem steeds meer gelijk. De verkiezingsuitslag ook. Tweede-, derde- of vierdegeneratiekinderen, migranten, asielzoekers, vluchtelingen, we smijten ze op één hoop en noemen ze vreemdelingen. Dat zegt alles: ze blijven 'vreemd'. Ze zien er anders uit, ze hebben een andere cultuur, ze belijden een andere godsdienst, ze zijn hier dan wel, maar we doen alsof ze niet bestaan en hebben liever dat ze zo snel mogelijk weer verdwijnen.

Waar de Chiro paraat staat.

En de vrouw aan de vaat staat.

Oké, Raymond, we zijn er op sommige vlakken iets op vooruit gegaan. Íets. Er zaten nooit zoveel vrouwen in het Vlaams Parlement als nu, zo blijkt. Hoeveel vrouwelijke fractieleiders we dan tellen? Euh, nul. We hebben al een homoseksuele premier gehad, maar een vrouw aan het hoofd van een regering: euh, neen. Stelt de Chiro nog iets voor, trouwens?

Waar het volk goedlachs is.

En een vuist zonder kracht is.

Het volk lacht niet meer, Raymond. Het volk is chagrijnig, verontwaardigd, boos, verzuurd, onverdraagzaam. In het Vlaanderen van Van het Groenewoud, eenenveertig jaar geleden, was het Vlaams Blok pas opgericht. Dertien jaar later was er de vuist, die in een bokshandschoen stak, en die de vastgeroeste politieke meute een flinke tik uitdeelde. Zwarte zondag. Tegenwoordig ben je geneigd om te zeggen: lichtzwarte zondag. Wat is er fout gelopen? We hebben niet geluisterd naar de zure Vlamingen van toen en die zijn nu met veel meer. We hebben gedaan alsof er niets aan de hand was en nu zien we gevolgen: ruimtelijke wanorde, (kans)armoede, de verloedering van het begrip 'goede huisvader' zodat de generaties na ons vooral schulden mogen afbetalen, na ons de zondvloed — le déluge pour les francophones.

Waar men faalt en aan de toog expliceert.

Dat is gebleven. Al blijven we minder lang hangen en laten we veel vroeger op de avond de rolluiken naar beneden, zodat we De Grote Boze Buitenwereld niet meer hoeven te zien. Binnenskamers zijn we chagrijnig, verontwaardigd, boos, verzuurd en onverdraagzaam, en als we — eens om de zoveel jaar — mogen laten merken wat we denken van de politieke klasse doen we dat chagrijnig, verontwaardigd, boos, verzuurd en onverdraagzaam. Zo zijn we geworden. 'We'. Niet ik, maar u. Oké, misschien niet ú, maar die meneer of mevrouw naast u.

Ik woon graag in Vlaanderen, maar ik hou er steeds minder van. Te chagrijnig, verontwaardigd, boos, verzuurd en onverdraagzaam. Te weinig menselijk. Te veel egoïsme. Te weinig mededogen. Te veel navelstaarderij. Te weinig oplossingsgericht. Te veel té.

***

Voor u, trotse Vlaming, helfie, confederalist en nationalist, me afschiet, voeg ik er snel aan toe dat de rest van dit land het niet veel beter doet. Het schrijnendste, pijnlijkste interview dat u dit weekend kunt lezen staat in De Standaard. Aan het woord is Johan Leman, voorzitter van het integratiecentrum Foyer in Molenbeek, voormalig directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding, toen dat nog niet Unia heette. Critici noemden hem in die tijd smalend 'pater Leman', vanwege zijn wat omzwachtelde, maar goed bedoelde standpunten.

'Ik heb liever dat bepaalde progressieve Vlamingen niet naar Molenbeek komen', klinkt het in de titel. Da's een binnenkomer. Je moet het normaal vinden dat Molenbeek wat vuiler is dan andere plekken, zegt Leman.

Wacht even voor u chagrijnig en verontwaardigd reageert, het wordt nog erger. Homo's moeten zich aanpassen aan de heersende mentaliteit, vindt Leman. 'Die weten dat je hier als homokoppel misschien niet hand in hand over straat kan lopen.' En: 'Er zijn plaatsen waar je dat kunt en plaatsen waar het moeilijk is. (...) Tracht Molenbeek te begrijpen en aan te voelen wat mogelijk is.'

Wacht nog heel even om uw boosheid te etaleren, want Johan Leman zegt ook iets over vrouwen in korte rok. 'Mijn realiteitszin zegt dat als vrouwen dat doen in sommige buurten, ze schunnige opmerkingen zullen krijgen. Je moet daar niet naïef in zijn. Ik zou het niet uitlokken.'

Ik denk dat Leman de werkelijkheid beschrijft, maar de werkelijkheid zoals die is, is daarom niet aanvaardbaar en als die niet aanvaardbaar is, móet je die als samenleving bijsturen. Anders capituleer je voor de onverdraagzaamheid. Leman zegt: loop niet hand in hand als homokoppel, draag geen korte rok als jonge vrouw. Leman had moeten zeggen: het moet hier maar eens gedaan zijn met homohaat en seksisme.

Hier zoekt een vent een meid.

Hier zoekt een bok een geit.

Hier zoekt een bok een bok.

Hier zoekt een geit een geit.

Weer Raymond, 1981, Brussels by night, drie jaar na Vlaanderen boven. Een deel van de stad wordt geterroriseerd door religieuze fundamentalisten en onverbeterlijke seksisten, een ander door rodeorijders. Schaarbeek, waar slachtoffer op slachtoffer wordt omver gemaaid door zo'n grofgebekt kereltje in een patserbak.

Een doodrijder werd deze week veroordeeld tot 250 uur werkstraf en vier jaar rijverbod. Terwijl zo'n man in de cel hoort en nooit meer achter het stuur zou mogen plaatsnemen. Schuld- en normbesef is de hardrijders onbekend. Ze denken dat Racing in the streets van Springsteen een opdracht is, al is de kans dan weer gering dat ze Springsteen kénnen.

De joyriders pochen met hun nieuwe aanwinst, een moordmachine op vier wielen. Dat hebben ze van ons geleerd: dertig jaar geleden wilden we ook allemaal een nieuwe auto wanneer er op de oprit bij de buren opeens een Duitse klasbak verscheen. Alleen: bij mijn weten werd daar niet mee geracet.

Deze stad wil men helpen.

Maar dan liefst om zeep.

