Maandans

Maandans

It's a marvelous night for a moondance!

Meningen over actuele gebeurtenissen. Of oude teksten "revisited". Startend vanuit een persoonlijke nood om gehoord/gelezen te worden. Een beetje pretentieus, misschien, in de hoop zo een discussie aan te zwengelen. Of toch op zijn minst tot nadenken te stemmen. Leuk tijdverdrijf mag ook, natuurlijk. O ja, de naam "Maandans" is de letterlijke vertaling van "Moondance", een management-boekingkantoor voor jonge Belgische rockbands dat ik eind jaren tachtig had, maar vooral: een heerlijk swingend nummer van een toen nog piepjonge Van Morrison, één van mijn favoriete artiesten. Kom ook eens langs op Twitter: @FrankVanLaeken of op mijn website: www.frankvanlaeken.eu

Emma, Greta, Rahaf, Anuna et les autres

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, januari 19, 2019 13:10:09

Ik eindig deze week vrolijker dan dat ze begonnen is en dat heeft heus niets te maken met de moeilijke situatie waarin gewezen staatssecretaris Theo Francken beland is. Ach, over een paar weken staat die toch weer bovenaan de lijst van populaire politici, zoveel fiducie heb ik niet in mijn Vlaamse medeburgers. Populair en populistisch gaan al een tijdje hand in hand.

Neen, mijn vrolijke, optimistische bui heeft alles te maken met de meer dan twaalfduizend betogende scholieren die donderdag naar Brussel togen om voor de tweede opeenvolgende week de schoolbanken te laten voor wat ze zijn — te hard, te oncomfortabel, te ver van de dagelijkse realiteit — en te doen wat verantwoordelijke ministers (alle vier!) en zogeheten volwassenen verzuimden: de klimaatbedreiging ernstig nemen en er iets aan doen. Aan dit tempo zijn de spijbelende betogers volgende donderdag met vijftigduizend, wat ik hen overigens niet toewens: dan wordt de spontane beweging te groot, onoverzichtelijk, gaan er zich vreemde snuiters mee bemoeien, zoals bij de gele hesjes.

Noem hen gerust naïef, op die leeftijd is naïviteit eerder een zegen dan een vloek. Noem hen voor mijn part 'klimaatspijbelaars': het is een zelfstandig naamwoord dat cynisch dedain uitstraalt, dat wel, maar het zij zo. Maak er dan maar een geuzennaam van. Iemand moet het doen, opkomen voor wat belangrijker is voor de verdere toekomst dan de volgende twee verkiezingsdata. Noem hen linkse, groene activisten, dat kan er nog maar bij. Liever een activist dan een aanhanger van het 'après nous, le déluge'-principe of een klimaatnegationist, zoals de brulboei van Middelkerke, denk ik dan maar. Als je dan toch aan een kant van de geschiedenis moet gaan staan, laat het dan de juiste zijn. Die van de mensen die nadenken, die al eens een betrouwbaar rapport lezen, die verder denken dat hun neus lang is, die niet alleen oog hebben voor de zon die morgen opkomt.

"Wat vinden we moreel het laakbaarst?" vroeg columnist Jan Devriese zich gisteren af op de speeltuin die Twitter is. "Tieners die met instemming van hun ouders spijbelen om hun bezorgdheid over het klimaat te etaleren, of tieners die met instemming van hun ouders spijbelen om te gaan skiën?" Ik vermoed dat heel wat oudere meningenspuiers het eerste erger vinden, omdat het zo zichtbaar is. En omdat ze zo voor het status quo zijn, ook (en misschien vooral) diegenen die in het stemhokje voor 'de kracht van verandering' kiezen.

***

Ik vind het bijzonder hoopgevend dat scholieren massaal het signaal uitsturen dat er 'no time to waste' is, vrij naar de witte T-shirts met zwarte opdruk uit de jaren 80. Alleen jammer dat de spontaniteit geaccapareerd wordt door sommige politici, die per se mee op de foto willen met de jonge helden van de dag. Doe dat toch niet. (Ja, ik kijk naar u, Kristof Calvo!) Gun die jongeren hún moment. Draag hun boodschap elders mee uit, waar jullie thuis zijn en waar jullie geacht worden het volk te vertegenwoordigen. #YouthForClimate is ook een heldere en luide boodschap voor onze klimaatministers, zelf onbestrafte spijbelaars, want met vier afwezig op een recente internationale bijeenkomst: doe er, eindelijk, iets mee en aan!

***

"We call B.S.", riep Emma González. Bullshit. Zij overleefde in februari vorig jaar als achttienjarige de schietpartij op de Stoneman Douglas High School in Parkland, Florida, waarbij zeventien leerlingen en leraren werden doodgeschoten. Meer nog dan haar bijtende woorden bleven de zes minuten en twintig seconden pijnlijke stilte bij, exact de tijd dat de schietpartij op haar campus had geduurd. Of er al iets veranderd is? Nope. Ja, Emma is intussen negentien geworden. "Change? In my country? It's more likely than you think", klinkt ze hoopvol op Twitter, waar ze bijna 1,7 miljoen volgers heeft. Het is wachten op de volgende Emma die protesteert tegen de vrije wapenhandel in haar land.

"Jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te zeggen zoals ze is", beet de vijftienjarige Greta Thunberg de wereld van de volwassenen toe op de recente klimaatconferentie in Katowice. "Zelfs die last laten jullie aan ons, kinderen, over." Of er al iets veranderd is? Nope. Ja, Greta is intussen zestien geworden. "16 year old climate activist with Asperger's" zegt haar biootje op Twitter. Ze telt meer dan 89.000 volgers. De volgende Greta Thunberg mag zich al in de coulissen klaar houden op de volgende conferentie.

"Ik wil onafhankelijk zijn, reizen, zelf kunnen beslissen over mijn opleiding, een baan kiezen, of met wie en wanneer ik zal trouwen", schreef Rahaf al-Qunun, achttien, nadat ze in Canada was gearriveerd. In haar thuisland, Saudi-Arabië, riskeerde ze in het beste geval een leven van fysieke en psychische foltering. Of er iets zal veranderen in dat vrouwonvriendelijke koninkrijk? Nope. Gaat niet gebeuren. "Don't let anyone break your wings, you're free, fight and get your RIGHTS!" laat Rahaf weten aan haar meer dan tweehonderdduizend volgers op Twitter.

Zit Anuna De Wever (17) op Twitter? Ik heb haar in elk geval niet teruggevonden en als ze slim is, blijft ze er ook een tijdje weg. De zure regen van haatdragende opmerkingen van zieke mensen zou haar engagement alleen maar kunnen aantasten. Ze heeft nog geen Wikipedia-pagina, goed zo. Maar haar boodschap wordt gehoord: "We blijven betogen tot er een klimaatplan voor 2050 ligt."

De cynicus in mij denkt dan: je kunt blijven betogen tot 31 december 2049, meisje. De activist in mij zegt: goed zo, vooral doen. Zoals die vervelende cynicus blijft roepen dat er weinig zal veranderen aan de wapenwet in de Verenigde Staten, dat de klimaatmaatregelen niet overal zullen worden toegepast en dat de vrouwen in Saudi-Arabië tweederangsburgers zullen blijven. Daarom moeten we dat niet aanvaarden. Dit zijn geen rebels without a cause.