***

RTL heeft een nieuwe nieuwslezeres: Salima Belabbas. Een Belgische vrouw met Algerijnse roots. 'Waarom het Belgisch nieuws niet door een Belgische voorgelezen?' was een van de nog voorzichtig geformuleerde tegenkantingen die RTL te horen en te lezen kreeg. Vlaanderen heeft geen monopolie op racisme. Daar mag iemand eens een opiniebijdrage over plegen.

***

Goed dat we een paar jaar geleden de lichten van onze snelwegen gedoofd hebben, anders zouden buitenaardse wezens nog beter kunnen zien wat we hier allemaal uitrichten. Ze zouden met een lange vinger wijzen naar dat gekke land bij de Noordzee (of bij de Ardennen, zo u wil). Nu het licht uit is — binnenkort misschien meer dan ooit — blijft ons de schande van de zichtbare domheid bespaard. De aliens ginds kunnen met het blote oog niet meer zien hoe chagrijnig, verontwaardigd, boos, verzuurd en onverdraagzaam de aliens hier zijn geworden. En met aliens bedoel ik niet 'vreemdelingen'. Vanaf morgen kunnen we chagrijnig worden over het weer. Hoe ging dat weer bij Raymond?

Warme dagen, warme dagen.

Een voor mij, een voor jou.

Warme dagen.

Meer zou ik de Heer niet vragen.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post899

Julie

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, mei 11, 2019 13:00:07

Rood aangelopen, schuim op de lippen, wijd opengesperde mond, priemende ogen, een vuist die door de lucht klieft: zo moet volkswoede er ongeveer uitzien mocht je die vertalen in het gedrag van één mens (m/v/x). O, wat waren we kwaad toen maandag het onvermijdelijke nieuws doorsijpelde dat de vermiste Julie Van Espen niet langer vermist was.

De onmacht, het verdriet, het medeleven, hoe ver of kortbij we ook staan en stonden bij die ene jonge vrouw en al wie haar dierbaar is, zijn begrijpelijk en goed. Het toont dat we empathisch zijn. (Of kunnen zijn, want we zijn het niet altijd. Maar dat is weer een ander verhaal, het gaat niet over 'vreemde' mensen in nood, deze keer.)

Het onbegrip en de vele vraagtekens die we collectief stellen bij de beslissing om een recidive verkrachter op vrije voeten te laten, zijn eveneens begrijpelijk. Voor één keer was ook ik geneigd om een rechter wereldvreemd te noemen. Passionele moordenaars slaan doorgaans slechts één keer in hun leven toe. Wie in paniek is, kan eenmalig voor een grote ravage zorgen. Maar een seksueel roofdier is een gevaar voor altijd. Of kán dat zijn, laten we de hoop op genezing niet helemaal negeren. Steve B. had nooit op die plaats mogen zijn: híj was de verkeerde persoon op de verkeerde plek op het verkeerde moment, niet Julie. Nooit het slachtoffer, altijd de dader. Een rechter had dit moeten kunnen inschatten, denk ik dan. En al zeker als je de achtergrond van B. bekijkt: zelf misbruikt door zijn stiefopa. Slachtoffer die dader wordt, er zit een flinke graad van voorspelbaarheid in. Dat moet zo'n rechter ook al weleens ergens gelezen hebben in een betrouwbaar rapport.

Het spelletje zwartepieten achteraf was zielig. Adding insult to injury. Het is niet míjn schuld. Het is niet ónze schuld. Vingerwijzen is zo makkelijk. Eén beweging volstaat. Mensen die je normaal als zeer verstandig zou beschouwen, riepen zonder nadenken dat de minister moest opstappen. Alsof die zelf Steve B. op de wereld had losgelaten. Stel je het omgekeerde voor: dat de minister zich destijds zou bemoeid hebben met die vrijlating, het juridisch kot zou te klein geweest zijn. Diezelfde mensen die nu vinden dat de minister zijn 'verantwoordelijkheid moet nemen', zouden op dat ogenblik met de scheiding der machten geschermd hebben. En terecht. Ook Koen Geens zal Justitie, die eigengereide Titanic die hardnekkig tegen ijsbergen blijft aanbotsen, niet snel en drastisch genoeg hervormd hebben, dát mag je hem aanwrijven, maar niet deze ene, achteraf bekeken dramatische beslissing van een rechter. Soyons sérieux!

***

Zo begrijpelijk onmacht, medeleven en onbegrip waren, zo onbegrijpelijk vind ik de manier waarop de volkswoede zich via de open riolen van deze maatschappij, de sociale media en de fora op de nieuwssites, verspreidde. Zelfs na zo'n diepmenselijke tragedie en na foute inschattingen allerhande passen sereniteit en stilte. De doodstraf is hier al een tijdje afgeschaft, zoals het een beschaafde, volwassen samenleving betaamt. Lynchpartijen zijn out. En oud.

***

Julie Van Espen was een vrouw die nog alles voor zich had liggen, zo dacht ze, zo dachten haar dierbaren, zo had het moeten zijn. Haar naam en foto werden massaal gedeeld. Dat is de bekommerde medeburger in ons. Dat is goed. Zij mag bij naam genoemd worden. Bij Steve B. was dat beter niet gebeurd. Ik blijf voorstander van anonimisering van daders, zeker als het om dit soort feiten gaat. Wie zich onmenselijk gedraagt mag een stukje ontmenselijkt worden. B. is het niet waard om een familienaam te krijgen, dat zou het signaal geweest zijn mochten we hem met z'n allen 'Steve B.' zijn blijven noemen. Een dader van de ergst denkbare feiten zou die familienaam alleen maar kunnen terugverdienen, door zich te rehabiliteren. Dat moet het doel van gevangenisstraf of internering zijn. Voor B. is het nu te laat: hij moet tot zijn laatste ademstoot Steve B. blijven. Verkrachter. Moordenaar. Gevangene. Uitgestotene.

***

Morgen is er die stille mars in Antwerpen. Vele tienduizenden hebben zich daarvoor al aangemeld. Ik hoop dat ze er zullen zijn. Van mij mogen ook politici mee opstappen, maar doe het dan een beetje discreet. Dit mag geen campagnemoment worden. Loop niet op de eerste rij, maar schuif ergens middenin aan, als bezorgde ouder of bekommerde burger. Speld geen partijslogan op. Probeer geen zieltjes te winnen.

Ik hoop dat de stilte oorverdovend zal zijn. Maar ik hoop vooral dat het geluid achteraf dat ook zal zijn.