***

De verzuurden verwijzen dezer dagen niet zelden naar Mei '68 en hoe erg de gevolgen van dat protest wel niet geweest zijn voor de samenleving. Ach ja, misschien hadden sommigen liever ex cathedra les blijven krijgen van zeer wijze, grijze mannen, die geen inspraak duldden. Het hoopvolle van de beweging die aan die ene maand in dat ene jaar gelinkt is, was voor mij trouwens niet zozeer het studentenprotest, maar het feit dat in het hele land scholieren op straat kwamen. Dat was nieuw, ongezien, hoopgevend. Er zijn wel degelijk dingen ten goede veranderd toen, we zijn geneigd om dat te vergeten of te onderschatten.

Wij, oudere jongeren, hebben al te lang neergekeken op de jeugd van tegenwoordig: passieve generaties die alleen maar met zichzelf bezig waren. Daar wordt nu komaf mee gemaakt. Alleen dat al valt toe te juichen. En natuurlijk is spijbelen op zich niet oké, maar hoe maak je duidelijk dat er iets moet veranderen? Met een tweet op woensdagnamiddag? Met een betoging op een feest- of zondag? Noodzakelijke maatschappelijke veranderingen zijn er nooit gekomen door braafjes binnen de lijnen te blijven kleuren.

***

Intermezzo. Je kunt er niet naast kijken. Het zijn meisjes, die het gezicht zijn van de contestatie. Emma, Greta, Rahaf, Anuna: waar zijn de jongens? Wat ik vermoed en vrees (en wat ik nu schrijf wordt niet wetenschappelijk gestut): de jongens zijn opportunistischer, kortzichtiger, meer met de korte termijn bezig. Ze lopen letterlijk mee, maar zelden voorop. Ze worden nog altijd geconditioneerd om braafjes carrière te maken, bínnen het bestaand maatschappelijk model. Zijn jongens comformistischer dan meisjes? Het zou zomaar eens kunnen. Dat was in vorige protestgolven nog helemaal anders: toen liepen de jongens en mannen vooraan in de stoet. Ook dat geeft hoop.

Nu nog stemrecht-zonder-opkomstplicht op 16, want die generatie heeft echt wel een eigen mening en toekomstvisie.

***

De wereld heeft meer Emma's, Greta's, Rahafs en Anuna's nodig. Niet alleen op straat, maar ook op die plekken waar ze de wereld werkelijk kunnen proberen te veranderen. Hopelijk blijft hun stem en die van hun opvolgers luid weerklinken.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post855

Marracrèche

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, december 01, 2018 13:39:56

Toen ik een pak jonger en onvervaarder was, was ik heel rechtlijnig. Goed is goed en fout is fout. Twintigers hebben nu eenmaal meer waarheid in pacht dan vijftigers. Denken ze. (Ten onrechte.) Ik was bestuurder bij een linkse vrije radio, zo eentje zonder centen, die blijkbaar nog meer ergernis wekte dan zo'n rotcommercieel station met Hollands wauwelende dj's. Lang verhaal kort: inval van de rijkswacht, zendmateriaal in beslag genomen, geen fondsen om opnieuw op te starten, te kritisch voor partij en vakbond om genoeg sympathie op te wekken. Veel vergaderd, nooit meer herbegonnen. Omdat die eerste vergaderingen zeer chaotisch verliepen, werd na heel veel tijdverlies beslist dat er niet alleen met een agenda zou worden gewerkt, maar dat discussies ook moesten worden voorbereid en dat alle deelnemers vooraf over uitgewerkte voorstellen moesten beschikken. Ik was daar nogal rigide in, kan je zeggen. Geen voorstel aan de collega's bezorgd? Geen bespreking van dat agendapunt! Waarna er ruzie van kwam en de vergadering nog langer duurde als al die vorige samen. Maar ik vond dat wel consequent: het is niet meer dan correct en hoffelijk dat je de dingen voorbereidt en anderen de kans geeft om kennis te nemen met ideeën om er vooraf al over na te denken. Zo krijg je goed gestoffeerde debatten.

Ik moest weer aan die jongere versie van mezelf denken bij de nu al weken durende discussie rond het VN-Migratiepact, officieel: Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration. Moet over tien dagen ondertekend worden in de Marokkaanse stad Marrakech (of Marrakesh, want de schrijfwijze durft weleens te verschillen van krant tot krant). Wat N-VA bij monde van Theo Francken en Peter De Roover doet, lijkt verdacht veel op die vervelende etters die vijfendertig jaar geleden voorbereide meetings verstoorden met hun gedacht van het moment. Ik vond dat toen niet kunnen en nu evenmin. Twee jaar lang is er over de tekst gesoebat, nooit is er fundamentele kritiek naar buiten gekomen, tot de vervelende uitslagen van de verkiezingen van 14 oktober bekend waren en er enkele Europese regeringen — anders samengesteld dan twee jaar geleden — dwars gingen liggen. Dat heet opportunisme. Of: populisme. En ook wel lafheid.

Nu mogen er dus zes experts, aangesteld door de in het parlement vertegenwoordigde partijen, hun zegje doen. Alsof die op één lijn zullen zitten. En alsof dit iets zal veranderen aan de oorspronkelijke doelstelling van het pact: wereldwijd proberen principes over migratie af te spreken. Een bijzonder nobel idee, zonder meer, al kan je je afvragen waarom dat pact al meteen niet-bindend wordt genoemd. (Stel je een keukengesprek ten huize van een zeer jonge Frank Van Laeken voor. "Jongen, we verwachten dat je volgende keer negen op tien haalt voor Nederlands!" "Ja maar, het is..." "Tut tut, negen op tien. Maar allee, deze afspraak is niet bindend hé.") En natuurlijk had een maatschappelijk of politiek debat interessant en zelfs noodzakelijk geweest, maar wel twee jaar geleden, niet nu.

Ik denk: goed dat die Universele Verklaring van de Rechten van de Mens al op 10 december 1948 werd ondertekend, kort na de oorlog, toen de gutmenschen het voor het zeggen hadden en de schlechtmenschen in het verliezende kamp (of in de cel) zaten, want in deze opportunistisch-populistische tijden zou het niet waar geweest zijn. (Overigens: die bijeenkomst in Marrakesh/kech begint dus exact zeventig jaar na de plechtige ondertekening van het mensenrechtenverdrag, qua symboliek kan dat tellen. Als je dat pact weigert te ondertekenen is die symboliek al even treffend, trouwens.)

Het huidige verzet is de politieke vorm van extreme kinderachtigheid. Marracrèche.

***

Maandag mocht ik voor televisie een onderwerp voorbereiden over de gele hesjes, naar aanleiding van een Vlaamse Facebook-groep die elk uur meer leden aantrok: 9.000 bij het begin van de dag, 12.000 een paar uur later. Dat ging vlug. Al daagden er amper enkele tientallen op bij een eerste actie in Genk. Roepen is makkelijker dan doen. Ik maakte me lid van 'Leg Vlaanderen Plat' en zag de discussie veranderen van oprechte boosheid over prijsstijgingen naar ranzige opmerkingen over migratie en vluchtelingen. Gekaapt door extreemrechts. Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken uitte zich in een snelsnel opgenomen filmpje als aanhanger van de gele hesjes. Al was er ook recuperatie bij andere oppositiepartijen. De gele hesjes waren opeens ook bruin, rood en groen.

Gisteren liep een betoging van — laten we wel wezen — amper vijfhonderd mensen in Brussel nogal uit de hand. Een combinatie van extreemrechts tuig en anarchisten die de kans zag om herrie te schoppen, ten koste van de authentieke bekommernissen van vreedzame 'gele hesjes' die het zagen gebeuren en niet konden verhinderen.

Ik geloof niet in de 'gele hesjes'. Een organisatie zonder structuur en een duidelijke visie, komt nergens. Gedoemd om te falen, bij gebrek aan plan. Je kunt dan wel 'J'en ai marre!' roepen, je eindigt voor het grote publiek onherroepelijk in Marre-à-hesjes.

***

Iets over Zwarte Piet in de aanloop naar 6 december? Sta me toe in herhaling te vallen. Dit schreef ik op 20 november 2016 op deze plek.

"Van mij moet Zwarte Piet niet verdwijnen. Maar we moeten er wel over durven te praten. We moeten het gesprek met de nieuwe Belgen durven aan te gaan. Dat Piet een restant is van het koloniale, uitgesproken racistische denken wordt niet ontkend. Dat Piet in de loop van de decennia werd bijgestuurd tot een eerder onschuldig lijkend symbool is onmiskenbaar zo. Maar er worden blijkbaar kinderen gepest op school, omdat ze bruin of zwart zijn. Klasgenootjes noemen hen 'Zwarte Piet'.

Iemand schreef gisteren ergens: "Ja maar, dat is niet racistisch bedoeld!" Kan zijn, maar het komt wel zo over. En de vraag bij racisme is in de eerste plaats niet 'Is dat racistisch bedoeld?' (want dan verzeilen we al snel in uitspraken als 'Ik ben geen racist maar...'), maar 'Wordt dit als racistisch gepercipieerd?'

Bij racisme moet je niet uitgaan van de dader, maar van het slachtoffer. Hoe voelt hij of zij zich bij de opmerkingen of daden? Hetzelfde geldt trouwens voor andere misdaden: we moeten eerst naar het slachtoffer kijken. Meestal doen we dat ook. Behalve dus bij racisme. Want dan verkrampen we en vinden we dat de ander zich maar moet aanpassen aan onze onderlinge afspraken en gebruiken, inclusief aangebrande moppen, het benadrukken van onze raciale superioriteit en oerwoudgeluiden.

Als we het over Zwarte Piet willen hebben, zullen we dus de moed moeten opbrengen om de discussie los te weken van blanke traditionalisten versus voornamelijk blanke cultuurrelativisten, en gaan luisteren naar die groeiende groep met een andere huidskleur. Hoe voelen zij zich bij dat Sinterklaasfeest? Hoe interpreteren zij die Zwarte Pietmythe? Misschien vinden ze het écht wel niet erg en dan moeten we niets doen. (...) Misschien vinden ze het wél erg en dan moeten we vooral die traditie aanpassen. Maar eerst moeten we gaan luisteren.

Samenlevingen evolueren, tradities ook. Ze krijgen een andere invulling of worden afgeschaft. Dat gebeurt. Dat is niet erg. Daarmee haal je de bodem niet weg vanonder onze samenleving. In Geraardsbergen drinken ze op de laatste zondag van februari een glas wijn met een levend visje in. Ik vind dat een barbaarse traditie en de visjes zullen er geen breed maatschappelijk debat over starten, dus blijft het gewoon bestaan. Jaar na jaar. Als teken van feestvreugde en verbroedering. Wie zijn dan de primitievelingen?"

***

Morgen is het Klimaatmars. Dag van de groene hesjes. Bart Eeckhout, hoofdredacteur van de feestvierende De Morgen (vandaag precies veertig jaar jong), schreef er eergisteren een prikkelend essay over. (Tegenwoordig heet zowat elke tekst die meer dan duizend woorden telt 'essay', 'analyse' ware beter geweest.) Het ging over de decennialang aangehouden alarmerende toon van Greenpeace & co, die volgens hem contraproductief heeft gewerkt, waardoor het o zo belangrijke klimaatdebat nooit écht gevoerd werd. Een standpunt, pardon: essay, waar je het mee eens of oneens kunt zijn, sereen geformuleerd, het debat aanwakkerend. Goed zo. En meteen ook een eyeopener, vind ik: Eeckhouts generatie, die T-shirts droeg met opschriften als 'This body is in danger' en 'No time to waste', heeft ongetwijfeld te weinig gedaan rond de klimaatproblematiek, terwijl klimaatnegationisten intussen vrolijk hun gang konden gaan.

Bijna zestien jaar geleden, op 31 januari 2003, legde de paarsgroene regering-Verhofstadt I de kernuitstap vast in een wet. Maar daar is dus niets van in huis gekomen, omdat de alternatieve energiebronnen nooit een waardige kans hebben gekregen, en kom alstublieft niet af met de subsidies voor de plaatsing van wat zonnepaneeltjes. De kernenergielobby heeft gezegevierd.

Al die tijd hebben de meesten van ons rondgelopen met een denkbeeldig T-shirt met het opschrift 'A lot of time to waste' (met op de achterzijde 'Après nous le déluge'). Trump, Bolsonaro en andere narcistische idioten willen het klimaatdebat liefst zo snel mogelijk begraven, als het kan nog dieper onder de grond dan het migratiepact.

Groene hesjes vind ik veel noodzakelijker dan gele.

***

Schokkend nieuws van het NMBS-front: steeds meer reizigers zijn ontevreden. Ik las de cijfers en was inderdaad geschokt: dat 61 procent van de treingebruikers tevreden is, vind ik hemeltergend. Zo véél nog? Zes op de tien pendelaars die de service aanvaardbaar of zelfs best oké vinden, hebben die mensen alle tijd van de wereld, misschien? Dat 42 procent tevreden is over de stiptheid van de treinen, ook dat is zorgwekkend. Voor die mensen, bedoel ik. Vier op de tien hebben er dus geen probleem mee dat er elke dag vertragingen zijn, dat er treinen worden afgeschaft en dat de treinen die wel rijden er tegen de avond uitzien als vieze stinkholen?

Voorwaar, de Belg is een brave mens. Pikt zowat alles. Zal je zelden in een geel hesje zien rondlopen. Ligt niet wakker van een paar graden meer of minder.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post842

Zwarte dagen

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, november 24, 2018 13:02:28

Het zijn zwarte dagen. Vandaag is het precies zevenentwintig jaar geleden dat het Vlaams Blok haar grote doorbraak beleefde. Zwarte zondag! Er zouden nog veel donkerdere verkiezingszondagen volgen. Gisteren was het Black Friday, een jonge traditie die vanuit de States is komen overwaaien. Het principe is eenvoudig: u ziet een koopje hangen dat u eigenlijk niet nodig heeft maar dat zo goed geprijsd is dat u het niet kunt laten schieten, u geeft geld aan de winkelier en die zegt 'Dankjewel'. Thanksgiving.