Hoe justitie dit in de toekomst moet vermijden, moeten veel slimmere mensen dan ik maar bedisselen, maar ze moeten het wel dóen. Nú. Waar we als modale burgers wel voor kunnen zorgen, is het creëren van een klimaat waarin figuren als Steve B. uitzonderingen blijven. Las ik dat goed, honderd verkrachtingen per dág? Ouders, voed uw zonen op (Ik mag dat zo pertinent neerpennen, want 97 procent van de aanrandingen gebeurt door een man. Of door mannén, want in groep zijn we stoer). Leraars, help hen daarin. 'Hoe moet ik mij gedragen?' als eindterm, zou dat geen idee zijn? Opvoeding, preventie, bijsturing waar het kan, repressie waar het moet. En vooral: laten we naar een samenleving gaan waarin het aantal aangiften van aanrandingen en verkrachtingen de honderd procent benadert, waarin slachtoffers geen angst of schaamte voelen om te rapporteren wat hen overkomen is, waarin daders weten dat de pakkans bijzonder groot is, waarin we met een veilig gevoel wandelen, fietsen of lopen. Het is een utopie, dat besef ik, maar we kunnen er op z'n minst naar streven. Voor Julie.





  • Reacties(2)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post891

De wilde weldoeners

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, april 20, 2019 13:03:12

Lambik die in een Dalai Lama-achtig gewaad met een soort handhelikopter door de lucht klieft en gouden muntstukken uit de hemel laat vallen voor het gepeupel. Suske en Wiske kijken verschrikt toe, een juichende massa loopt op het gratis geld af, een auto botst tegen een lantaarnpaal. Dat is het coverbeeld van De wilde weldoener dat Willy Vandersteen ons in 1961 opdrong. De strip verscheen van 19 juni tot en met 25 oktober 1961 in dagelijkse afleveringen in De Standaard en Het Nieuwsblad — dank u, Wikipedia, ik zal straks toch maar eens een paar euro doneren —, het album lag in 1962 in de winkel als nummer vijfenvijftig uit de reeks Suske en Wiske.

Ik weet niet of de heren François-Henri Pinault en Bernard Arnault zichzelf bijna achtenvijftig na datum als moderne Lambikken zagen, maar zo gedroegen ze zich wel een beetje na de brand in de Notre-Dame van afgelopen maandag. Beelden die niemand wil zien: een historisch monument dat in vlammen opgaat. Ik werd er niet emotioneel van, maar keek er wel met afgrijzen naar. Dit wens je geen stad, geen land, geen inwoner toe. Cultuurpatrimonium dient gekoesterd te worden, gevrijwaard van barbarij en rampen. Het was geen tijd voor vrolijke relativering bij het begin van de week.

Nog minder vrolijk werd ik van de aankondiging, 's anderendaags al, dat de giften voor de wederopbouw van de amper gebluste kathedraal binnenstroomden. Geen symbolische euro, om de informatiekathedraal Wikipedia voor instorting te behoeden, maar vele miljoenen, nom de dieu. Ik geef honderd miljoen, dacht François-Henri Pinault, miljardair en rechtstreeks of onrechtstreeks eigenaar van Gucci, Yves Saint Laurent, Alexander McQueen, Balenciaga en Fnac, vrijgevig te zijn. Hij liet de interne Lambik in zich los, maar verslikte zich algauw in zijn espresso, toen Bernard Arnault, miljardair en eigenaar van Louis Vuitton, Dior, Fendi en Moët Hennessy, twééhonderd miljoen gaf. Dat moet de heer Pinault ervaren hebben als een draai om de oren met een luxesacoche. De familie Bettencourt, erfgenamen van L'Oréal, kondigde ook aan dat ze tweehonderd miljoen in de pot zouden steken. En zo ging dat maar door de voorbije dagen: Total, JC Decaux, Bouygues, Michelin, Apple, Eurodisney. Samen goed voor ongeveer een miljard euro en toen waren we nog maar woensdagmiddag, minder dan achtenveertig uur na de brand. En dat allemaal om de wens van president Macron in te willigen om de Notre-Dame in vijf jaar tijd 'mooier dan ooit tevoren' uit zijn — excusez le mot! — as te laten herrijzen.

Unaniem gejuich, daarop hadden de rijke heren en bij uitzondering ook enkele dames gerekend. Maar naast de obligate en ook wel terechte blijdschap en vreugdekreetjes — al dan niet gevolgd door een plechtstatig 'Ave Maria'-moment —, was er ook kritiek. Felle kritiek. Kort samengevat: belastingen betalen ze niet of nauwelijks, maar grote sier maken kunnen ze wel. Het zal u niet verbazen: ik behoor tot de tweede club. Van mij mogen mensen stinkend rijk worden, op voorwaarde dat ze hun normale bijdrage tot de samenleving leveren: keurig hun belastingen betalen, zoals (nagenoeg) iedereen. Ik ervoer deze gulle bijdragen als een cynische geste: zie eens wat ik de staat heb achtergehouden!

(O ja, na de kritische bedenking dat ze tot negentig procent van hun gulheid belastingtechnisch konden recupereren, lieten de rijke heren weten dat het hen daar niet om te doen was. Dat zou al te cynisch geweest zijn, n'est-ce pas?)

Grote, multinationale bedrijven nemen een loopje met de normale fiscale geplogenheden. Ze ontwijken niet, ze ontduiken. Ze doen niet aan optimalisering, ze houden geld achter. Ze worden steeds rijker, terwijl ze de staat verwijten dat die boven haar stand leeft. En ze doen leuke dingen met hun geld dat voor een deel in de staatskas had moeten zitten. Ik genoot twee jaar geleden ook van een bezoekje aan de Fondation Pinault aan de Punta della Dogana in Venetië. Mooi gebouw, fraaie collectie, prachtig uitzicht over een unieke stad. Maar ook: is dit eigenlijk wel het geld van monsieur Pinault, of kwam het Frankrijk toe? En waarom investeert hij niet in minder opzichtige maar voor de samenleving nuttigere projecten?

Het is deze week al vaker opgemerkt: waar waren de miljardairs na de brand in de Londense Grenfell Tower, op 14 juni 2017? Daarbij vielen tientallen doden, vooral sukkels die in onveilige, armoedige omstandigheden moesten zien te overleven. De Grenfelltoren ontving vóór de ramp geen miljoenen toeristen per jaar en na de brand iets meer: ramptoeristen. Je hoeft geen cynicus te zijn om vast te stellen dat investeren in veilige woonplekken voor mensen die het niet breed hebben minder sexy klinkt voor miljardairs.