De Vlaming doet daar vrolijk aan mee, ook al gaat het ten koste van de kleinere winkeliers. De ketens profiteren, mogen een dagje solden organiseren zonder dat de koopjesperiode officieel is aangebroken. Valsspelen voor gevorderden. De meerverkoop compenseert de mindere prijzen. Dat de lokale winkels bloeden en de (inter)nationale ketens juichen, ontgaat de meesten. Think globally, act locally? Neen, hoor: think locally (mijn portemonee), act globally (vul de portemonnee van de grote ketens).

We zijn kuddedieren. Werken ons met de ellebogen tot bij het prijskaartje '-20%'. Staan er niet verder bij stil dat ergens in de rij iemand zal boeten. De concurrent of de producent. We staan met z'n allen aan te schuiven als er een Primark opent. Feest! Een T-shirt voor 2 euro! Dat dat hebbedingetje voor een paar cent gemaakt is door een Aziatisch slaafje, ach, dat is zo ver hier vandaan dat we het niet eens merken. Kinderarbeid, een schande, maar alleen maar als we het zien. We hebben toch lekker dat goedkope T-shirt. Après nous le déluge.

We vliegen met Ryanair. Kost een paar tientjes en daar leggen we, mits wat zeuren, nog een paar eurobiljetten bovenop als we ook nog eens het gevoel van comfort aan boord willen hebben, drankje en zakje nootjes erbovenop. Peanuts! Werkomstandigheden van piloten en hostessen? Zal ons worst wezen. We willen naar het zuiden en we willen het nú, bijna voor niets. Ecologische voetafdruk? L'enfer, c'est les autres!

We spreken schande van de bagageafhandelaars van Aviapartner, omdat die onaangekondigd begonnen te staken, dagen aan een stuk. We staan er niet bij stil dat die bandwerkers aan het eind van de lijn staan: wij betalen minder voor onze vlucht, de vliegtuigmaatschappijen hebben minder inkomsten, iedereen die in de sector werkt, verdient minder én moet harder werken, omdat er steeds minder werknemers zijn, anders dalen de winsten nog harder, enzovoort, enzoverder. Zoals ik al op 28 oktober tweette: "In een samenleving waar de mensen (u en ik) een 'race to the bottom' niet alleen toelaten maar ook faciliteren door er zelf aan deel te nemen ('Vlieg bijna gratis!'), hoeven we niet verwonderd te zijn over uitwassen en, uiteindelijk, een reactie tégen die uitwassen. #Aviapartner"

Hetzelfde met bpost, een modieuzere benaming voor good old De Post. Nog zo'n bedrijf dat onder druk staat door talloze snellere pakjesleveranciers en dat dus met minder volk evenveel werk wil doen. Meneer facteur is onzichtbaar geworden, hij moet vliegensvlug de post in de brievenbus deponeren in de hoop dat er niemand een goeie dag komt zeggen, want daar heeft hij in zijn strikt getimede ronde geen tijd voor. Niet dat we terug moeten naar het cliché van meneer facteur die met veel plezier zijn buideltas met enveloppen aflegt om een borreltje te komen drinken, maar het mag heus wat menselijker. Alleen: dat kan niet meer. Want we willen alles nu, meteen, onmiddellijk, zonder pardon. We hebben die snelheid van handelen zelf gewild, met alle gevolgen van dien. Weg menselijkheid. Nog meer files omdat er nog meer vracht- en bestelwagens nog sneller moeten leveren. Gevolg: nog meer luchtvervuiling. In het creëren van vicieuze cirkels zijn we meesters.

We orkestreren onze eigen ondergang. Maar als je middenin de ratrace staat, zie je ze niet meer. Oekraïense loonslaven bouwen mee onze festivaltenten op, las ik vorig weekend in De Standaard Weekblad. Toch zullen er geen festivalgangers afhaken, het bordje 'Uitverkocht' zal weer even snel hangen als vorige jaren. Makelaars en andere sjoemelaars verzieken het voetbal, maar dit weekend zullen de stadions overal even vol (of even leeg) zitten als op andere speeldagen. Praat ons geen schuldgevoel aan! Laat ons vooral gerust!

Het is allemaal onze eigen schuld en we beseffen het niet. Wat zegt dat over de intelligentie van de diersoort Mens?



  • Reacties(1)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post840

Blaffeturen

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, november 17, 2018 13:05:17

Een persoonlijk weetje. Er zaten deze ochtend slechts twee in plaats van de gebruikelijke drie weekendkranten in de bus. Geen De Morgen-plus-bijlagen. Bovendien een De Standaard-zonder-bijlagen. Ramp! Dat maakt een leesmens ongelukkig, op een bevroren zaterdagochtend. Ik moest de auto in (eerst sporen van de vriesnacht wegkrabben), naar de enige krantenwinkel van het dorp. Die bevindt zich op wandelafstand, maar het was a) te koud om een eindje te stappen, b) ik zit met een stevige verkoudheid en zoals geweten is dat bij mannen het bijna-dood-stadium, en c) ik wilde die krant zo snel mogelijk in handen hebben.

Onderweg passeerde ik een blaffende hond, van het merk ‘wit’, want ik kan geen labrador van een teckel onderscheiden. Hij hing vastgeketend aan een tractor. Wilde mij wegjagen, wat honden bij ons in de buurt wel vaker doen: mij angst proberen aan te jagen, ik, indringer te voet, zij, lafhartig achter een dikke haag of hoge muur. De blaffende bravoure — compleet zinloos, want zo’n scharminkel kan niet op tegen een mannetje in een blikken doos die drijft op paardenkracht — deed mij denken aan de publieke opinie en hoe die vaak tekeergaat op sociale en andere media. Collectief blaffen is een internationale sport geworden. Hoe luider we blaffen, hoe eerder iets weggaat, zo denken de blaffers. Soms werkt het zelfs.

Maandag blafte, pardon: oordeelde, het Antwerpse Hof van Beroep dat de onderzoeksrechter in Operatie Propere Handen gewraakt moest worden, op verzoek van de bekende procedurepleiter Hans Rieder. Joris Raskin werkte bij aanvang van zijn onderzoek naar allerlei gesjoemel in het voze voetbalwereldje nog deeltijds voor de voetbalbond, als lid van de licentiecommissie, die elk jaar moet beoordelen welke clubs professioneel voetbal mogen bedrijven en welke niet. Doorgaans zijn die leden daar veel te lankmoedig in, want niet zelden gaat zo’n club nog geen jaar nadat het een licence to kill football heeft gekregen, financieel onderuit.

Ik begrijp de demarche van meester Rieder wel. Een advocaat heeft niet als hoofdtaak om een sympathieke peer te zijn. Hij moet zijn cliënt zo goed en zo kwaad als dat kan vertegenwoordigen. Een goede kennis van het wetboek helpt daarbij. Dat Rieder Raskin wilde wreken, is volkomen logisch. Dat het Hof van Beroep hem daarin volgde, ook nog. Dat dat Hof zich bediende van het argument “Bij de publieke opinie is een schijn van partijdigheid ontstaan”, vind ik daarentegen dikke stierendrek.

De publieke opinie zou niets in de pap te brokken mogen hebben in juridische zaken. Als rechters de stem van het volk zouden volgen, kunnen we binnenkort de brandstapel herintroduceren. Of gaan we de nonsensikale redenering ‘Perceptie = realiteit’ (de moderne versie van ‘Geen rook zonder vuur’) volgen? We betalen rechters en magistraten juist om onafhankelijk en onpartijdig te oordelen, niet om de publieke opinie (wat dat verder ook moge betekenen) ter wille te zijn. Dat soort bevlogen dingen schreef ik maandag in de vooravond — achtendertig graden koorts, snotterend en niezend, proestend en kuchend — op Twitter. Koortsdronken slimmigheidjes.

’s Anderendaags — zevenendertig en een halve graad koorts, inmiddels — las ik een reactie van een hele slimme mens, zó slim dat ie ooit nog de eenmansjury vormde in de oerversie van De Slimste Mens ter Wereld, en, neen, het is geen kerkjurist. “Waar elders zou die schijn van partijdigheid kunnen ontstaan dan bij ‘een’ publieke opinie?”, vroeg hij zich af. En hij voegde eraan toe: Justice must be seen to be done. Ik denk dan — halfslimme mens en eenmansjury zijnde — dat die uitspraak er vooral op slaat dat wat de rechterlijke macht doet, ook gecontroleerd kan worden door de andere machten en door, o help, de publieke opinie. Maar het betekent voor mij niet dat rechters zich bij elke uitspraak moeten verantwoorden aan ons allemaal. Zij moeten wijze en afstandelijke vonnissen vellen, op basis van bewijsmateriaal en onderbouwde vermoedens. Rechtspraak moet ten dienste staan van de samenleving (als abstract begrip), niet van de mening van de luidste roepers in die samenleving. Dáár worden rechters en magistraten voor betaald, niet om te zeggen wat het volk wil dat ze zeggen, zelfs als het volk vindt dat wat ze uiteindelijk zeggen wereldvreemd is, een verwijt dat tegenwoordig bon ton is in middens die vinden dat rechters naadloos de overheersende politieke, economische en sociale teneur moeten volgen. Er wordt wat afgeblaft richting rechterlijke macht, meestal door witte honden van wie je heel duidelijk kunt zien welk ras ze hebben.

Wereldvreemd, dat zijn de mensen die bij zonsondergang de rolluiken neerlaten en niets meer met de wereld te maken willen hebben. Die dingen heten in de volksmond niet voor niets blaffeturen.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post838

Prioriteiten (2)

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken zo, november 11, 2018 13:01:29

Acht dagen geleden had ik het op deze plek over de kleine oorlogjes die op sociale media werden uitgevochten over een kerstmarkt die tot wintermarkt werd omgedoopt en over de kritiek van centrumlinkse partijen op een overheidscampagne pro biefstuk-friet. De discussies gingen niet over zaken die er écht toe doen, zoals armoede, daklozen, de vele doden in Jemen, klimaatopwarming, een begroting die lek blijft. 'Prioriteiten', had ik er als titel boven gezet. Ik doe dat vandaag opnieuw. Want weer ging het een hele week over randfenomenen.

De staatssecretaris die vorige week al de toon zette, deed dat opnieuw. Deze keer hekelde hij een Sinterklaas zonder kruis op zijn mijter. Was hij even uit het oog verloren dat de Sint die elk jaar in Antwerpen aanmeert bij een bevriende burgemeester-partijvoorzitter, ook geen traditionele mijter draagt en dat al vele jaren lang, zonder dat die burgemeester-partijvoorzitter zich daar tot nog toe openlijk tegen verzette. Uiteraard moest er dan ook weer over zwarte- en roetpieten gejeremieerd worden. #tothierennietverder en #wegmetons kwamen nogmaals voorbij waaien. Wat is er mis met dat goede oude 'kaakslag', vraag ik me dan eventjes cynisch af. Je kan natuurlijk geen boerkini's blíjven verzinnen om de aandacht proberen af te leiden van de essentie.

***

De burgemeester-voorzitter mocht ook zijn zegje doen. Wat hij over armoede, de genocide in Jemen of de kaduke begroting dacht, kwamen we niet te weten. Neen, hij ergerde zich aan het weggommen van Apu uit The Simpsons, zijn lievelingsserie. Een karikaturaal personage dat als racistisch en stereotiep bestempeld wordt. Door de 'politiek correcten', dat spreekt voor zich. Nu valt er heus wel iets kritisch te zeggen over de nogal bange beslissing van opdrachtgevende zender Fox om de Indiër met het lachwekkende accent uit de serie te laten schrijven (The Simpsons steekt vol karikaturen), maar is dit echt een prioriteit voor een leidinggevende politieke figuur in Antwerpen, Vlaanderen en België? Moet hij geen nieuwe bestuursploeg samenstellen? De begroting op orde krijgen? Ervoor zorgen dat er nog een beleid is, de komende zes maanden? Verkiezingen voorbereiden? Of hoort dit al bij de campagne, een opstapje naar een half jaar durende strijd tegen de poco's? Ik vraag het me af.

***

Zelzate, daar gaat het sinds gisterochtend ook over, want daar heeft de lokale sp.a het aangedurfd om een coalitie op te zetten met de PVDA. Nu pater Werenfried van Straaten er niet meer is, moeten er blijkbaar anderen opstaan tegen het goddeloze communisme. Het is zeker waar, dat communisme heeft de landen waarin het de bovenhand kreeg weinig meer dan kommer, kwel, dictatuur, goelags en het systematisch uitmoorden van politieke tegenstanders opgeleverd. Maar je kan ook veel negatiefs zeggen over kapitalisme en nationalisme. De tijd dat Amada, de voorloper van PVDA, hardnekkig de uitwassen van Stalin, Mao en Pol Pot verdedigde, ligt achter ons en je moet al van heel slechte wil zijn om het beleid in Venezuela op dezelfde lijn te plaatsen als die moordzuchtige regimes.

Waar is het 'cordon sanitaire' voor extreemlinks, werd er geroepen, terwijl dat cordon — je kan voor of tegen zijn — werd ingevoerd om racisme en raciale discriminatie aan te pakken, domeinen waarop de PVDA niet actief is. Vlaams Belang heeft nooit het racistische 70-puntenplan afgewezen, terwijl PVDA wel (voorzichtigjes) afstand nam van Pol en andere Potentaten. Beoordeel beide partijen dus op hun programma en de taal die hun leiders spreken, en neem dan een standpunt in. Verschilt Vlaams Belang wezenlijk van het voor racisme veroordeelde Vlaams Blok? Is de PVDA nog altijd de partij die mee heult met verre, verderfelijke regimes?

***

De Vlaamse Jeugdraad, daar werd ook stevig over gebakkeleid. De vier opzijgeschoven leden van Schild & Vrienden werden vervangen door hun opvolgers: stuk voor stuk mensen met een kleurtje. "Zijn dat Vlamingen?" weerklonk uit kelen die zich doorgaans schor roepen om een onafhankelijk Vlaanderen een stapje dichterbij te brengen. En het was niet eens een statement van de Jeugdraad, want die jongelui waren gewoon net niet verkozen in de eerste stemronde. Trouwens, die vraag stelde niemand zich: hoe kan het dat een stel fundamentalistische, tot een racistisch groupuscule behorende kerels destijds de voorkeur kregen op redelijke jongeren met een andere origine? Toch een beetje racisme onder de kiezers-studenten, of mag dat niet meer opgemerkt worden dezer dagen?