We stevenen steeds meer af op een neoliberaal systeem zoals dat in de Verenigde Staten al vele decennia bestaat, waarbij miljardairs hun zakgeld pompen in kunstcollecties in museumvleugels die hun naam dragen. Geïnstitutionaliseerde bedelarij. Kunst is van de gemeenschap (ook al is slechts een fractie van de bevolking kunstminded): daarvoor moeten wij met z'n allen geld vrijmaken en we doen dat door onze volksvertegenwoordigers een mandaat te geven. Opdracht: maak overheidsgeld vrij voor ons kunst- en cultuurpatrimonium. Daar word je als samenleving beter van. Niet van een gesponsorde kathedraal met het Louis Vuitton-altaar, een L'Oréal-glasraam en de Gucci-sacristie.

Misschien moeten we onze miljardairs ervan proberen te overtuigen dat ze correct moeten bijdragen om onze kathedraal van een staat overeind te houden.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post883

Wacko

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, maart 09, 2019 13:32:38

Een horrorfilm. Maar dan zonder afgehakte hoofden, zonder gruwelijke wezens die met een hakbijl slingerend dwars door beeld lopen, zonder onschuldige deernes die nietsvermoedend in de spiegel kijken en achter zich een monsterlijke verschijning zien opdoemen, zonder grote plassen bloed en lichaamsdelen-zonder-lichaam centraal in beeld. Dat is Leaving Neverland, de al weken vooraf veelbesproken docu over de pedofiele uitspattingen van een man die bij leven King of Pop genoemd werd en op wiens beats ik menige poging tot breekbaar dansen heb uitgeoefend. Het lukte nooit. Billie Jean was not my lover.

De horror in Leaving Neverland zit 'm niet in wat je letterlijk ziet, maar in wat je je daarbij kan voorstellen. Twee mannen van middelbare leeftijd en hun familieleden worden close in beeld genomen en vertellen honderduit. Over een popster die hen in zijn eigen wereld meesleurde. Dromen die werkelijkheid werden en die achteraf nachtmerries bleken te zijn. Drie uur en drieënvijftig minuten lang. Had dit niet wat korter gekund? Zeer zeker. Een reportage van Pano­-lengte, een halfuurtje, daarin kon je het ook gezegd krijgen. Een langspeelfilm van normale duur, iets tussen anderhalf en twee uur, had ruim volstaan. Door er zo'n lange rit van te maken, maakt regisseur Dan Reed het misbruik alleen maar erger. De twee 'hoofdrolspelers' — ze spelen niet, maar ze staan wel centraal — Wade Robson en James Safechuck vertellen van naaldje tot draadje wat hen is overkomen. Er wordt geen enkel hard bewijs aangedragen en toch geloof je hen. En niet zo'n beetje, maar wel de volle honderd procent. Elk woord. Elke aarzeling in hun stem. Elke spaarzame traan die over hun wangen biggelt. De rustige, voor het grootste deel zonder pathos gebrachte getuigenissen zijn wat Leaving Neverland zo aangrijpend maken.

De details.

De zelfontkenning.

Het negeren.

The horror. The horror.

Ik kan me best voorstellen dat er bij de eerste vertoningen toeschouwers boos de zaal verlieten: deels omdat ze niet langer konden verdragen dat het masker van Hun Held werd afgenomen, deels omdat ze het demasqué te griezelig vonden. Terwijl je Leaving Neverland tot het bittere einde moet aanschouwen. Een horrorfilm eindigt niet halfweg. Je wil weten wie of wat er overblijft. Spoiler alert: een vernield leven.

***

Laatst stond ik hemden te strijken, een bezigheid die ik onder de persoonlijke horror klasseer. Op de achtergrond hoorde ik een lachband joelen. Om de zeven seconden hetzelfde kort aangezette en snel weer uitgestorven geluid van een volle zaal op commando lachende mensen. Ik wilde toch even zien wat er zo grappig aan was. Niets, zo bleek. Geen enkele opmerking of situatie deed mijn mondhoeken ook maar een fractie bewegen. En toch, om de zeven seconden, opnieuw een lachsalvo. Ik begreep er niets van. Opeens vond ik strijken minder erg dan naar dat feuilleton kijken.

Humor, je kunt daar uren over doorbomen. Het is voor iedereen iets anders. Er zijn mensen die niet om Monty Python kunnen lachen. Er zijn mensen die wel om F.C. De Kampioenen kunnen lachen. Ik begrijp dat niet, maar zij mij evenmin, vermoed ik.

Niet alles is even grappig.

Niet alles is even grappig voor iedereen.

Niet alles is even grappig in alle omstandigheden.

De Europese Commissie, Unesco en het Simon Wiesenthal Center konden niet lachen om de joodse karikaturen op het carnaval van Aalst. Ik ook niet. Zij waren ontzettend boos, ik niet. Ik begrijp hen, zij mij misschien minder, omdat ze willen dat iedereen boos wordt om dat soort taferelen. Omdat ze willen dat dergelijke beeldvorming verboden zou moeten worden. Daar ging het dus deze week over in sociale en andere media. Mag dit? Kan dit? Mag er met álles gelachen worden?

U kent het verhaal intussen: de Aalsterse carnavalsgroep Vismooil'n wil volgend jaar groots uitpakken op het jaarlijkse carnavalsgedoe, dit jaar is een overgangsjaar, zo'n beetje zoals de lokale voetbalclub al vele seizoenen lang op het gras verschijnt, in de hoop dat het een overgang is naar betere tijden. Iemand moet op de ledenvergadering gevraagd hebben: 'We nemen een sabbatjaar, dus?' Waarop zijn buurnaam: 'Zo is dat, maar wat gaan we doen?' De overbuur wist het: 'Sabbat, beste vrienden, is dat niet iets van de joden? Als we nu eens een paar typische joden uitbeelden?' Applaus op alle banken, lachband. 'Sjalom, goede man, dat zullen we doen!'

En dus verschenen op zondag 3 maart een paar reusachtige koppen van wat de Vismooil'n typische joodse personages dachten te zijn: vreemde hoed, pijpenkrullen, haakneus, lange baard. Onder het motto: tijdens carnaval mag je, pardon: móet je, met iedereen kunnen lachen, hoe gevoelig het ook ligt. Zo is carnaval ooit ontstaan: één keer per jaar mocht het plebs lachen met zij die hen bestuurden. Het leven omgekeerd, voor een dag of drie, en dan was het gedaan met lachen.

Racisme! Antisemitisme! Verbieden!