***

O ja, ik mag de politieke benoemingen absoluut niet vergeten. De Open Vld claimt de gouverneursstoel in Oost-Vlaanderen, de CD&V een zitje in het directiecomité van de Nationale Bank. Carina Van Cauter trok al haar conclusies, Steven Vanackere niet. Misschien moet je haar wel in de Nationale Bank loodsen en hem tot Oost-Vlaams gouverneur benoemen. (Geef hem een tijdelijk adres in Gent en haar een financiële opleiding en het is opgelost.)

Die Nieuwe Politieke Cultuur, hoe zat het daar ook weer mee? Dood en begraven, zeker?

Jan Mulder zei in Humo dan weer dat hij al vijftig jaar weet heeft van gesjoemel in het voetbal. De vraag die de interviewer niet stelde: waarom zei je dit vijftig jaar geleden dan niet, beste Jan?

Onze nieuwe minister van Defensie, Sander Loones, die morgen Steven Vandeput vervangt, werd dan weer het collaboratieverleden van zijn voorvaderen aangewreven. Suggestie voor de criticasters: beoordeel de 39-jarige Loones — geboren vierendertig jaar na de Tweede Wereldoorlog — op zijn woorden en daden, niet op wat zijn familieleden meer dan zeventig jaar geleden hebben uitgevreten. Dat geldt ook in de andere richting. Beoordeel de kinderen van Syriëstrijders niet op wat hun ouders hebben uitgericht.

***

Jemen.

Armoede.

Daklozen.

Begroting op orde.

Klimaatopwarming.

Er zijn echt wel andere prioriteiten. Welke onzin staat ons de komende week te wachten?





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post836

Prioriteiten

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, november 03, 2018 13:11:00

Vandaag precies zeventig jaar geleden pakte The Chicago Daily Tribune uit met groot voorpaginanieuws: Thomas Dewey was verkozen tot nieuwe president van de Verenigde Staten. Daar kon diens tegenstander, zittend president Harry S. Truman, de échte winnaar van de verkiezingen, wel om lachen, want hij toonde de krant tijdens zijn overwinningstoespraak aan zijn aanhang. Om als krant af te gaan moet je niet eens 'fake news' publiceren. Voorbarig zijn is al genoeg.

Over fake gesproken. De 'voormalige toekomstige burgemeester' van Brugge, zoals Pol Van Den Driessche in een commentaarstuk in De Standaard subtiel genoemd werd, probeerde begin deze week het 'nieuws' te lanceren dat de Brugse kerstmarkt voortaan wintermarkt zou worden genoemd, om andere gelovigen niet te schofferen. Versta: de moslims. Roep luidop: onderdrukking. Soumission! Dat gebeurde dan ook nadat het berichtje van de grijpgrage communicatie-expert van de N-VA werd opgepikt door de nieuwssite van een commercieel tv-station, waarna andere media er #metoo-gewijs op sprongen: wij willen dat ook brengen! Uiteraard zonder bronnencontrole. Eén telefoontje naar de organisator van de kerst-, pardon wintermarkt, had geleerd dat die benaming al twee jaar wordt gehanteerd en dat die wijziging er kwam om commerciële redenen. En vanuit het besef dat het een beetje gek is om een markt die weken vóór Kerstmis wordt geopend, kerstmarkt te noemen. Wintermarkt, dus. Logische beslissing. Niets aan de hand.

Behalve dan dat er weer hevig gestampvoet werd op de sociale media. Dat het een schande was. Dat we onze cultuur nu toch eens dringend moeten gaan beschermen tegen die indringers. Dat we straks niets meer te zeggen hebben in ons eigen land. Het zouden terechte verzuchtingen zijn, mocht het waar geweest zijn, dat de naam 'kerst' had moeten plaatsmaken voor 'winter' om de moslims niet voor het hoofd te stoten. Dat zou inderdaad reden tot kritiek zijn. Quod non. Maar het kwaad is geschied: voor honderden wild om zich heen slaande Vlamingen is dit het zoveelste bewijs dat we op de knieën gaan. Nog versterkt door een staatssecretaris die zich druk maakte over een door Groen en sp.a gehekelde campagne om steak met frieten aan te prijzen. Meteen werd er getoeterd dat links de Vlaming zijn wekelijkse culinaire uitspatting niet meer gunt, terwijl het puur en alleen ging over het promoten van producten die, op z'n zachtst gezegd, niet bovenaan staan in de voedingspiramide. De Vlaming moet maar voor zichzelf uitmaken of hij dat wil eten. Blijkbaar zijn alle problemen met vluchtelingen en transmigranten opgelost, is er voor hen een menswaardige oplossing gevonden, zodat een staatssecretaris zich nu kan vermeien met akkefietjes? (En eerlijk gezegd: ik vind een jongen en een meisje van een jaar of acht, die op 31 oktober 's avonds aanbellen en "Trick or treat" roepen, een significantere aantasting van onze cultuur dan de benaming van een markt.)

Het had op de sociale en andere media uitgebreid over de eerste dode dakloze kunnen gaan, deze week. Of over Jemen, die vergeten genocide. De groeiende armoede, nog zo'n thema dat de aandacht waard is, en de verontwaardiging van politici. Ik wil het niet eens over het gat in de begroting hebben, of over de klimaatopwarming. Dingen die er echt toe doen. Prioriteiten, net wat u zegt, beste lezer. Niet alleen zien sommigen het bos niet meer, ze kijken ook alleen nog maar naar denkbeeldige bomen.





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post834

Niet schieten

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, september 29, 2018 13:19:26

De motor van mijn blogposts is heel vaak verontwaardiging en — u weze gewaarschuwd — dat zal dit keer niet anders zijn. Een van de privileges van mijn job is dat ik soms dingen kan zien, horen of lezen nog voor het grote publiek er kennis van kan maken. Zo mocht ik deze week het nieuwe boek van David Van de Steen, Overlever van de Bende van Nijvel, 'voorproeven' en de nieuwe film van Stijn Coninx, Niet schieten, naar het vorige boek van Van de Steen (Niet schieten, dat is mijn papa!), op een veel te klein scherm bekijken. En het voerde me onmiddellijk terug naar de duistere jaren 80, toen Amerikaanse kruisraketten werden geplaatst ondanks massaal protest van de bevolking, toen de regering met bijzondere machten — zeg maar: volmachten — ging regeren om het parlement helemaal uit te kunnen schakelen, toen hoogwaardigheidsbekleders (what's in a name!) hun seksuele driften konden uitleven op jonge jongetjes en meisjes tijdens zogeheten 'Roze Balletten', toen de linkse rakkers van de CCC veertien aanslagen pleegden op nauwelijks twee jaar tijd (twee doden, de daders werden opgepakt en veroordeeld), toen de extreemrechtse rakkers van de Bende van Nijvel achttien diefstallen, afrekeningen en overvallen pleegden op iets meer dan vier jaar tijd (achtentwintig doden, de daders werden nooit gevat en dus ook niet veroordeeld).