De kreten klonken luid en langdurig, zes dagen na de feiten hoor of lees je ze nog altijd. In het recente verleden waren er die ene dag van het jaar in Aalst ook al oprispingen bij het zien van, bijvoorbeeld, SSVA'ers die joodse gevangenen zoenden, IS'ers met kalasjnikovs of Bo Van Spilbeeck. Goede smaak is niet het eerste waar carnavalsgroepen aan denken als ze brainstormen over hun praalwagen. (Goede smaak is trouwens net als humor een onderwerp waar je eindeloos lang kan over soebatten. Sommige mensen vinden Monty Python smakeloos en F.C. De Kampioenen smaakvol, om maar iets te zeggen.)

***

Moet je dit verbieden? Is wat de Vismooil'n hebben gedaan een overtreding van de racismewet of hebben ze aangezet tot haat en geweld? Discutabel, al vermoed ik van niet. Best mogelijk dat ze er geen seconde bij hebben stil gestaan dat dit verder ging dan een karikatuur. En net daarin zit eigenlijk het zorgwekkende: als een jood wordt uitgebeeld, is blijkbaar het eerste wat bij velen in gedachten komt een chassidisch exemplaar: vreemde hoed, pijpenkrullen, haakneus, lange baard. Zij vallen op in het (Antwerpse) straatbeeld, ook al vormen ze een minderheid binnen de joodse gemeenschap. Zij nemen niet deel aan het openbare leven, zijn alleen binnen hun leefwereld actief. Zij leven in dit land, maar willen er niets mee te maken hebben. Zij zijn, mede daardoor, een bijna voor de hand liggend onderwerp van spot, zeker als er net tevoren iemand 'Ja, sabbatjaar, laten we joden uitbeelden!' geroepen heeft.

Maar het beeld dat nu werd opgehangen van 'de jood' is dus krek hetzelfde als de manier waarop joden onder de nazi's werden uitgebeeld. Met haakneuzen. Op úw geld beluste, onbetrouwbare, zich snel voortplantende ratten (zoals te zien is op vele spotprenten en in de propagandafilm Der ewige Jude uit 1940). Niet de Vismooil'n zijn het probleem, maar het feit dat heel veel mensen bij het begrip 'jood' meteen denken aan een haakneus. In die zin is deze discussie sterk vergelijkbaar met de jaarlijkse terugkerende Zwarte Piet-heisa. Velen zien daar geen kwaad in: het is toch een kindervriend, niet? Maar we zijn het in tijden van polarisatie blijkbaar afgeleerd wat een karikatuur doet met mensen die aan die karikatuur beantwoorden of ermee vereenzelvigd worden. Ik vind het dan ook zeer wijs dat Unia nu de betrokken partijen wil samenbrengen. Dialoog is veel krachtiger dan verbieden of zonder meer toelaten, als er tenminste bereidheid is tót.

***

Ik hoop volgend jaar op Aalst Carnaval een praalwagen te zien met een herkenbare pop die Michael Freilich moet voorstellen, vendelzwaaiend met een Vlaamse leeuw en een hakenkruis op het voorhoofd getatoeëerd. Alles moet kunnen, toch?

***

'I want to speak the truth as loud as I spoke the lie for so long', zegt choreograaf en slachtoffer Wade Robson bij wijze van samenvatting op het einde van bijna vier uur ondraaglijke horror in Leaving Neverland. Equivalent van ons gezegde: al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel.

Moeten we Jacksons muziek nu nog draaien? BBC vindt van niet, VRT vindt van wel, zij het spaarzaam en 'omzichtig', met telkens een vermelding van wat de zanger van al die — laten we wel wezen — onvergetelijke en prachtige songs heeft aangericht in het leven van onschuldige jongetjes. Er werd wat meewarig om gedaan, dat 'omzichtige' van onze openbare omroep, maar ik vind het al bij al een slim standpunt. Don't stop 'til you get enough, Wanna be startin' somethin', Billie Jean, Man in the mirror en Smooth criminal blijven pareltjes, ondanks het stilaan onweerlegbare feit dat de bedenker ervan een onverbeterlijke viezentist was. Kinderverkrachter. Maar je weet maar nooit welke kunstwerken we allemaal al eeuwenlang bewonderen, zonder goed te weten wat de kunstenaar in zijn vrije tijd uitrichtte. Wees dan maar eens consequent. Dus, blijf die Jackson maar draaien, zo lang elke keer opnieuw wordt benadrukt hoe bad hij naast het podium wel was.

***

Michael Jackson had geen haakneus. Bij nader inzien had hij op het eind zelfs helemaal geen neus meer.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post869

Neuf euros nonante-cinq

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, februari 23, 2019 11:15:09

'Neuf euros nonante-cinq.'

Een paar weken geleden ontstond er op sociale media discussie over een tweet van CD&V-volksvertegenwoordiger Hendrik Bogaert. Hij schreef: "Vorige week kon ik in Brussel geen koffie krijgen want niet in het Frans besteld. Van het één komt het ander, toegeving vandaag en binnen 20 jaar geen woord Nederlands meer. Niet plooien."

Rechts riep: zie je wel, Brussel verfranst, dat mogen we niet aanvaarden.

Links riep: onzin, alsof de man geen koffie zou gehad hebben, hij wil zich gewoon profileren als échte Vlaming.

Vreemd dat alles hier dadelijk in links-rechtstegenstellingen wordt gezien. Alsof Nederlandstalige linkse mensen het niet erg vinden dat ze in de hoofdstad hun taal op een aantal plekken niet kunnen bezigen en rechtse types altijd onveranderlijk moord, brand en Vlaamse Leeuw schreeuwen wanneer dat gebeurt. Ik vond die reactie van Bogaert een beetje overdreven, maar misschien vond ik dat wel omdat wat Bogaert de voorbije jaren heeft geponeerd altijd een beetje overdreven wás. Dat er over twintig jaar geen woord Nederlands meer zal worden gesproken in Brussel: nonsens.

Donderdag stond ik — ik beken — aan te schuiven in een fastfoodzaak in het Brusselse Noordstation. 'Goeiendag, bonjour,' zei de jonge vrouw achter de balie, Nederlands voorop. En ik bestelde, gerustgesteld dat ik er welkom was, in mijn moedertaal. Waarop ze de rekening maakte en zonder mij aan te kijken zei: 'Neuf euros nonante-cinq.'

Daar stond ik, met mijn mond vol tanden. Had ik een beschonken volksvertegenwoordiger van Vlaams Belang geweest, ik zou wel geweten hebben wat ik moest roepen.

Trut!