Over de film kan ik kort zijn: die is geweldig. Vier sterren, zeer zeker. Jan Decleir, die de grootvader van David Van de Steen speelt, is in bijna elke scène aanwezig. In extreme close-up dan nog wel. Mocht dit een Amerikaanse film zijn, je hoefde niet meer te pronostikeren wie de Oscar voor Beste Mannelijke Hoofdrol zal ontvangen. Decleir is majestueus. Elke geste, elke opgetrokken wenkbrauw, elk zorgvuldig geformuleerd woord uit zijn mond zit juist. Er is trouwens geen enkele ondermaatse acteerprestatie in Niet schieten, ze schitteren van heel jong tot heel oud. Enig minpuntje in de film: op het eind houdt Decleir/grootvader een lange toespraak in een volle zaal met slachtoffers, nabestaanden en pers, met vooraan de zoveelste onderzoekequipe die de miljoenen documenten van voren af aan mocht beginnen door te nemen. Het is een van de weinige fictieve scènes uit de film. Voor de rest volgt Coninx nauwgezet het boek van Van de Steen. Pijnlijk accuraat. Die slotscène heeft iets Hollywoodiaans, iets moraliserend, alsof er nog een afronding nodig was na meer dan twee uur prachtige cinema. Jammer, maar u móet hoe dan ook gaan kijken. En misschien móeten we daarna massaal op straat komen, iets 'Witte Mars-achtig' organiseren, om aan te klagen dat er bijna drieëndertig jaar na de laatste bloedige overval nog altijd geen schijn van een oplossing lijkt te zijn voor dit Grote Mysterie.

Achttien feiten, achtentwintig doden, veertig zwaargewonden (onder wie David Van de Steen, die het ternauwernood overleefde, in tegenstelling tot zijn vader, moeder en zus, die voor zijn negenjarige ogen werden afgeknald door kerels met carnavalsmaskers voor hun kop), een zeer beperkte buit. Alles bij elkaar een kleine zeven miljoen frank (175.000 euro). Het ging dan ook niet om die centen, dat was maar om de aandacht af te leiden. We zouden er trouwens beter mee ophouden om te spreken over overvallen op supermarkten, het ging om koelbloedige slachtpartijen op plekken waar veel onschuldige mensen waren samengekomen. Met als doel chaos te zaaien, want dat paste in het maatschappijbeeld van de mensen achter de schermen, dat was hun Ideale Wereld, een wereld waarin een schrikbewind heerste. De Bende van Nijvel — zo genoemd naar een van de plekken waar een supermarkt het doelwit werd van een slachtpartij, met drie doden tot gevolg — was geen zootje ongeregeld, geen chaotisch schurkengezelschap. Dit waren getrainde paramilitairen, die een nauwgezet plan volgden: de samenleving aan het wankelen brengen. Dat lukte, overigens. Mensen gingen op vrijdag- of zaterdagavond met een bang hartje naar de Colruyt of de Delhaize. De bendeleden gingen ook steeds driester te werk, alsof hen gevraagd werd om hun actieradius op te voeren en alle scrupules overboord te gooien. Op 27 september 1985 vielen ze aansluitend binnen in de Delhaizes van Eigenbrakel en Overijse, samen acht doden. Op 9 november 1985 was er de slachtpartij op de Delhaize in Aalst, recht tegenover het appartement van de grootouders van David Van de Steen. Acht doden. Het laatste wapenfeit van de Bende.

De daaropvolgende jaren bleef de schrik er goed inzitten bij de bevolking. Het doel van de Bende was bereikt: België kreeg meer blauw op straat (toen nog vooral rijkswacht, terwijl leden van die snorrenbrigade ongetwijfeld betrokken waren bij de Bende, het was alsof moordenaars een extra wapen kregen aangereikt). De daders mochten niet gevonden worden, zoveel was duidelijk, want dat had kunnen leiden naar de opdrachtgevers. Veelbelovende onderzoekpistes werden even gauw weer begraven, onderzoeksrechters van het onderzoek gehaald, het lijvige dossier verhuisde vaker dan de doorsnee landgenoot tijdens zijn lange leven. En de politiek liet betijen. De hoogste juridische kringen lieten betijen, of werkten zelfs gretig en deskundig mee aan het begraven van het onderzoek. De daders lopen of liepen vrij rond, onbekommerd. Dat extreemrechtse krachten (politici, zakenlieden, rijkswachters, beroepscriminelen, een fascistisch clubje) achter de Bende van Nijvel zitten, mag nog altijd niet officieel geweten zijn, en eigenlijk hoor ik dit niet te schrijven, want het is nog niet bewezen, de daders zijn niet opgepakt en veroordeeld. En zullen dat wellicht ook nooit worden. Als zelfs David Van de Steen er niet meer in gelooft, hoe moet het dan zijn met mensen die de zaak slechts vanop afstand hebben gevolgd, die misschien zelfs jaren na de feiten geboren zijn?

De Bende van Nijvel blijft een schandvlek op de Belgische samenleving. Na drieëndertig jaar mag de waarheid nog altijd niet geweten zijn. Achtentwintig doden, honderden nabestaanden, zoveel mensen die één simpel ding vragen van onze overheden: gerechtigheid. Zolang dit onderzoek niets oplevert, kan ik de beleidsmakers in dit land niet ernstig nemen. Verontwaardiging is gepast, boosheid mag, neen, móet! Maar ga eerst naar de bioscoop.



  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post815

Zwaanst na ni!

SamenlevingGeplaatst door Frank Van Laeken za, september 08, 2018 13:21:02

Ik heb deze week drie dingen geleerd: wat whataboutism is, hoe je meme correct uitspreekt en dat er geen verschil is tussen 1988 en 2018.

Whataboutism, weet ik nu, is de — bij sommigen onverbeterlijke — neiging om een vervelende vaststelling te counteren met een andere vervelende vaststelling. Ja, er lopen racisten rond bij Schild & Vrienden, maar hebben jullie al onderzocht hoe dat zit met het extremisme bij de moslims? Dat soort observaties. Op zich niet verkeerd, trouwens: er loopt best wat vreemd volk rond bij andere extremistische groeperingen en die verdienen ook nader onderzoek, misschien zelfs een volledige uitzending van Pano, maar daar gaat het nu even niet over. Wel over de 67.000 haatdragende berichten in een besloten Facebook-groep en op een forum dat ik niet eens kende, Discord.

Daar worden massaal fascistische en racistische memes gedeeld, uit te spreken als 'miems' en niet als 'mémés', zoals ik dat tot voor kort — laten we zeggen: tot woensdagavond rond halftien — deed. Een foto van een wenend zwart kindje, met daarop de tekst "I don't care - I love it", ondersteund door een flard uit de gelijknamige song van Icona Pop featuring Charlie XVX (waar ik ooit nog nooit van gehoord had, het was een bijzonder leerrijke week!). Láchen, maar dan op het niveau van lieden die al eens '88' op hun voorarm laten tatoeëren en een vlag voor verdraagzaamheid van een kasteelmuur sleuren. Dolfjes in spe. Voorlopig nog ettertjes met een beperkt IQ, nul empathie en een groteske neiging om achter een uiteraard onaantastbare leider aan te marcheren. Iemand als Dries Van Langenhove. Volgens sommigen welbespraakt, volgens mij een clichés spuwend stuk onbenul met een uit de kluiten gewassen hang naar denkbeeldige perfectie. Het perfecte lichaam, de perfecte ideologie, de perfecte wereld: wit is altijd schoon, om een boektitel van Leo Pleysier te citeren.