Maar ik ben een beleefde jongen. Zoals ik een paar keer eerder al heel beleefd mijn voorzichtig Nederlands omzette in verstaanbaarder Frans om in datzelfde station van die heerlijke macarons te bestellen. Er bleek namelijk een immens verschil te zijn tussen 'chocolat' en 'chocolade', echt waar. Ik maak er mij wellicht niet populair mee in sommige kringen, maar voor een keer zit ik op de lijn-Bogaert: Brussel heeft opnieuw een probleem. Veertig jaar geleden — toen ik nog elke weekdag pendelde om in die mij totaal onbekende, vieze, vuile, uitgeleefde stad van de jaren zeventig te komen studeren — was Nederlands een bedreigde en nauwelijks getolereerde taal in de hoofdstad. Dat is in de loop van de jaren gebeterd. Handelaars hadden ook wel door dat de franken en de euro's van Nederlandstaligen evenveel waard waren als die van Frans- of anderstaligen, en bovendien waren de Vlamingen met meer. Kassa kassa! Basisnederlands leren was commercieel goed gezien. Plus: hoffelijk, correct en eigenlijk doodnormaal. Blijkbaar is dat nu zelfs in fastfood- en andere ketens niet meer nodig. Dat de Vlaming zich maar moet aanpassen, zo lijkt het wel. Dat is koren op de molen van de nationalisten, die uiteindelijk niet liever hebben dan dat het land splitst (al weten ze nog altijd niet goed wat ze met die enclave die Brussel heet, moeten aanvangen). Ik behoor niet tot die separatistische kliek, integendeel, maar ik wens wel gerespecteerd te worden om wie ik ben en om welke landstaal ik spreek, zéker in de twee- en liefst zelfs nog meertalige hoofdstad.

Fijn dat ik dit nu allemaal kan neerpennen, minder fijn dat ik donderdagavond minder alert en ad rem was toen ik die 'Neuf euros nonante-cinq' kreeg toegesnauwd. Ik voelde me achteraf een beetje als een Europees opperhoofd-met-iets-te-veel-promille-in-zijn-lijf die op een bijzonder onhandige manier omging met een meisje van zestien dat de politici even op hun klimaatnummer kwam zetten. Kortom, een...

Lul!



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post866

Blanke mannen van middelbare leeftijd weten het best

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, februari 02, 2019 13:08:03

Mensen die jarenlang de klimaatproblematiek links (of rechts) hebben laten liggen, komen opeens vanonder hun steen gekropen. Met een mening, uiteraard. Die haaks staat op wat de anderen daarover zeggen: dat moet nu eenmaal zo, anders wordt er niet geluisterd. Het is de verdienste van de klimaatmarcheerders en de klimaatspijbelaars dat klimaatopwarming een hot issue is geworden. Eindelijk! De tsunami aan opinies moeten we er maar bij nemen. Nu is er tenminste een debat, ook al wordt dat doorgaans gevoerd door de verkeerde mensen (politici) en op de verkeerde manier (dovemansgesprekken).

Zelfs de voorzitter-burgemeester-kandidaat-minister-president van de grootste partij van Vlaanderen heeft er nu een uitgeschreven mening over. We moeten meer geloven in innovatie en de kracht van de mens om dingen te veranderen. Geloof de doemdenkers niet, luidde zijn boodschap. Oftewel: wir schaffen das!

Veel hypocrieter wordt het niet. Ecomodernisme en ecorealisme zijn de nieuwe buzzwords. Ze klinken zo'n beetje als het eufemistische alt-right als je 't in feite over fascistoïde neonazi's hebt. Er zitten meer chicanes in het ecorealistisch discours dan in alle Formule 1-circuits bij elkaar opgeteld. Maar het kán, want leidende figuren nemen het discours gretig over en krijgen een voorbehouden plekje op de opiniepagina's van onze kranten.

Klimaatopwarming? De gemiddelde Vlaming is een Trump in het klein. "Het heeft gesneeuwd, schat, zet de klimaatopwarming eens wat hoger!" U gelooft me niet? Dit schreef president Tweet dinsdag: "In the beautiful Midwest, windchill temperatures are reaching minus 60 degrees, the coldest ever recorded. In coming days, expected to get even colder. People can't last outside even for minutes. What the hell is going on with Global Warming? Please come back fast, we need you!" De machtigste politicus ter wereld, dames en heren.

Máár, zult u misschien opwerpen: zeventigduizend betogers op een kille, druilerige zondag, dat is toch fantastisch? Zeer zeker, hartverwarmend en al, maar het blijft amper 0,6 procent van de Belgische populatie. Het doet me denken aan de titel van de compilatie-lp van Elvis Presley uit 1959: 50,000,000 Elvis fans can't be wrong. Dat wou ook toen, met de toenmalige wereldbevolking van 2.977.824.686 mensen, zeggen dat hij populair was bij 'slechts' 1,6 procent van de mensen op aarde. Plus: Elvis had dertien miljoen fans minder dan dat Trump in 2016 kiezers telde. Perspectief en zo...

Heb dus respect voor de actievoerders, maar besef ook dat ze niet dé Belg of dé Vlaming vertegenwoordigen.

***

Het riedeltje dat het allemaal wel goed komt zónder dat we ons gedrag veranderen, klinkt — zeker uit de mond van een onverbeterlijke vooruitgangspessimist — als boerenbedrog. Of kiezersbedrog, zo u wil. Die uitspraak is even stompzinnig als oudere luitjes die voortdurend 'Vroeger was het beter!' mompelen. Geloof hen niet, deze farizeeërs van de samenleving. Vroeger was het niet beter, zoals het nu ook niet beter is. Het is altijd een beetje goed en een beetje slecht, en in oorlogstijden iets slechter dan anders. We zijn mensen: we strompelen door het leven. Niets menselijks is ons vreemd, zelfs niet: onmenselijkheid. Kortzichtigheid en regelrechte domheid evenmin.

***

Die foto van Iljo Keisse gezien? In de Ronde van San Juan, Argentinië, werd hij op verzoek van een lokale vrouw samen met enkele ploegmaats op de foto gevraagd. De ene maakte het V-teken boven haar hoofd, niet omdat hij iedereen vrede op aarde wilde gunnen, maar om haar ezelsoren aan te meten. Iemand belachelijk maken zonder dat die persoon het beseft: altijd lachen... als je veertien bent. Keisse, die achter de voruw stond, had zijn bekken in voorwaartse richting gekanteld. In het œuvre van Brusselmans zou dat de aankondiging zijn van een fragment waarbij er zo dadelijk een begeerlijke deerne achterwaarts in de poes zal worden genaaid. Mánnen!

Er kwam heisa van. Keisse verontschuldigde zich nog wel, maar werd prompt uitgesloten, waarop zijn ploeg ermee dreigde uit de koers te stappen, waarna de sponsor de ploegleider terugfloot en hem opdroeg zijn renners op gedragscursus te sturen. Kunt u zich dat voorstellen? Volwassen kerels moeten nu naar de schoolbanken om hen duidelijk te maken dat dit soort gebaren seksistisch en onbetamelijk zijn. (Versta: dit straalt af op ons bedrijf, doe dit niet.) Alsof die renners dit nog niet wisten!

Moet Iljo Keisse nu een maand met pek en veren beladen op alle grote markten van Vlaanderen te kijk worden gezet? Neen. Maar dit gedrag blauwblauw laten is even verkeerd. Al moeten we ons ook hier weinig illusies maken: de doorsnee Vlaming vindt dit een onschuldig grapje. Uit de steunbetuigingen van bekende en minder bekende Vlamingen aan het adres van Iljo Keisse kan je één constante afleiden, verpakt in een oeroud Vlaams gezegde: Zo'ne goeie hebbe wij nog nie gehad!

***

"Mariam Oulare heeft op een indoormeeting in de Franse stad Reims het Belgisch record bij de scholieren op de 60 meter indoor verbeterd. De nieuwe besttijd, 7"43, is drie honderdsten sneller dan de tijd die Kim Gevaert vierentwintig jaar geleden liep. De zestienjarige Oulare, die in Frankrijk traint en leeft, komt uit een sportieve familie. Haar vader, Souleymane, voetbalde o.m. bij KRC Genk en haar broer, Obbi, is momenteel bij Standard actief."

Zo had het er kunnen staan, onder de kop (bijvoorbeeld): 'Mariam Oulare loopt record op de 60 meter indoor'. Of: 'Mariam Oulare verbetert 24 jaar oude record van Kim Gevaert'. Desnoods: 'Mariam Oulare loopt record Gevaert van de tabellen: 7"43'. (Zijdelingse noot vanwege een halftijdse taalpurist: zeg of schrijf nooit 'nieuw' record, want een record is per definitie nieuw, aangezien het nooit voordien werd gepresteerd.)

Wat stond er op zowat álle nieuwssites: '16-jarige zus van Obbi Oulare breekt oud record van Kim Gevaert'.

Proef dit, beste lezer, en bedenk wat er onbewust in het hoofd van de verantwoordelijke redacteuren speelde:

• voetbal > atletiek

• man > vrouw

• volwassene > tiener

• blank > zwart

Deze kop zat op verschillende niveaus fout en het ergste is, wellicht, dat de journalist die dit bericht heeft opgesteld — en anderen die het daarna klakkeloos overnamen — er niet eens meer bij stilgestaan heeft. Er wordt een populairdere sport bijgehaald om een minder populaire sport toch een beetje aandacht te geven. Een vrouwelijke atleet, tiener bovendien, is blijkbaar ondergeschikt aan een volwassen man. Kim Gevaert wordt wel bij naam genoemd, Mariam Oulare niet: kan dat zijn omdat Gevaert een meisje van bij ons is, met een wit gelaat?

En dan zijn sommigen verontwaardigd omdat de feministen boos zijn?

***

Of het nu over ecorealisme, klimaatnegationisme, seksistisch gedrag of masculiene verslaggeving gaat, er is één constante: witte mensen hebben het voor het zeggen. En als de witte mensen zeggen dat het goed is, is het ook goed. Einde discussie. De blanke man van middelbare leeftijd weet het best. Luister nu maar, jongeren of mensen met een andere huidskleur! Een beetje meer bescheidenheid zou blanke dertigers, veertigers en vijftigers sieren. Niemand heeft dé waarheid in pacht, ook zij niet. Maar ze zeggen wat ze zeggen met zóveel aplomb, dat het wel teksten op stenen tafelen lijken.

***

Benieuwd hoe welkom de eerste klimaatvluchtelingen over een jaar of tien zullen zijn.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post858

Emma, Greta, Rahaf, Anuna et les autres

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 19, 2019 13:10:09

Ik eindig deze week vrolijker dan dat ze begonnen is en dat heeft heus niets te maken met de moeilijke situatie waarin gewezen staatssecretaris Theo Francken beland is. Ach, over een paar weken staat die toch weer bovenaan de lijst van populaire politici, zoveel fiducie heb ik niet in mijn Vlaamse medeburgers. Populair en populistisch gaan al een tijdje hand in hand.

Neen, mijn vrolijke, optimistische bui heeft alles te maken met de meer dan twaalfduizend betogende scholieren die donderdag naar Brussel togen om voor de tweede opeenvolgende week de schoolbanken te laten voor wat ze zijn — te hard, te oncomfortabel, te ver van de dagelijkse realiteit — en te doen wat verantwoordelijke ministers (alle vier!) en zogeheten volwassenen verzuimden: de klimaatbedreiging ernstig nemen en er iets aan doen. Aan dit tempo zijn de spijbelende betogers volgende donderdag met vijftigduizend, wat ik hen overigens niet toewens: dan wordt de spontane beweging te groot, onoverzichtelijk, gaan er zich vreemde snuiters mee bemoeien, zoals bij de gele hesjes.

Noem hen gerust naïef, op die leeftijd is naïviteit eerder een zegen dan een vloek. Noem hen voor mijn part 'klimaatspijbelaars': het is een zelfstandig naamwoord dat cynisch dedain uitstraalt, dat wel, maar het zij zo. Maak er dan maar een geuzennaam van. Iemand moet het doen, opkomen voor wat belangrijker is voor de verdere toekomst dan de volgende twee verkiezingsdata. Noem hen linkse, groene activisten, dat kan er nog maar bij. Liever een activist dan een aanhanger van het 'après nous, le déluge'-principe of een klimaatnegationist, zoals de brulboei van Middelkerke, denk ik dan maar. Als je dan toch aan een kant van de geschiedenis moet gaan staan, laat het dan de juiste zijn. Die van de mensen die nadenken, die al eens een betrouwbaar rapport lezen, die verder denken dat hun neus lang is, die niet alleen oog hebben voor de zon die morgen opkomt.