Dat 1988 gelijk is aan 2018 leerde ik dankzij de eerste aflevering van Dank dat u bij ons was, waarin zowel nieuwsanker Martine Tanghe als veertig jaar journalistieke hoogtepunten gefêteerd worden. Krasse knarren komen daarin vertellen over de Tijd van Toen, herinneringen, aan leuke liedjes, melodietjes uit vervlogen tijd (met mijn meest welgemeende excuses voor deze oorwurm van wijlen Jan Theys). Vroeger was het beter. Of op z'n minst anders. Waarna er aan die destijds spraakmakende reportage van precies dertig jaar geleden in de Antwerpse Seefhoek werd gerefereerd. Racistische (achter)klap die krek hetzelfde klonk als die van vandaag. Tsjoektsjoeken, bananenfretters, wandluizen, ze zwermden uit van een verloederde wijk en door de lokale machthebbers aan hun lot overgelaten buurtbewoners in het noorden van 't stad naar de rest van Vlaanderen. Zwaanst na ni hé!, bulderde een man met een brilmontuur dat de helft van z'n gezicht bedekte. Legendarische televisie. Zwaanst na ni! Antwerps voor: wees nu eens even ernstig. (Ik geef toe: dat klinkt veel minder spitant.) De kettingrokende, op het middaguur vlotjes pinten drinkende vijftiger of zestiger of zeventiger (wie zal het zeggen, hijzelf allicht al een tijdje niet meer) spuwde de vremdelinge uit. Allemaal dieven en schoeljes, wat natuurlijk niet van de brave originele bevolking van de Seefhoek gezegd kon worden: stuk voor stuk naarstige luitjes, die alleen nog maar hun sjofele huizen uit durfden omdat er een meneer met een camera hun mening kwam registreren. Lezersfora avant la lettre.

Het racisme, het dedain en het over één kam scheren van álle vreemdelingen zijn gebleven. De leden van Schild & Vrienden roepen iets moderner dan zwaanst na ni!, maar ze bedoelen hetzelfde. Eigen volk eerst. Eigen huidskleur eerst. Eigen vreemdelingenhaat eerst. Daar draait het om. En het draaide vierentwintig uur later op Canvas vrolijk verder, maar dan internationaal, met een undercoverreportage van een Zweedse journalist die onder een schuilnaam was doorgedrongen in de alt-rightbeweging. Alt-right, dat is een eufemistisch synoniem voor ouderwets fascisme, maar dan in een hip jasje. Dat zijn al ietwat grotere Dolfjes in spe. Witte mannen — vrouwen zijn in fascistoïde kringen alleen maar goed om nieuwe pinten klaar te zetten — die een idee hebben hoe de wereld van morgen er moet uitzien. De Ideale Wereld, maar dan zonder Jan-Jaap van der Wal en zonder humor. Iedereen wit en wie de pech heeft er een beetje anders uit te zien, in reservaten of achter Expo '58-achtige omheiningen. Een rariteitenkabinet. En wij, superieure blanken, dan allemaal maar hut, jungle en primitieve volkeren roepen tegen die primitieven. Omdat het kan. En omdat het mag.

Er zijn er die betreuren dat Dries Van Langenhove — een onbeduidende jongen tot ie airplay kreeg in media die hijzelf steevast links blijft noemen en die daardoor zijn narcistische Ik nog meer in de verf mocht zetten — door de mand is gevallen en door de Gentse universiteit geschorst werd. Want wat heeft hij verkeerd gedaan? Ik zal het kort zeggen: hij heeft een fascistoïde bende rond zich verzameld, die in hem een Grote Leider zien en die gedwee zijn marsorders volgen. Op dit ogenblik is Driesje een Dolfje in spe, in gedachten is hij veel meer. Ach, dat overkomt wel meer narcistische persoonlijkheden. Maar soms wordt er zo eentje president van Amerika. Of wordt hij vierkant uitgelachen, schrijft hij een volstrekt onleesbaar dik boek over een virtuele Nieuwe Wereld (laten we 't het Derde Rijk noemen) en krijgt hij vervolgens de macht in de schoot geworpen door politieke leiders die het zelf ook niet meer weten. Van een semi-militaristisch kamp voor gelijkgezinden in Overijse over Mein Kampf naar uitroeiingskampen is een lange weg, maar die weg is er wel. En hij is uitgestippeld. En er worden wegwijzers naartoe opgesteld door salonfähige politici die met hun harde taal een megafoon aanreiken aan de extremisten.

Als je zo iemand ontmaskert — hulde aan Tim Verheyden en de ploeg die heeft meegewerkt aan die knappe Pano! —, laat dat dan een waarschuwing zijn voor gelijkgezinden. Zet die jongen buitenspel. Hij is vijfentwintig, geen naïeve, met nogal vreemde, een klein beetje achterlijke ideologische droomwerelden dwepende puber meer. Iemand die zou moeten beseffen waar hij mee bezig is. Een potentieel gevaarlijk sujet. Onschuldig, zegt u? Volstrekt ongevaarlijk? Wat dan met het feit dat ze infiltreren in organisaties als de Vlaamse Jeugdraad en daar hun mannetjes posteren. Invloed à volonté in gerespecteerde kringen. We moeten intolerant durven te zijn voor intolerantie, anders lopen er straks geen toleranten meer rond. Hitler mocht z'n gangen gaan, onze (groot)ouders hebben gezien wat de gevolgen waren. Anders Breivik mocht een dodelijk privé-feestje organiseren in Noorwegen. Ongetwijfeld ook een onschuldige dweper, neen? Misschien riep er net voordien wel een Noorse whataboutist: zouden we niet beter de islamfundamentalisten op de voet volgen, in plaats van die onschuldige blonde jongen? En nu we toch bezig zijn: what about Fouad Belkacem? Die clown van dat onbeduidend organisatietje, Sharia4Belgium. Vinden we dat nu nog altijd zo'n onschuldig tijdverdrijf? Ik dacht het niet. Dus hou die Van Langenhove en de leden van zijn groupuscule maar goed in het oog. Voor je het weet is er een meeloper die zich plots de Vlaamse Breivik acht en die de leider een plezier denkt te doen met een aanslagje. In naam van een soort Sharia4Flanders.

Je kunt extremisten, van welke zijde ook, niet goed genoeg in het oog houden. Je kunt als samenleving beter in de kiem smoren dan de scherven opvegen. Het is met fascistoïde neigingen zoals met de afzichtelijke foto's op pakjes sigaretten: je houdt de diehards niet tegen. Die willen, zoals het woord het zegt, desnoods 'hard sterven'. En voor wie dat niet gelooft: zwaanst na ni hé!





  • Reacties(0)//maandans.frankvanlaeken.eu/#post812
Volgende »