"Wat vinden we moreel het laakbaarst?" vroeg columnist Jan Devriese zich gisteren af op de speeltuin die Twitter is. "Tieners die met instemming van hun ouders spijbelen om hun bezorgdheid over het klimaat te etaleren, of tieners die met instemming van hun ouders spijbelen om te gaan skiën?" Ik vermoed dat heel wat oudere meningenspuiers het eerste erger vinden, omdat het zo zichtbaar is. En omdat ze zo voor het status quo zijn, ook (en misschien vooral) diegenen die in het stemhokje voor 'de kracht van verandering' kiezen.

***

Ik vind het bijzonder hoopgevend dat scholieren massaal het signaal uitsturen dat er 'no time to waste' is, vrij naar de witte T-shirts met zwarte opdruk uit de jaren 80. Alleen jammer dat de spontaniteit geaccapareerd wordt door sommige politici, die per se mee op de foto willen met de jonge helden van de dag. Doe dat toch niet. (Ja, ik kijk naar u, Kristof Calvo!) Gun die jongeren hún moment. Draag hun boodschap elders mee uit, waar jullie thuis zijn en waar jullie geacht worden het volk te vertegenwoordigen. #YouthForClimate is ook een heldere en luide boodschap voor onze klimaatministers, zelf onbestrafte spijbelaars, want met vier afwezig op een recente internationale bijeenkomst: doe er, eindelijk, iets mee en aan!

***

"We call B.S.", riep Emma González. Bullshit. Zij overleefde in februari vorig jaar als achttienjarige de schietpartij op de Stoneman Douglas High School in Parkland, Florida, waarbij zeventien leerlingen en leraren werden doodgeschoten. Meer nog dan haar bijtende woorden bleven de zes minuten en twintig seconden pijnlijke stilte bij, exact de tijd dat de schietpartij op haar campus had geduurd. Of er al iets veranderd is? Nope. Ja, Emma is intussen negentien geworden. "Change? In my country? It's more likely than you think", klinkt ze hoopvol op Twitter, waar ze bijna 1,7 miljoen volgers heeft. Het is wachten op de volgende Emma die protesteert tegen de vrije wapenhandel in haar land.

"Jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te zeggen zoals ze is", beet de vijftienjarige Greta Thunberg de wereld van de volwassenen toe op de recente klimaatconferentie in Katowice. "Zelfs die last laten jullie aan ons, kinderen, over." Of er al iets veranderd is? Nope. Ja, Greta is intussen zestien geworden. "16 year old climate activist with Asperger's" zegt haar biootje op Twitter. Ze telt meer dan 89.000 volgers. De volgende Greta Thunberg mag zich al in de coulissen klaar houden op de volgende conferentie.

"Ik wil onafhankelijk zijn, reizen, zelf kunnen beslissen over mijn opleiding, een baan kiezen, of met wie en wanneer ik zal trouwen", schreef Rahaf al-Qunun, achttien, nadat ze in Canada was gearriveerd. In haar thuisland, Saudi-Arabië, riskeerde ze in het beste geval een leven van fysieke en psychische foltering. Of er iets zal veranderen in dat vrouwonvriendelijke koninkrijk? Nope. Gaat niet gebeuren. "Don't let anyone break your wings, you're free, fight and get your RIGHTS!" laat Rahaf weten aan haar meer dan tweehonderdduizend volgers op Twitter.

Zit Anuna De Wever (17) op Twitter? Ik heb haar in elk geval niet teruggevonden en als ze slim is, blijft ze er ook een tijdje weg. De zure regen van haatdragende opmerkingen van zieke mensen zou haar engagement alleen maar kunnen aantasten. Ze heeft nog geen Wikipedia-pagina, goed zo. Maar haar boodschap wordt gehoord: "We blijven betogen tot er een klimaatplan voor 2050 ligt."

De cynicus in mij denkt dan: je kunt blijven betogen tot 31 december 2049, meisje. De activist in mij zegt: goed zo, vooral doen. Zoals die vervelende cynicus blijft roepen dat er weinig zal veranderen aan de wapenwet in de Verenigde Staten, dat de klimaatmaatregelen niet overal zullen worden toegepast en dat de vrouwen in Saudi-Arabië tweederangsburgers zullen blijven. Daarom moeten we dat niet aanvaarden. Dit zijn geen rebels without a cause.

***

De verzuurden verwijzen dezer dagen niet zelden naar Mei '68 en hoe erg de gevolgen van dat protest wel niet geweest zijn voor de samenleving. Ach ja, misschien hadden sommigen liever ex cathedra les blijven krijgen van zeer wijze, grijze mannen, die geen inspraak duldden. Het hoopvolle van de beweging die aan die ene maand in dat ene jaar gelinkt is, was voor mij trouwens niet zozeer het studentenprotest, maar het feit dat in het hele land scholieren op straat kwamen. Dat was nieuw, ongezien, hoopgevend. Er zijn wel degelijk dingen ten goede veranderd toen, we zijn geneigd om dat te vergeten of te onderschatten.

Wij, oudere jongeren, hebben al te lang neergekeken op de jeugd van tegenwoordig: passieve generaties die alleen maar met zichzelf bezig waren. Daar wordt nu komaf mee gemaakt. Alleen dat al valt toe te juichen. En natuurlijk is spijbelen op zich niet oké, maar hoe maak je duidelijk dat er iets moet veranderen? Met een tweet op woensdagnamiddag? Met een betoging op een feest- of zondag? Noodzakelijke maatschappelijke veranderingen zijn er nooit gekomen door braafjes binnen de lijnen te blijven kleuren.

***

Intermezzo. Je kunt er niet naast kijken. Het zijn meisjes, die het gezicht zijn van de contestatie. Emma, Greta, Rahaf, Anuna: waar zijn de jongens? Wat ik vermoed en vrees (en wat ik nu schrijf wordt niet wetenschappelijk gestut): de jongens zijn opportunistischer, kortzichtiger, meer met de korte termijn bezig. Ze lopen letterlijk mee, maar zelden voorop. Ze worden nog altijd geconditioneerd om braafjes carrière te maken, bínnen het bestaand maatschappelijk model. Zijn jongens comformistischer dan meisjes? Het zou zomaar eens kunnen. Dat was in vorige protestgolven nog helemaal anders: toen liepen de jongens en mannen vooraan in de stoet. Ook dat geeft hoop.

Nu nog stemrecht-zonder-opkomstplicht op 16, want die generatie heeft echt wel een eigen mening en toekomstvisie.

***

De wereld heeft meer Emma's, Greta's, Rahafs en Anuna's nodig. Niet alleen op straat, maar ook op die plekken waar ze de wereld werkelijk kunnen proberen te veranderen. Hopelijk blijft hun stem en die van hun opvolgers luid weerklinken.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post855
Volgende »